Premium

Veiligheid in chemie kan beter. Kleine fout kan grote gevolgen hebben

Veiligheid in chemie kan beter. Kleine fout kan grote gevolgen hebben
De volledig uit de hand gelopen brand bij Chemie-Pack in Moerdijk in 2011.
© foto ANP
Leiden

De veiligheid in de chemie kan nog sterk worden verbeterd. Uit onderzoek blijkt dat negen op de tien chemische bedrijven de regels overtrad in de afgelopen tien jaar. Daarbij zitten ook enkele veelplegers.

„Die overtredingen lopen uiteen van gevaarlijke situaties waarbij direct werd ingegrepen, tot kleine zaken als bordjes die ontbreken of personeel dat niet goed is getraind. Maar bedenk wel, dat zeker in de chemische industrie een ongeluk in een klein hoekje zit. Wanneer personeel niet adequaat reageert op een brandmelding, kan een kleine brandje volledig uit de hand lopen”, benadrukt onderzoeker Arjan Blokland.

„Dan kunnen er gewonden of doden vallen bij een brand of explosie op het bedrijfsterrein, of chemische stoffen naar een woonwijk drijven, in het water of de bodem komen. In de media zie je genoeg voorbeelden van zaken waarin het misgaat”, refereert hij aan ongelukken zoals bij Shell Moerdijk en Chemelot in Limburg. Dit jaar is vooral Tata Steel in het nieuws.

Inspecties

Blokland is hoogleraar criminologie aan de Universiteit Leiden en deed samen met onderzoekers van de Vrije Universiteit de analyse van 3.650 inspecties van 494 bedrijven tussen 2006 en 2017. Onderzoeken elders in de wereld beperken zich meestal tot steekproeven. Nu is alle data over ruim tien jaar bekeken. Bij de controles door de inspectie wordt gekeken naar brandveiligheid bij de productie, opslag en overslag, de naleving van de regelgeving en opleiding van het personeel.

Het aantal overtredingen steeg van 236 in 2007 naar een piek van 1218 in 2013 en daalde naar 654 in 2016. „Opvallend is dat een klein groepje bedrijven zich veelvuldig schuldig maakt aan overtreding van de arbeidsomstandigheden-, milieu- en veiligheidsregels. Wanneer die veelplegers beter worden aangepakt, kan de veiligheidssituatie in de chemie verbeteren”, meent Blokland, die eind dit jaar met het eindrapport hoopt te komen.

De wetenschappers willen graag verder speuren. „Want waarom blijven die veelplegers in de fout gaan? Zijn dat grote complexe bedrijven of juist beginnende bedrijven? Of worden bewust de regels overtreden? En speelt de financiële situatie van een bedrijf daarin mee? Ik kan me voorstellen dat wanneer het financieel slecht gaat, op tal van zaken wordt bezuinigd. Als dat zo is, kan de inspectie ook proactief optreden. We willen uiteindelijk aanbevelingen doen voor de inspecties, zodat de veiligheid wordt verbeterd.”

De chemische industrie zit in Nederland vooral in de Rijnmond, Noord-Brabant, Limburg en rond Amsterdam. Een sector die goed is voor een omzet van 90 miljard euro.

Meer nieuws uit Amsterdam

Meest gelezen