Premium

Akka Philips is een ster in de quiltwereld, maar ’de docent vond het maar lelijk’

Akka Philips is een ster in de quiltwereld, maar ’de docent vond het maar lelijk’
Akka Phillips met een van haar vele quilts.
© Foto Erik Rietman
Middelie

In de quiltwereld is Akka Philips (80) een ster. Haar doorgestikte lappendekens hingen onder meer in Japan, Amerika, Canada en Noorwegen. En haar werk stond in meerdere (internationale) tijdschriften. Zondag wordt een deel van haar dekens tentoongesteld in de Grote Kerk van Oosthuizen.

,,Mijn man was verliefd op het huis, ik op het uitzicht’’, zegt Philips over haar scheve stolpboerderij in Middelie waar ze sinds 1990 woont. ,,Ik word net zo scheef als het huis.’’ Op een groenige sofa aait ze een van haar ranke asielkatten. Lachend: ,,Oudjes, net als ik.’’

Een van de twee heeft last van zijn maag en geeft even later over op het tapijt. ,,Die heeft weer gras zitten eten.’’ Met enige moeite ruimt het ze op. ,,Ik heb net twee heupoperaties achter de rug.’’ Het zit haar de laatste tijd niet mee. Vorig jaar overleed haar man op zijn negentigste verjaardag. Ze waren 52 jaar gelukkig getrouwd. Gniffelend: ,,In Café Hoppe in Amsterdam zei hij destijds tegen mijn toenmalige vriendje: ’Geef haar adres eens, zij is veel te leuk voor jou’. Als econoom was hij goed met zijn hoofd, ik met mijn handen.’’ De laatste tijd krijgt krijgt ze de creatieve slag maar niet te pakken. ,,Alsof het weg is.’’

,,Ik zit hier wel eens om me heen te kijken en denk dan: ik kan helemaal niet weg, waar moeten al die spullen heen?’’ Het houten huis ademt de sfeer van een museum: van de Zuid-Hollandse melkkrukken die als deurstoppers dienen tot de wandelstok met zilveren handvat in de gang tot de houtskooltekeningen aan de muur. Die laatste zijn afkomstig van haar vroegere vrijers. ,,Ik trok blijkbaar artistieke types aan.’’

Poezendeken

Uiteraard hangen er ook grote, kleurrijke lappen aan de wanden. In de huiskamer een geweefd exemplaar ’De lappenjongen’, die Philips als twintiger maakte in Finland en een deken volledig opgebouwd uit oude, Marker baven. Op het bed in de logeerkamer ligt een ’poezendeken’, bestaande uit lapjes met poezenplaatjes. Een deken, met heel bijzondere baven die ze niet wilde verknippen, noemde ze ’Baaf boven baaf’. Een favoriet aanwijzen is moeilijk. ,,Ik kan er eigenlijk geen een missen.’’ Ze heeft er zo’n 35. Elke deken nam circa een jaar in beslag.

Het is niet een kwestie van wat lapjes aan elkaar naaien. Ze begon vaak met een basisontwerp en koos vervolgens de kleuren en stofjes. Ze maakte losse blokken, die ze dan naar elkaar toebracht. ,,Ik lag soms nachten te piekeren over welke kleuren ik moest kiezen. En dan opeens had ik het.’’

Akka Philips is een ster in de quiltwereld, maar ’de docent vond het maar lelijk’
Deken in de maak. Van linksboven naar rechtsonder.
© Foto privéarchief Akka Phillips

Philips werd geboren in Rotterdam, woonde lange tijd in Streefkerk, een paar jaar in Zwitserland en Finland, vervolgens in Amsterdam en Bosch en Duin en sinds 1990 in Middelie. De creativiteit heeft ze niet van een vreemde: haar vader tekende en haar moeder schreef. Na twee maanden kweekschool - ,,doodsaai’’ - stapte ze over naar de docentopleiding van de huishoudschool en werd lerares handenarbeid. Met haar 18 jaar de jongste van Nederland. Haar typische voornaam is overigens een bijnaam. ,,Ik had een nichtje die mijn echte naam - Anneke - niet kon uitspreken. Die noemde me ’Akka’. Ik ben me zo blijven noemen en noemde haar - Jacqueline - Kakkelientje.’’

Pfaff

Philips begon pas laat met het maken van dekens. Ze was al ruim veertig jaar. Voordeel was wel dat ze door haar vak de handigheid al in de vingers had. Ze volgde cursussen in Bilthoven en verzamelde tientallen quiltboeken. Toen ze als eindvijftiger met pensioen ging, kwam er nog meer tijd vrij om te naaien. Alles op de naaimachine die ze als achttienjarig meisje had gekocht. Een Pfaff van 695 gulden. ,,Het was een goede investering. Mijn tante had een goedkoper merk aangeschaft, maar die moest op een gegeven moment toch een nieuwe aanschaffen.’’

Philips had een een voorkeur voor effen kleuren - zwart, rood, geel en blauw - en betaalbare stoffen van de Utrechtse lapjesmarkt. Dat kon niet iedereen waarderen. ,,Die vonden ze niks, en die ook niet’’, wijst ze al bladerend door haar fotoboek. ,,Een Amerikaanse docente wendde haar hoofd af en zei afkeurend: ’That’s Amish’. Ik zei toen: ’No, it’s Akkish’. Andere docenten konden mijn stijl wel waarderen en stimuleerden me om vooral te blijven doorgaan.’’ ’Dat ben ik ook van plan’, antwoordde ik dan. Ik ging mijn eigen gang.’’

Akka Philips is een ster in de quiltwereld, maar ’de docent vond het maar lelijk’
’Te Amish’ , vond een docent van deze deken.
© Foto privéarchief Akka Phillips

Exposeren

Mensen wisten haar na verloop van tijd steeds vaker te vinden voor mooie dekens, en vroegen of ze haar werk mochten exposeren. Dan vouwde ze de dekens netjes op en gaf ze mee. Het hielp ook dat ze in contact kwam met een museumconservator die haar promootte. ,,Maar ik heb mijn werk nooit aangeboden bij mensen.’’ Als de exposities een beetje in de buurt waren, ging ze ernaartoe, samen met haar man. Werk verkopen heeft ze nooit gedaan. ,,Wat vraag je voor iets waar je een jaar aan hebt gewerkt? Weggeven doet ze wel. Aan kersverse ouders of pas nog aan een rouwende weduwe.

,,Ik vond het altijd heerlijk om met mijn handen bezig te zijn. Heb mij in mijn hele leven nooit verveeld. Tot nu eigenlijk, omdat het quiltmaken niet meer wil lukken. Simpele biesjes aanzetten lukt nog wel, maar de rest niet meer.’’ Ze had zich pas nog bij een naaiclubje in Oosthuizen aangemeld, maar dat ging niet meer met d’r heupen. ,,Tegenwoordig probeer ik me maar te vermaken met patience en puzzeltjes.’’

Meer nieuws uit Waterland

Meest gelezen