Premium

’Goud van oud’ in het theater

1/5

Nee, ze zijn niet dood. Sterker nog: oude muziekidolen leven meer dan ooit. De echo van hun liedjes klinkt door in de Nederlandse theaters. Kijk naar het aanbod van het komende seizoen en je ziet dat de oudjes regeren. Niks mis mee. Maar hoe krijgen we zo de jeugd naar het theater?

Het verschijnsel:

Blader door het aanbod van het komende theaterseizoen en het valt op: ze moeten het van de oudjes hebben. Zoals de tribute-concerten. Het publiek kan dit jaar in de schouwburgen onder meer terecht bij muzikale odes aan Pink Floyd, Elton John , Leonard Cohen, George Michael, Simon & Garfunkel, Buddy Holly, Charles Aznavour en Creedence Clearwater Revival. Om er maar wat te noemen. The Analogues komen terug met hun bejubelde Beatles-vertolkingen, als vanouds gaat er een Abba-show op tournee en er komt een muzikale voorstelling aan over Maria Callas. En jawel: Jan Rot gaat het land in met ’hertaalde’ liedjes uit de jaren negentig.

De pareltjes

En dan zijn er nog de theaterconcerten rond Nederlandstalig goud van oud: zo trekt Martijn Fischer rond met zijn vertrouwde André Hazes-vertolking, Maarten Heijmans komt terug met het repertoire van Ramses Shaffy en Erik van Muiswinkel poetst de pareltjes van Drs. P op. Ook de liedjes van Liesbeth List blijken onverslijtbaar: in haar nieuwe theatershow brengen Renée van Wegberg en haar band het List-repertoire opnieuw tot leven.

Ook in de musicalwereld lijkt het retro-aanbod troef: de klassieker ’Annie’ - het verhaal rond het roodharige weesmeisje - komt terug, de tv-klassieker ’’t Schaep met de 5 Pooten’ krijgt een vervolg in de theaters en de musical ’Mamma Mia!’ kreeg een ’verlenging’ en is daarmee tot eind december te zien in het Beatrixtheater in Utrecht. En als we het toch over verlenging van klassiekers hebben: ’Soldaat van Oranje-De musical’ in de Theaterhangaar bij Leiden, is ook na ruim 2700 voorstellingen en drie miljoen bezoekers nog steeds in trek. Deze voorstelling over de oorlog lift nu weer mee op alle aandacht voor 75 jaar bevrijding en gaat dus voorlopig door.

Het waarom:

Waarom de oudjes het zo goed doen in de theaterwereld? Dat is een kwestie van herkenning, marketing en centen. Eerst die herkenning: menig theaterbezoeker koopt zijn kaartje op zoek naar zekerheid. Die gaat naar de schouwburg om vertrouwd werk te zien en te horen. Een bekend verhaal, bekende liedjes of een bekende van de tv. Dan weet je wat je krijgt. Vergelijk het met de restaurantbezoeker die veiligheidshalve biefstuk met pepersaus bestelt: dat kennen we en dan zit je goed.

Producenten haken daarop in en brengen dus graag concerten en voorstellingen die deze vraag naar nostalgie en herkenning beantwoorden. Vervolgens boeken schouwburgen dit aanbod gretig, want in deze tijd - met een slinkend publiek - zijn voorstellingen met een gegarandeerd goede zaalbezetting een welkom houvast.

Dan de centen: de hommages aan popidolen en voorstellingen met vertrouwde liedjes spreken vooral een ouder publiek aan. Dat komt om het werk van hun oude helden te horen. En laten het nou precies de senioren zijn die tijd en geld hebben om naar het theater te gaan! Inderdaad: kinderen de deur uit, geen zorgen om de portemonnee en vooruit: een scheutje heimwee naar de tijd van toen met de muziek van weleer.

Een probleem?

Niet echt. Er is niks op tegen om vertrouwd werk op het toneel te brengen. Volle zalen met een publiek dat krijgt waar het voor komt

is alleen maar mooi. En als de makers en de theaters er ook wat aan verdienen is iedereen blij.

Een risico?

Ja, toch. Een beetje. Want als je alleen bewezen successen biedt, krijgt vernieuwing geen kans. En er is nog een nadeel: dat jongeren de weg naar het theater niet leren kennen. Met het gevaar dat die de schouwburg als een oudemensenbolwerk gaan zien.

De remedie?

Vertrouwen op de aanzuigende werking van voorstellingen die jongeren aanspreken. Dus: werk van jeugdige creatievelingen met actuele, brutale en herkenbare thema’s van nu. Voor de theaterprogramma’s van jonge tv-makers als Daan Boom en de jongens van Rundfunk kopen ook scholieren graag een kaartje. Ilse de Lange kennen ze van ’The voice’. Bij haar theaterconcerten zet ze de deur voor vernieuwing open door jonge collega’s aan de zaal voor te stellen. Ook operazangeres Tania Kross scoort bij jongeren, mede door haar tv-optredens in ’Wie is de mol?’ en ’De beste zangers’. In haar theaterconcert ’Van Mozart tot Madonna’ brengt ze haar publiek in aanraking met muziek die ze anders niet zo snel zouden horen.

Daarnaast zijn jeugdvoorstellingen natuurlijk een beproefd recept om een jonger publiek te trekken. De stukken van Theater Rotterdam (nu op tournee met ’Repelsteeltje’) zijn ook steevast aantrekkelijk voor ouders. En de musical ’Pijnstillers’ - naar de gelijknamige bestseller van Carry Slee - moet op basis van de boekverkoop ook volle zalen kunnen trekken.

Waarschuwing

Een kleine waarschuwing voor theatermakers die mikken op de jonge doelgroep: het kan zijn dat de kaartverkoop traag op gang komt. Jongeren beslissen namelijk pas op het laatste moment of ze ergens heen gaan. Want je weet maar nooit of er iets opduikt dat nóg leuker is.

Theater in cijfers:

De Nederlandse theaters en concertzalen trekken jaarlijks 9,7 miljoen bezoekers. Die kopen kaarten voor bijna 29 duizend voorstellingen en concerten: goed voor een omzet van 590 miljoen euro. Per genre: 18 procent gaat naar concerten met popmuziek, 17 procent naar concerten met klassieke muziek, 15 procent naar cabaret en 13 procent naar toneel. Amateuroptredens trekken 11 procent van de bezoekers. Bijna 60 procent koopt kaarten via internet. Deze cijfers dateren van 2017 (de meest recente telling) en komen van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties, met 147 aangesloten podia.

Meer nieuws uit Achtergrond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.