Premium

Voor de 25ste keer een Indië-herdenking in Den Helder: ’vertellen over oorlog en nasleep blijft nodig’

1/2
Den Helder

Voor de 25e keer is het einde van de oorlog met Japan en de Bersiap periode in Nederlands-Indië daarna, herdacht bij het monument ’Voor hen die vielen’ op de Vijfsprong.

Er was veel aandacht voor de herdenking. Peter Wouters die de Tweede Wereldoorlog in een kamp doorbracht en daarna zijn leven niet zeker was door de gewelddadige periode van onlusten en opstand die bekend staat als Bersiap, was erbij met zijn vrouw.

Wouters: „Ik ben altijd bij deze herdenking. Voor ons is dit erg belangrijk. Voor steeds meer mensen is wat er gebeurd is ver weg. Daarom moeten we dit verhaal blijven vertellen. Het is immers een deel van ons leven en zijn.”

Ook Henk Kleijn bevond zich onder de gasten. Hij bracht de Tweede Wereldoorlog door als krijgsgevangene in Japan en zag de atoombom vallen op Nagasaki. Kleijn: „Ik ben er nog en daarom herdenk ik elk jaar op deze plek wat er gebeurd is.”

Zon

De weergoden waren de ceremonie goed gezind. ’s Ochtends had het geregend, maar toen oud-vlootpredikant Jo Moens de herdenking om klokslag elf uur opende, brak zowaar de zon door. „Het thema van dit jaar is: In vrijheid kiezen”, zei Moens. „We zijn hier bijeen om de vele burgers, militairen en opvarenden van koopvaardijschepen te herdenken die gevallen zijn in de Tweede Wereldoorlog in Azië. Ook gedenken we hen die in de kampen bezig waren met overleven. Deze verhalen van verzet en inzet kunnen helpen om te voorkomen dat dit weer gebeurt.”

Vlootpredikante Desiree Scholtens vertelde over een Nederlandse militair die eind jaren veertig naar Nederlands-Indië werd gestuurd vanwege de politionele acties: „De man had daar geen mooie dingen meegemaakt. Je kunt lang zwijgen, maar op een dag komt het verhaal naar buiten. Deze man is mijn medelander, mijn naaste. Zijn verhaal en dat van alle anderen is deel van onze geschiedenis. Wie oprecht vraagt om vergeving mag je dat niet onthouden. Laten we elkaar vooral de troost niet ontzeggen”, zei de vlootpredikante.

Hierna klonk het Indische Onze Vader gebed en werd een minuut stilte in acht genomen. Nadat twee coupletten van het Wilhelmus gezongen waren, kreeg loco-burgemeester Kees Visser het woord.

„Op een dag als deze komt onze band met de Indische gemeenschap tot uiting”, sprak Visser. „Onze marinestad is onlosmakelijk verbonden met Indië. Ik denk bijvoorbeeld aan het schip Abraham Crijnssen van het Marinemuseum. Na de Slag in de Javazee wist dit schip te ontsnappen naar Australië door een list van de commandant. Hij liet de Abraham Crijnssen camoufleren als een drijvend eiland.” De loco-burgemeester verhaalde over de ontberingen die tijdens de Japanse bezetting geleden zijn, over de onlusten daarna en de gedwongen verhuizing van heel veel Indische mensen naar Nederland: „Een kille bejegening viel hen hier ten deel. Achteraf weten we allemaal dat er lang te weinig aandacht is geweest voor de mensen uit Nederlands-Indië.”

Borgen

Oud-marineman Michiel Tegelberg was gevraagd om te spreken over het thema vrijheid: „Ik heb in mijn 65 jaar enkel vrijheid gekend. De kou van onvrijheid heb ik nooit gekend. De vraag die opdoemt is: kun je van vrijheid spreken als jij vrij bent en de ander niet?”

Tegelberg bracht in herinnering dat er niet voor niets na het einde van de Tweede Wereldoorlog door de internationale gemeenschap veel werk is verzet om de vrijheid te borgen: „We lijken dat streven van samen optrekken helaas steeds meer te vergeten. Laten we in vrijheid onze keuze blijven maken.”

Na deze overdenking werden tientallen kransen en bloemstukken aan de voet van het monument gelegd. In Wienerhof was vervolgens gelegenheid tot napraten.

Meer nieuws uit Den Helder e.o.

Meest gelezen