Oud Enkhuizen: hele regio hoort bouwhistorisch onderzoek te hebben

1/4
Enkhuizen

Diepgaand bouwhistorisch onderzoek gebeurt in West-Friesland voornamelijk in Enkhuizen en in Hoorn. Het is een van de bouwstenen onder het erfgoedbeleid. Alleen daarom al hoopt voorzitter Klaas Koeman van Oud Enkhuizen dat de hele regio dit soort onderzoek gaat doen.

Oud Enkhuizen bestaat 75 jaar en pakt zaterdag uit met een symposium over bouwhistorisch onderzoek, als bron voor de lokale geschiedenis. Deze tak van onderzoek is in Nederland relatief jong, weet Koeman. ,,Het gaat erom dat je probeert uit te pluizen wat er in het verleden allemaal op een bepaalde plek is gebeurd, hoe het gebouw er ooit heeft uitgezien.”

Voorliefde

Op die manier komt de historische waarde van een gebouw veel beter in beeld. En dat stelt de gemeenten weer in staat het eigen erfgoedbeleid beter af te stemmen. Want de voorliefde voor de historie is altijd onderwerp van debat, wanneer zaken als woongenot of een verbouwing aan de orde komen.

,,Als je dan een besluit neemt, heb je na een bouwhistorisch onderzoek in ieder geval alle informatie”, stelt de voorzitter. Oud Enkhuizen is al sinds de jaren negentig zelf bezig met dit soort onderzoeken. ,,Wij hadden de kennis van zaken en bevlogenheid in huis, met mensen als wijlen Peter Bakker. Die deed dit trouwens al voordat het woord was uitgevonden... Zo komt het eigenlijk dat wij als Oud Enkhuizen de gemeente kunnen adviseren. Wij doen dat in eigen beheer en dat bevalt prima.”

Kennis

In Hoorn zorgt het eigen bureau Erfgoed indien nodig voor een bouwhistorisch onderzoek. Daarnaast is hier ook bij de vereniging Oud Hoorn veel kennis aanwezig over de vele monumenten in de binnenstad. Daar tegenover staat dat in de andere gemeenten een bouwhistorisch onderzoek - waarbij allerlei bronnen kunnen worden aangeboord - amper aan de orde komt.

Menskracht

,,Dat is begrijpelijk, als je daar geen menskracht of kennis voor hebt”, beseft Klaas Koeman. ,,Maar in feite breng je met een goed onderzoek de geschiedenis van de straat, het gebouw en de mensen duidelijk in kaart. Dat geeft pas echt diepte aan een besluit over een verbouwing of sloop.”

Koeman vindt dat juist in een gebied als West-Friesland dit onderzoek in regionaal verband zou moeten worden opgepakt. ,,Want ik denk dat ook in de andere dorpen en wijken nog veel is te onderzoeken”, stelt hij.

,,Op dit moment doen we dat gelukkig al met de archeologie. Bouwhistorisch onderzoek is echt iets anders, en wij kunnen als vereniging alleen maar hopen dat dit regionaal wordt opgepakt. Niet dat eigenaren bang hoeven te zijn dat bij zo’n onderzoek met bouwstops wordt gewerkt... Dit gaat puur om historische informatie. Het zou het monumentenbeleid stukken beter maken.”

De vereniging hoopt zaterdagmiddag met het symposium in de Zuiderkerk de betekenis van het echte bouwhistorisch onderzoek wat meer voor het voetlicht te kunnen brengen. Dat gebeurt vanaf half twee met een inleiding door Klaas Koeman, gevolgd door een bijdrage van professor Gabri van Tussenbroek.

Hij is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, met als leerstoel ’Stedelijke Identiteit’. Hij wil laten zien hoe de lokale bouwtraditie in de Nederlandse steden en dorpen in de late Middeleeuwen al gestalte kreeg.

Een andere spreker is Edwin Orsel, bouwhistoricus bij bureau Erfgoed Leiden. Hij heeft het over de geschiedenis die ’aan de straat staat’. De afsluiting is voor Gerrit Vermeer, eveneens verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Vermeer gaat uitgebreid in op het thema ’geschiedenis per huis, de bouwhistorie in Enkhuizen’.

Het is niet voor niets dat hij ingaat op de lokale omstandigheden, aangezien hij binnen zijn vakgebied juist de stad Enkhuizen als aandachtsgebied heeft. Vermeer is ook met grote regelmaat betrokken geweest bij de onderzoeken die door Oud Enkhuizen naar panden zijn uitgevoerd.

Liefhebbers die er zaterdag bij willen zijn (entree gratis) moeten zich wel van tevoren even aanmelden via: www.oudenkhuizen/symposium

Meer nieuws uit West-Friesland

Keuze van de redactie

Lees hier de digitale editie



Volg ons