Premium

’Mediation in strafrecht vergt moed van verdachten en slachtoffers’: landelijk coördinator breekt lans nu budget bijna op is

’Mediation in strafrecht vergt moed van verdachten en slachtoffers’: landelijk coördinator breekt lans nu budget bijna op is
De keeper en de man die hem knock-out sloeg, kwamen tot elkaar dankzij mediation in strafrecht.
Haarlem

Een voetbalkeeper en de Haarlemmer die hem knock-out sloeg, kletsten nadat ze rond de tafel waren gegaan gezellig over voetbal. En een oudere vrouw die was beroofd, kreeg haar gevoel voor veiligheid terug en de schade vergoed.

Met mediation in strafrecht worden andere resultaten bereikt dan met rechtszaken, vertelt landelijk coördinator Judith Uitermark. Zoals de oude dame die haar gevoel voor veiligheid kwijt was. ,,Dat krijg je meestal niet terug door een strafzaak.’’

Dankzij mediation gingen de vrouw en de verdachten in gesprek. Het zorgde voor minder angst bij het slachtoffer en de jongeren merkten wat ze teweeg hadden gebracht.

De coördinator luidde onlangs de noodklok, omdat het budget voor mediation in strafrecht bijna op is. Uitermark, ook strafrechter bij de rechtbank Noord-Holland, vreest dat daardoor meer dan een maand lang geen mediationtrajecten kunnen worden opgestart. De SP heeft hier inmiddels Kamervragen over gesteld aan minister Sander Dekker (VVD) van rechtsbescherming.

Mediation in strafrecht is waardevol, is de boodschap van Uitermark. Slachtoffers én verdachten kunnen na zo’n traject vaak met minder last hun leven oppakken, zegt ze. Uitermark heeft de indruk dat de kans op recidive door mediation afneemt. ,,Als een verdachte merkt wat hij heeft aangericht, maakt dat meer indruk dan wanneer hij dat niet ziet.’’

Soms maakt het een slachtoffer ook mild, zoals de keeper van de Hoofddorpse club UNO die werd neergeslagen. Wat hem betreft, hoefde de Haarlemse grensrechter van Geel-Wit die dat had gedaan zelfs geen straf te krijgen. Maar dat is niet aan het slachtoffer, benadrukt Uitermark. ,,Mediation is niet bedoeld om vriendjes te worden, maar om iets dat fout is gegaan te herstellen.’’

Het slachtoffer krijgt tijdens strafzaken een steeds sterkere positie, omschrijft Uitermark het. ,,Slachtoffers hebben vaak vragen als ‘waarom moest je mij hebben?’, maar daar krijg je tijdens de rechtszaak meestal geen antwoord op.’’

Ook zit de verdachte in de rechtbank met de rug naar het slachtoffer toe en is deze vaak op zijn hoede. Tijdens een mediationsessie voeren deze partijen wél gesprekken. Bovendien kunnen ze elkaar dan recht in de ogen kijken ,,Communicatie is meer dan woorden.’’

Rechters en officieren van justitie kunnen in een strafzaak mediation aanbieden. Alleen als slachtoffer en verdachte dat allebei zien zitten, gaan ze, vergezeld van twee mediators, in gesprek. ,,Het komt niet in plaats van een strafzaak’’, vertelt Uitermark in een mediationkamer van de Haarlemse rechtbank.

Mediation wordt gedaan in allerlei soorten zaken. Zelfs bij een moord en verkrachting is het ingezet. Zelf slaat Uitermark aan als verdachte en slachtoffer samen een kind hebben, omdat beide partijen dan nog verder moeten met elkaar.

Soft vindt ze mediaton niet. Integendeel, betrokkenen moeten moed hebben, stelt ze. ,,Een verdachte moet verantwoordelijkheid durven nemen en een slachtoffer moet de veroorzaker in de ogen durven kijken. Het is voor hen ook een manier om de regie terug te pakken.’’

Mediation leidt niet per se tot lagere straffen, maar wel tot meer maatwerk, weet Uitermark. Ze noemt het een extra gereedschap om recht te doen aan mensen en een zaak. ,,Een positieve uitkomst weegt mee, net zoals bijvoorbeeld ook het advies van de reclassering.’’

Meer nieuws uit Amsterdam

Meest gelezen