Gouden Eeuw komt bovengronds in ’gat’ Nieuwendam

Gouden Eeuw komt bovengronds in ’gat’ Nieuwendam
Betegelde voorraadkelders zijn blootgelegd.
© Foto Van der Laan
Hoorn

De naam Nieuwendam doet anders vermoeden, maar is een van de oudste straatnamen van Hoorn. Archeologen zijn daar momenteel druk bezig met een opgraving die voor hen een buitenkans is. Ze hebben al veel blootgelegd van panden uit de zeventiende eeuw en hopen ook nog de resten van bebouwing uit de 14e en 15e eeuw terug te kunnen vinden.

Plaats van handeling is het gat dat er al ruim 75 jaar is in de gevelrij aan de Nieuwendam, tussen 18 en 21.

Gouden Eeuw komt bovengronds in ’gat’ Nieuwendam
Vergane glorie: de Zeevaart en de Dolfijn.

Tot 1942 stonden hier twee markante 17e-eeuwse graanpakhuizen: De Zeevaart en De Dolfijn, gebouwd in respectievelijk 1610 en 1660. Monumentale grachtenpanden. De Dolfijn was in de 18e eeuw eigendom van de familie Opperdoes en later van de familie Gallis, twee bekende en rijke regentenfamilies in de stad. In de 19e eeuw dienden de panden als kaaspakhuizen. In de oorlogsjaren werden gesloopt omdat ze té vervallen waren. Er waren plannen om ze te herbouwen, maar dat is er onder meer door geldgebrek nooit van gekomen.

Nu heeft Dennis van der Laan de grond in eigendom en hij heeft een bouwplan laten maken. Voor het gat in de gevelrij wordt opgevuld, kunnen de archeologen zich uitleven. Van der Laan ziet de opgraving als een bijdrage aan de geschiedenis van Hoorn: ’Een verrijking van de kennis over de Gouden Eeuw’.

Gouden Eeuw komt bovengronds in ’gat’ Nieuwendam
© bij de opgraving aan de Nieuwendam heel veel muren, vloeren en andere sporen van bebouwing vaaf de 16de eeuw, maar tot nu toe we

De straat dankt zijn naam aan de dam die de oudste haven van Hoorn op deze plek beschermde. Die is in 1341 aangelegd. Aan deze haven verschenen al snel veel woonhuizen en pakhuizen voor graan, wijn of andere handelsgoederen.

Bij de opgraving is veel van de funderingen van de panden teruggevonden, waardoor de oorspronkelijke indeling bij de bouw in de 17e-eeuw kan worden achterhaald. Beide panden waren voorzien van een grote kelder voor een koele opslag van goederen. Achter de panden stonden zomerkeukens, waar in de zomer werd gekookt, en lagen waterkelders voor de opslag van regenwater. Onder De Dolfijn zijn de muren van een ouder huis gevonden, dat rond 1600 is gebouwd. De vloeren van plavuizen en haardplaats zijn nog intact, Ze waren in 1660 eenvoudig afgedekt met een pakket zand.

Gouden Eeuw komt bovengronds in ’gat’ Nieuwendam
Het ’gat’ van bovenaf.
© Foto Van der Laan

De komende week wordt het archeologisch werk voortgezet en de hoop is ook resten van de bebouwing uit de 14e en 15e eeuw te vinden. Daarna wordt de bouwput voor de nieuwbouw aangelegd.

Een kleine expositie van de vondsten van deze opgraving is te zien tijdens Open Monumentendag op zaterdag 14 september in Nieuwsteeg 42, van 11 tot 17 uur. Ook vondsten van de recente opgraving aan de Westerdijk komen daar te liggen. Meer informatie op www.omdhoorn.nl.

Gouden Eeuw komt bovengronds in ’gat’ Nieuwendam
Gewelven van een waterkelder uit de 17e eeuw.
© Foto AWF

Meer nieuws uit West-Friesland

Keuze van de redactie

Lees hier de digitale editie



Volg ons