Premium

Heemskerkers leenden boeken bij de kapper

1/2
Heemskerk

Op de gekste plekken vond je in Heemskerk een ’bibliotheek’. Van Henk Bekkers kapsalon tot de pastorie. Op 24 augustus vertelt Piet van Zwieten (76) erover tijdens een dorpswandeling langs twaalf historische bieblocaties. Eenmalig, want in het kader van 100 jaar Bibliotheek IJmond Noord.

De eeuweling noemt het zelf een stadswandeling, maar dat is niet juist: Heemskerk verwierf nooit stadsrechten en bleef derhalve een dorp. Piet is sinds de oprichting actief voor de dertigjarige Historische Kring Heemskerk (HKH). Zijn wieg stond echter in Wormerveer, waar opa een wasserij had aan het Zuideinde. Als Pietje van 15 jaar kwam hij bij de Hoogovens. Daar zou hij 43 jaar werken. Sinds 1967 is hij Heemskerker.

Kapelaan

Hij weet ongetwijfeld veel meer van het dorp dan de meeste ’echte’ dorpsgenoten. Maar voor deze speciale wandeling put hij vooral uit een groot artikel dat Margriet Veken-Hoogewerf in 2012 schreef voor het HKH-blad Heemskring. De katholieke kerk stond aan de basis van de bieb, in 1920 begon ’een kapelaan’ met een leeskring waaraan dertien gezinnen meededen. ,,Zijn naam is bij onze Kring niet bekend.” Na vier jaar werden de boeken overgedragen aan de plaatselijke afdeling van de Volksbond, die lezen zag als probaat middel tegen drankmisbruik.

In het dorp waar ooit tien kastelen waren - alleen Marquette en Assumburg zijn er nog - zou de bibliotheek vanaf 1920 twaalf uiteenlopend adressen krijgen. Van schuurtje naar winkel, van jongensschool naar woonhuis. Kapper Bekker, op de hoek Kerklaan/Deutzstraat, was een particuliere variant van de openbare bibliotheek. ,,Hij bepaalde welk boek je wel of niet mocht lezen.”

Schaars

Het was in de jaren 1942-1951. De kapper had genoeg ruimte in de winkel, tabaksartikelen waren destijds namelijk schaars. Toen Henk Bekker zijn schappen zelf weer nodig had, gingen de boeken ’naar de kruidenierswinkel van Theo Beentjes aan de Maerten van Heemskerckstraat, tussen de benzinepomp van Meijer en ijssalon van Verdonk’, zo lezen we.

In 1974 werd het (herbouwde) gemeenschapshuis De Jansheeren geopend, met daarin de bieb. Het ledental was sinds 1958 gestegen van 884 naar 4300, het aantal boeken van 4000 naar 25.000. De huidige vestiging bevindt zich in het pas acht jaar oude gemeentehuis. Tijdens de wandeling van circa 75 minuten zal Piet ook verhalen over onder meer het raadhuis, de Laurentiuskerk en de kastelen.

In zijn eigen familiegeschiedenis, die maar liefst terugvoert tot het jaar 840, komt een kasteel voor: ’Huis Te Zwieten’ bij Zoeterwoude. ,,Waar de brouwerij van Heineken is. Slotgracht en eiland zijn er nog, maar het kasteel is in 1709 afgebroken. Alfred Heineken wilde het kasteel herbouwen - voor een soort ontvangstcentrum - en ik heb hem nog de tekeningen geleverd. Zijn nabestaanden zagen er van af.”

Naast zijn bezigheden voor HKH is Piet druk met onder andere stamboomonderzoek. Na 51 jaar staan er 350 mappen op de planken. Bovendien heeft hij al die gegevens gedigitaliseerd. ,,Ik heb 60.000 mensen in de computer.” Verder schreef hij drie boeken over drie van de 21 familietakken. Tak 20 is Leiden, ofwel de hoofdtak. De Van Zwietenstichting werd in 2007, na 34 jaar, opgeheven bij gebrek aan bestuursleden.

Info over de dorpswandeling: bibliotheekijmondnoord.nl.

Meer nieuws uit Kennemerland

Meest gelezen