Premium

André Dongelmans is in zijn hart geen man om zich te binden

André Dongelmans is in zijn hart geen man om zich te binden
André Dongelmans.
© Foto ANP Kippa

In de verhalenserie ’Levenslijn’ vertellen smaakmakers over ijkpunten in hun bestaan. Vandaag: Acteur André Dongelmans. „Bij de tv vroegen ze me na ’De luizenmoeder’ amper meer.”

Hij werkte in een snackbar in Bergen en bij een bouwmarkt in Alkmaar. Allebei leuk, vond André Dongelmans. Maar op een heftruck vol bouwmaterialen besefte hij ook wat hij écht wilde: acteren. Zijn rol in de tv-serie ’De luizenmoeder’ maakte hem bekend bij het grote publiek, nu heeft hij de hoofdrol in de theatervoorstelling ’Ghost stories’. Daarover straks meer, in de levenslijn van André Dongelmans.

1987

Zijn geboortejaar. Hij kwam ter wereld in een ziekenhuis in Utrecht: een toevallig tussenstation. „Mijn vader en moeder komen allebei uit Ghana. Ze hebben maar heel kort iets gehad, samen. In Ghana had mijn moeder al drie kinderen, die ze bij haar ouders achterliet. Op zoek naar een beter bestaan, kwam ze eerst in Duitsland en later in België terecht. In een Vlaams asielzoekerscentrum ontmoette ze een man van wie ze zwanger raakte. Mijn vader, dus. Daarna belandde ze in Utrecht, waar ze als schoonmaakster bij een gezin werkte. Ze kreeg een relatie met een vriend van dit gezin: een man uit Bergen. Ik was een baby van zes weken toen ze met hem ging samenwonen.”

„Ik beschouw hem als mijn vader, want hij is ook als een vader voor me. Daarom draag ik ook trots zijn achternaam. Hij werkte hard om mijn halfbroer- en zussen naar Nederland te krijgen en hij heeft me geweldig opgevoed. Hij maakte ’s morgens voor hij naar zijn werk ging al broodjes voor me klaar en hij was mijn stoere voorbeeld. ”

„Tot zijn pensioen werkte hij bij een bedrijf voor grondwerk. Hij legde rioleringen en gasleidingen aan. Voor dat werk reed hij met een stoere bus. Ik was supertrots toen hij me leerde om op het pad bij ons huis een paar meter met die bus te rijden. Eerst vooruit en toen achteruit. Dat ik dat vertrouwen van hem kreeg, zegt iets over onze hechte band.”

„Mijn moeder is gelovig en ambitieus. Dat ze uit Ghana wegging, zegt genoeg. Ze was heel gelukkig toen het lukte om mijn broer en mijn zussen naar Nederland te halen en drukte ons op het hart dat we hard moesten werken om mee te tellen in Nederland. Ze hield ons voor dat wie donker is, hier een achterstand heeft. Dat betekende dat we foutloos Nederlands hoorden te spreken en dat we flink ons best moesten doen op school.”

1998

„Na school en in de pauzes nam ik graag vrienden mee naar huis. Dan zaten we samen voor de tv om series en films te kijken. Dat betoverde me. Dat je met dat kleine kastje zo veel mensen kon bereiken en dat je ze iets kon laten geloven, of kon laten lachen of schrikken, vond ik geweldig. Dat wilde ik ook. Vaak droomde ik daarom van een leven als acteur, maar dat leek me onbereikbaar. De enige Nederlandse acteurs met mijn kleur waren Jimmy Geduld in ’GTST’ en John Jones bij ’Samsam’. En die jongens waren een stuk lichter dan ik. Dus dat kon niks worden, dacht ik.”

„Bij acteren dacht ik alleen aan tv en film, niet aan toneel. We gingen thuis nooit naar het theater of een museum. Dat was voor ons een andere wereld.”

2000

„Ik hou niet zo van leren. Dus toen een vriend van me na de basisschool in Alkmaar naar een groenschool voor praktijkonderwijs ging, leek me dat ook wel wat. Ik vind het leuk om achter het stuur zitten en dacht: dan kan ik later lekker met een trekker of een vrachtwagen rijden. Het was een vmbo-kaderopleiding, dat kon ik makkelijk aan. Ik vond het vooral aantrekkelijk dat ik daar met veel meisjes in de klas zat en dat we veel excursies hadden. Dan mochten we schapen scheren en bomen snoeien en zo. Toch ontdekte ik al gauw dat het niks voor me was. Toen ben ik naar het Cios gegaan, maar daar liep ik vast op de theoretische kant. Ik kreeg al die namen voor spieren en botten maar niet in mijn hoofd. Om in mijn hoofd boel op een rijtje te zetten, ben ik bij een snackbar gaan werken, in het hart van Bergen. Dat vond ik heel gezellig, tussen de mensen. In die snackbartijd leerde ik een meisje kennen met wie ik lang een relatie zou hebben. We waren echt maatjes.”

2005

„Mijn vader stimuleerde me om tóch een diploma te halen. Zo kwam ik op de mbo-opleiding commercieel medewerker terecht. Ik mocht stage lopen bij een bouwmarkt in Alkmaar. De vestigingsmanager daar zei dat ik mijn werk goed deed, maar hij zag dat het voor mij niet de ideale baan was. Hij vroeg wat ik in mijn hart het liefste zou doen. Toen kwam dat acteren toch weer naar boven. Daarom heb ik een paar korte acteercursussen gedaan, figureerde ik bij film en tv en stalkte ik castingbureaus met mijn foto’s. Dat viel op: een zwarte jongen die overal opdook en heel gedreven was. Al gauw kreeg ik daarom mijn eerste rollen, eerst in tv-series als ’GTST’ en ’Onderweg naar Morgen’, daarna een grote rol als Afrikaans voetbaltalent in ’Voetbalvrouwen’.”

2009

„Tegelijk met ’Voetbalvrouwen’ werd ik aangenomen bij de toneelschool in Amsterdam. Bij de audities daar zaten bekenden uit de theaterwereld aan de tafel om de kandidaten te beoordelen, maar ik had geen idee wie ze waren. Hans Kesting was er. En Ruut Weissman. Nu weet ik dat ze grote namen in het wereldje zijn, maar toen niet. Dat gaf me misschien de onbevangenheid en een spontaniteit die ik nodig had, want ze namen me aan. Omdat ik het vereiste havodiploma miste, zou ik eerst nog een soort toelatingstoets moeten doen, maar daar heb ik nooit meer iets van gehoord. En ik ben er zelf natuurlijk ook nooit meer over begonnen…”

„De toneelschool is het beste wat me is overkomen. Daar ontdek je pas echt wat het vak inhoudt en daar leerde ik naast de tv-wereld ook de theaterkant kennen. Toch voelde ik me er niet altijd thuis. Soms voelde ik me zelfs buitengesloten. Dat had niks met mijn kleur te maken, maar met mijn achtergrond. Anderen op school konden heel verheven praten over het vak. Ik niet. Voor mij is acteren vooral een ambacht, waar je niet te ingewikkeld over moet doen. Dat hoge culturele heb ik gewoon niet van huis meegekregen. Die verschillen kwamen op school soms pijnlijk aan het licht. Eerst vond ik dat triest. Nu weet ik dat het ook mijn kracht is, omdat het me iets authentieks kan geven.”

„Toen ik op de toneelschool zat raakte het uit met mijn vriendin uit Bergen. We groeiden uit elkaar. Ik wilde niet langer een vaste relatie en we beseften allebei dat we met iets bezig waren dat we eigenlijk niet langer wilden. Maar ze is me nog altijd dierbaar. We hebben nog lang contact gehouden. Nu ik erbij nadenk, besef ik opeens dat ik alweer tien jaar vrijgezel ben.”

2013

„Dat jaar ben ik afgestudeerd. De crisis sloeg toe en er werd volop bezuinigd op cultuur. Dus iedereen dacht: wie nu van de toneelschool komt, komt nooit aan de bak. Maar de grap is dat mijn hele klas werk heeft. Ik speelde steeds theaterrollen en had allerlei kleine klussen bij film en tv. ”

2018

„In ’De luizenmoeder’ was ik samen met Rop Verheijen te zien als een stel met een adoptiekind. De tijd was rijp voor zo’n serie. De scherpe humor over racisme en minderheden was bevrijdend. Ik speelde mijn rol niet gay en dat sprak kennelijk aan. Via Instagram kreeg ik reacties van mannen die wat met me wilden. Dat was me nog nooit overkomen. Het was maar een klein rolletje en het leek ook maar een klein serietje, maar toen het op tv kwam, werd het groter dan we hadden gedacht.”

„Nadat het zo’n kijkcijferhit was, dacht de buitenwereld dat ik de rollen opeens voor het uitzoeken had, maar dat was niet zo. Integendeel: bij de film en de tv gingen ze ervan uit dat ik na het succes van ’De luizenmoeder’ vast geen tijd meer had. Of dat ik geen kleine rolletjes meer wilde doen. Dus vroegen ze me amper meer. Toch heeft ’De luizenmoeder’ mijn carrière wel een duwtje gegeven. Daardoor gingen er in de theaterwereld deuren open. Als ze me daar niet hadden gezien, had ik nu geen hoofdrol in een toneelvoorstelling gehad.”

André Dongelmans is in zijn hart geen man om zich te binden
André Dongelmans.
© Foto Annemieke van der Togt

2019

Hij speelt de hoofdrol van professor Kuiper in de toneelvoorstelling ’Ghost stories’. Deze zaterdag start de tournee langs vijftig theaters. „De professor is een parapsycholoog die spookverhalen verklaart. Het publiek is te gast bij een lezing van hem waarin hij drie verhalen belicht die hem altijd zijn bijgebleven. Omdat de hoofdpersonen uit die verhalen bij hem op het toneel staan, neemt hij je steeds verder mee in het huiveringwekkende onverklaarbare. Daarbij legt hij uit wat angst inhoudt en waarom we het leuk vinden om bang gemaakt te worden. Zo bouwen we de spanning op en bezorgen we de zaal hopelijk koude rillingen. Omdat de voorstelling in Engeland en België zo’n succes was, hoop ik dat het hier ook gaat werken.”

„Ik vind het geweldig om zo’n grote rol te spelen. Trouwens: voor mij is iedere rol die ik krijg een bonus, want ik ben nu al veel verder in dit vak dan ik ooit had durven dromen.”

2050

„Ik hoop dat ik over dertig jaar nog altijd kan leven van mijn acteerwerk. Is het niet hier, dan misschien in het buitenland, want ik zou ook wel over de grens willen werken. En anders vind ik het ook niet erg om als chauffeur aan de slag te gaan, want die droom sluimert ook altijd nog vanbinnen.”

Vraag hem niet hoe het verder moet met de liefde. „Dat weet ik zelf niet. In mijn hart ben ik geen man om me te binden. Als de verliefdheid voorbij is, zou je volgens mij niet bij elkaar moeten blijven omdat de buitenwereld dat verwacht. Maar als ik een vrouw zou vinden die dat begrijpt en die net zo vanuit haar onderbuik kan leven als ik, zou het misschien wat kunnen worden. Het lijkt me wel leuk om vader te zijn. En dat ik dan ’s morgens vroeg boterhammen klaarmaak voor mijn kind. Net zoals mijn vader dat vroeger deed voor mij.”

www.ghoststories.nu

Meer nieuws uit Lifestyle

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.