Premium

Enkhuizer vissers Gerrit en Corné Buis zeggen IJsselmeervisserij vaarwel en jagen nu op garnalen

Enkhuizer vissers Gerrit en Corné Buis zeggen IJsselmeervisserij vaarwel en jagen nu op garnalen
Vader Gerrit en zoon Corné Buis op hun oude vissersboot waarmee ze op het IJsselmeer voeren. ,,We zijn niet braaf geweest. Maar we deden dit niet uit weelde.’’
© Foto HMC / Cees Beemster
Enkhuizen

Hun oude vissersboot Wilhelmina hebben ze uit de vaart genomen. Want vader Gerrit (66) en zoon Corné Buis (29) zijn gestopt als IJsselmeervissers. De van overheidswege opgelegde vangstbeperking op de vroegere Zuiderzee leidde er toe dat ze illegaal bezig waren om brood op de plank te krijgen en daarvoor uiteindelijk werden veroordeeld. Die tijd is geweest. Ze hebben hun bakens verzet. Met een in Urk aangekochte nieuwe kotter vissen ze nu op garnalen op de Wadden- en Noordzee. Als enige Enkhuizers.

„Dat is best wel gek ja, dat wij daar als Enkhuizers op garnalen vissen”, beseft Corné. „Voor de rest zijn het vooral Wieringers en Friezen die garnalen vissen. En er is nog één Volendammer die het doet.”

Buis is feitelijk synoniem aan vissen op de Zuiderzee. Corné is de zevende generatie die dat heeft gedaan. Het grote hervormde vissersgeslacht verdiende in het verleden goed aan de aal en baars die hier werd gevangen, maar er waren ook beduidend minder vette jaren.

„Toen ik op mijn twaalfde bij mijn vader begon, moest je met je vissersboot nog vechten om een plekje in de haven”, weet Gerrit nog. „Nu heb je alleen nog de vissersboten de EH4 van Schuitemaker, de EH10 van Lub, Ede H22 van Blok, en de EH49 van Klaassen.”

Door dalende vangsten, strengere vangstregels, hogere dieselprijzen en een gebrek aan opvolgers zijn veel IJsselmeervissers al lang gestopt. Ook de twee broers van Gerrit die voorheen in het familiebedrijf zaten, zitten al jaren op de wal. „Eigenlijk ligt de IJsselmeervisserij door de vangstbeperkende regels al zeventien jaar op zijn gat”, stelt Corné.

Minder netten

Het laatste hoofdstuk leek voor het vissersbedrijf Buis in 2014 te starten. Want toen werden vader en zoon geconfronteerd met de maatregel dat zij gedurende de wintermaanden nog maar vijftien van hun honderd netten in het IJsselmeer mochten plaatsen.

Dit betekende dat zij plotseling aanzienlijk minder rode baars, snoekbaars en wolhandkrabben mochten vangen. Dat terwijl ze eerder al te maken hadden gekregen met het verbod om spiering te vangen, en niet meer na de jaarwisseling met fuiken mochten doorvissen.

Enkhuizer vissers Gerrit en Corné Buis zeggen IJsselmeervisserij vaarwel en jagen nu op garnalen
De nieuwe garnalenkotter EH15 ligt in Harlingen.
© Foto Corné Buis

„De bedoeling was dat de schubvisstand in het IJsselmeer zou verbeteren. Maar wij als vissers kregen nauwelijks compensatie van de overheid”, vertelt Corné.

„Het liefst zou ik nog steeds op het IJsselmeer vissen. Ik ving hier afgelopen zomer nog honderden ponden aal per dag. De aal is teruggekomen. Vissen op het IJsselmeer is vanwege de spanning langs de rand van zo’n vaargeul, waar de vis zit, het mooiste wat er is. Maar de kans dat ik weer IJsselmeervisser word, acht ik heel klein.”

Illegaal

Daarvoor is die laatste vangstbeperkende maatregel toch echt de nekslag geweest. Al hebben Gerrit en Corné nog geprobeerd die maatregel te negeren door meer vis naar boven te halen dan mocht. Meerdere keren werden ze betrapt. En uiteindelijk veroordeelde de rechtbank Amsterdam hen begin dit jaar voor deze illegale visserij tot geldboetes van totaal 4200 euro.

„Van die vijftien netten konden wij niet leven. Dat was veel te kort. Dus kwamen daar natuurlijk nog eens vijftien netten bij”, zegt Corné onomwonden. Vader Gerrit doet er ook niet geheimzinnig over: „We zijn niet braaf geweest. Maar we deden dit niet uit weelde. Dat heb ik mevrouw de rechter ook gezegd.”

Op het moment dat de rechtbank uitspraak deed, hadden vader en zoon hun vergunningen voor hun netten al verkocht aan een Urker visser. Daar in Urk kochten ze ook hun nieuwe garnalenboot, waarmee ze sinds een maand op de Wadden- en Noordzee op garnalen jagen. „Onze oude EH15 ligt nu werkloos tegenover het café van Henk-Jan Bok. We hebben hem officieel uit de vaart gehaald. Het nummer EH15 staat nu op onze nieuwe garnalenkotter.’’

Dit schip, de vroeger UK163, waarvan het casco uit 1960 stamt, was altijd al een garnalenschuit. Corné: „Johan Bakker, van wie wij de kotter hebben gekocht, vaart ook met ons mee. Hij heeft met dit schip zestien jaar garnalen gevangen.”

Met het ruim twintig meter lange schip met dik 250 pk varen de Enkhuizers rond Terschelling om de garnalen naar boven te halen. De kotter ligt in Harlingen waar de garnalen via de afslag worden verhandeld.

Luizenleven

„Dit is een luizenleven”, zegt Corné over zijn nieuwe baan als garnalenvisser. „Je bent een ambtenaar op zee. Alles gaat volautomatisch. Dat is heel anders dan op het IJsselmeer, waar je met de hand de netten moest plaatsen en ophalen.”

Gerrit knikt instemmend: „Het werk op het IJsselmeer was veel zwaarder. Ik heb er versleten poten van gekregen. Nu ga ik voor meerdere dagen en nachten mee om garnalen te vangen. Zolang als ik kan lopen, ga ik door. Het leven als visser waarin je de dag en de nacht meemaakt, vind ik nog steeds prachtig.”

Dat Gerrit de zestig al ruimschoots gepasseerd is, speelde volgens Corné naast de regelgeving mee om op het IJsselmeer te stoppen. „En we moesten de netten vervangen. De oude boot gaan we opknappen. Misschien keert die nog eens terug in de vaart.” Aan helemaal stoppen als visserman heeft hij nooit willen denken.

„Op het land werken? Dat wil ik niet”, klinkt het beslist. „Dan mis ik de vrijheid en die mooie natuur. Al waren de golven op de Noordzee afgelopen week best pittig. Dat doet mij niks. Ik neem risico’s. Ze noemen mij wel eens een piraat. Het blijft prachtig werk. Het weer is je vanger. De vis laat zich meevoeren door de wind. Dus volg je die mooie bries. Al biedt dat geen garantie. Vissen blijft een loterij.”

Opnieuw beperkt

De eerste maand waren de garnalenvangsten ’nog niet geweldig’. „Al hadden we afgelopen week wel een goede vangst.”

Probleem waar de Enkhuizers nu mee kampen, is dat ze ook als garnalenvissers geconfronteerd worden met een vangstbeperking. „Normaal vaar je jaarrond van zondagavond tot donderdag. Maar omdat er nu te veel garnalen worden aangevoerd, geldt als regel dat je slechts 48 uur achter elkaar mag vissen”, legt Gerrit uit. En dus vang je minder.

Die garnalen vanaf twintig tot vijfentwintig meter diepte omhooghalen, is volgens Corné op zich niet moeilijk. „Overdag moet je troebel water hebben, want dan zien die garnalen het net niet aankomen”, vertelt hij. Die ervaring had hij al eerder opgedaan, toen hij voor vissersbedrijf Schuitemaker op de Waddenzee garnalen ving.

Corné en Gerrit maken zich nu op voor hun volgende trip naar de Waddenzee. Waar garnalen moeten worden gevangen. Hoe groot de opbrengst dit keer wordt, moeten ze als vissers maar afwachten. Gerrit: „De zee geeft en de zee neemt.” Dat is na zeven generaties in elk geval nooit veranderd.

Meer nieuws uit West-Friesland

Meest gelezen