Premium

Bijenteeltleraar Bert-Jan Hoff uit Enkhuizen: ’Kunstmatige inseminatie van koningin is dé oplossing voor door parasiet bedreigde bij’

Bijenteeltleraar Bert-Jan Hoff uit Enkhuizen: ’Kunstmatige inseminatie van koningin is dé oplossing voor door parasiet bedreigde bij’
Imker Gert-Jan Hoff bekijkt een raat uit een bijenkast.
© foto theo groot
Enkhuizen

Kunstmatige inseminatie (KI) van de bijenkoningin met sperma van een geselecteerde dar. Dat is volgens stichting Teelt Station West-Friesland de oplossing in de strijd tegen de varroamijt.

De mijt, die in combinatie met verarmde biodiversiteit een ernstige bedreiging vormt voor het voortbestaan van de bijen, wordt nu vooral bestreden met bestrijdingsmiddelen. Enkhuizer Bert-Jan Hoff ziet andere en vooral betere methoden. Hoff (58) heeft een agrarische achtergrond en komt uit de veredeling en selectie. Hij is tegenwoordig professioneel bijenhouder en heeft de stichting Teelt Station West-Friesland opgericht.

Biodiversiteit

De nieuwe stichting heeft tot doel de habitat van de bij te verbeteren door biodiversiteit, maar wil ook oude rassen in stand houden en ondersteunen én vooral een varroavrije bij telen. De stichting wil de honingbij een betere toekomst geven en betere overlevingskansen creëren door de parasitaire mijt, een van de grootste bedreigingen voor de honingbij, aan te pakken. En dat is mogelijk, denkt Hoff, die zich met zijn eigen bedrijf De Hoffstaat imkerij richt op de kweek van het zachtaardige ras buckfast.

,,De varroa is een parasiet die de bij sinds de jaren tachtig bedreigt. Het is een bloedzuiger die zich op de larven van bijen vastzet, zich vermeerdert en het volk uiteindelijk verzwakt en ondermijnt tot het crasht.’’ Het probleem is groot, erkent hij. Een bevriend bijenhouder uit België zag 700 van zijn 2000 volken sterven. Zelf houdt hij zo’n vijftig volken op allerlei, bij voorkeur stuifmeelrijke plekken in Nederland. ,,Ik rij het hele land door.’’

Het West-Friese teeltstation streeft als non profit organisatie na via veredeling bijenvolken te creëren die zichzelf weerbaar maken tegen de parasiet. Het coöperatiefonds van de Rabobank heeft een nieuwe stap voor de stichting mogelijk gemaakt. Er zijn bijenkastjes aangeschaft en inseminatieapparatuur, waarmee minutieus de voor deze gelegenheid verdoofde bijenkoningin met een piepklein tangetje wordt geïnsemineerd. Bij dit precisiewerkje wordt een loep gebruikt die veertig keer vergroot.

Sperma

,,De apparatuur komt uit Oostenrijk. Als de koningin eenmaal bevrucht is heeft ze genoeg sperma voor de rest van haar leven. Uit een koningin komt een heel volk. Onze bedoeling is koninginnen te telen uit een volk met opruim en detectiegedrag, zoals poetsen en hygiënisch gedrag. De werkster herkent dan de mijt, opent de cel en ruimt de besmette larve op. Wij noemen dat Hollandse bijen, naast de bijen met de ’Franse slag.’’ Het werk zit hem niet zozeer in de inseminatie, als wel in het ’besmetten’ van het volk om er de bijen met de goede eigenschappen uit te halen. Het doel heiligt de middelen. Hoff streeft er naar binnen vijf jaar voldoende resistente koninginnetjes de wereld in te kunnen sturen. ,,Je kunt aan de bel trekken, maar je moet niet alleen met de vinger wijzen, ook denken in oplossingen.’’

Bijenlint

Hoff heeft meer doelen. Zo zou hij graag ook in zijn eigen regio een bijenlint zien dat de biodiversiteit stimuleert. ,,Ik heb goede contacten met de zaadbedrijven. Die zijn welwillend en willen ook wel zaad geven, maar het is toch eigenlijk te gek dat een stad als Enkhuizen zichzelf Seed Valley noemt, maar dat er geen bloemen in de stad te zien zijn. Er valt nog veel te doen.’’

Meer nieuws uit West-Friesland

Meest gelezen