Premium

Colum OverWerk: Ontwrichtend

Colum OverWerk: Ontwrichtend

Dit is de laatste column OverWerk van Martin Overbeeke.

In de drie jaar dat ik over werk heb geschreven is veel veranderd. De crisis ging voorbij en de werkloosheidcijfers daalden spectaculair van 800.000 mensen in 2014 naar 300.000 nu. Er zijn 300.000 openstaande vacatures, drie keer zoveel als in 2014.

Kortom: werk voor iedereen zo lijkt het. Kabinet en regeringspartijen kunnen er goede sier mee maken en dat is rond Prinsjesdag mooi meegenomen.

Aan de andere kant van de medaille zien we grote tekorten aan verpleegkundigen, metselaars, winkelpersoneel en technici. Het UWV telt 140 beroepen met moeilijk vervulbare vacatures. In de helft van de gevallen gaat het om beroepen voor vakmensen met een middelbare beroepsopleiding. Ook voor beroepen met lage instroomeisen, van verkeersregelaar en schoonmaker tot verkoopmedewerker, zijn nauwelijks mensen te vinden.

De krapte leidt tot stagnerende productie, minder woningen en een stijgende werkdruk onder het zittende personeel. De kwaliteit van de zorg en het onderwijs staat ernstig onder druk. Het is een vicieuze cirkel. De personeelstekorten nemen toe waardoor de werkdruk stijgt en het steeds onaantrekkelijker wordt om daar te gaan werken.

De verklaring voor deze ontwikkeling lijkt eenvoudig, een florissante economie. Maar is dat wel zo? Janny werkt bij een bekend warenhuis. Sinds het warenhuis zelf in de schappen ligt, wordt er enorm bezuinigd op personeel.

Janny: „Ik verdien nauwelijks het minimumloon en werk volgens een Chinees rooster: een contract voor 16 uur maar iedere dag oproepbaar.’’ Lies werkt in de thuiszorg. Had ze vroeger twee cliënten per dag nu zijn het er dikwijls vier. Ze fietst als een dwaas door de stad, reistijd en pauze worden niet meer vergoed.

Tanja werkt in de geestelijke gezondheidszorg met autistische jongeren. „Het is iedere dag een verrassing met welke ZZP’er ik mijn dienst in ga. Autisme en wisselende gezichten is geen fijne combinatie.”

Karel werkt al 20 jaar bij een instelling voor jongeren met gedragsstoornissen. Hij wil minder uren werken maar er is geen vervanging. Het stoort hem dat uitzendkrachten beter betaald worden dan hij. Karel: „Wel HBO maar ze kunnen nog geen pleister plakken.” Anna: „Ik ben de enige verkoopmedewerkster, de rest is oproep of stagiair. Alle verantwoordelijkheid ligt op mijn schouders.”

Schaarste koppelen aan economische voorspoed lijkt logisch, maar we vergeten dat in de afgelopen jaren de kiem is gelegd voor een ontwrichtende flexibele arbeidsmarkt. Hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen meent dat krapte op de arbeidsmarkt zelfstandigheid eerder in de hand werkt dan we er een rem op zetten. Ook dat lijkt een bedenkelijke vicieuze cirkel.

Meer nieuws uit Opinie-Column

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.