De eigen stijl van edelsmid Henny Soesbergen uit Haarlem

De eigen stijl van edelsmid Henny Soesbergen uit Haarlem
Henny Soesbergen aan het werk: ’Ik maak organische vormen’.
© Foto United Photos/Toussaint Kluiters
Haarlem

Op haar werkbank staat de brander aan. Met de vlam bewerkt edelsmid Henny Soesbergen een reepje glanzend zilver. Straks gaat ze het metaal bewerken om het een bobbelig uiterlijk te geven.

Binnen handbereik staan of liggen allerlei hulpmiddelen om het metaal de vorm te geven die ze wil. Hamers, vormen om bollingen te maken, zagen en vijlen. Ook staat er een grote wals om structuur in metalen aan te brengen, en een trekbank.

Wie haar zaak in de Schagchelstraat in Haarlem bezoekt kan het allemaal zien, want haar winkel is tevens haar werkplaats. De vitrines met ringen, oorbellen, broches, colliers en manchetknopen in allerlei varianten vullen de ene helft van de zaak, haar atelier de andere.

Fascinerend

Eigenlijk wilde de Haarlemse dierenarts worden. Maar toen ze als 16-jarige een edelsmid aan het werk zag die voor haar een klein ringetje maakte, was ze verkocht. ,,Ik vond het fascinerend.’’

Ze volgde de opleiding in Schoonhoven en studeerde af als goud- en zilversmid. ,,Ik maak sieraden, maar kan ook kandelaars, vazen en theepotten smeden.’’

Op haar 23e was ze klaar. ,,Daar stond ik dan. Ik had weliswaar een diploma, maar eigenlijk had ik nog niks. Ik moest een huis en werk zoeken en dat viel niet mee. Ik droomde natuurlijk van een eigen zaak, maar daar had ik het geld niet voor. Dus ging ik werken voor een juwelier. Ringen op maat maken en reparaties uitvoeren.’’

Ook werkte ze een tijd op het ambachtencentrum bij de Zaanse Schans. ,,Daar maakte ik sieraden en miniaturen speciaal voor toeristen. Maar het was allemaal niet wat ik zocht. Ik kreeg steeds meer het gevoel dat ik ergens een afslag had gemist.’’

Het roer moest om, vond ze. ,,Ik ben toen overal naar panden gaan kijken en viel op deze plek aan de Schagchelstraat. En daar zit ik nu sinds 1995. Eindelijk mijn eigen zaak.’’

Eigen collectie

Soesbergen kon gaan werken aan wat ze graag wilde: een zelf ontworpen collectie. ,,Want daarvoor ben ik het vak ingegaan: het creëren. Je hebt iets in je hoofd en je gaat net zo lang stoeien met metalen en vormen totdat je iets hebt waarvan je zegt: dit is mooi.’’

Ze werkt het liefst met zilver. ,,Maar ik houd van accenten leggen met goud of een steentje.’’ In haar vitrines ligt ook werk van andere edelsmeden. ,,Sommigen werken met materialen zoals titanium. Daar ligt mijn interesse niet, maar ik vind het wel leuk om die sieraden in de collectie te hebben.’’

Soesbergen werkt graag met organische vormen. ,,De natuur is mijn belangrijkste inspiratiebron. Mijn werk is niet hoekig, maar rond. Dat is mijn stijl. Die heeft zich gevormd tijdens een stage in Antwerpen. Daar werkte ik in de zaak van een Poolse beeldhouwer die heel veel met organische vormen deed. Dat sprak me enorm aan. Daar werd ook niet gesoldeerd. Om het metaal een andere vorm te geven werd het vooral bewerkt. Zo ontdekte ik de plasticiteit van goud en zilver. Dat je op die manier van alles met metalen kon doen, was een eyeopener voor me. Tijdens mijn opleiding had ik dat nooit geleerd.’’

Ginkgo biloba

Soesbergen maakte jarenlang sieraden met als inspiratiebron het blad van de ginkgo-bilobaboom. ,,Dat kwam door een klant die met zo’n blad bij mij kwam en allerlei sieraden met die vorm wilde hebben. Dat zagen andere mensen, en ook die wilden graag zo’n sieraad. Tegenwoordig werk ik veel met schelpachtige, komachtige vormen met natuurlijke, vloeiende lijnen. Ook ben ik, vergeleken met vroeger, meer edelstenen gaan gebruiken. Dat ga ik steeds leuker vinden.’’

Soesbergen volgt geen trends of hypes in sieradenland. Ook is ze niet iemand van heftige, wilde creaties. Zij zoekt het meer in verfijnd werk. ,,Ik maak geen extravagante dingen, maar het is wel apart.’’

De edelsmid maakt veel in opdracht. ,,Sieraden worden vaak gekocht voor speciale gelegenheden. Een geboorte, huwelijk, verjaardag, een overlijden.’’

Emoties

Sieraden en emoties liggen dicht bij elkaar, is haar ervaring. ,,Soms is het even aftasten hoe ik die emoties in een sieraad moet vormgeven. Daarom praat ik eerst uitgebreid met mensen om erachter te komen wat ze precies willen.’’

,,Al pratend kom je wel tot een soort gezamenlijk idee van wat het moet worden. Een sieraad maken is een proces in alle opzichten.’’

Meer nieuws uit Haarlem

Keuze van de redactie

Lees hier de digitale editie



Volg ons