Premium

’In crisis leer je wat iemand waard is’

’In crisis leer je wat iemand waard is’
Herbert Beltman (links) speelt De Nachtwacht in Luwte. Kunstenaar Ed de Wild ontwierp zijn wachttoren.
© Foto Studio 2 Media/Gwendelyn Luijk

Een nomadische gemeenschap die in een ver verleden meereisde met waar de wind haar voerde, is ongelukkigerwijs vast komen te zitten op een plek in de Luwte. ’De wind keerde zich tegen ons’, zeggen de wijze oudjes. De leefwijze van de gemeenschap veranderde, oude gebruiken raakten in vergetelheid, Maar wat nu als de wind plots terugkeert en de leden van de gemeenschap weer kunnen reizen net als hun voorouders dat deden? In hoeverre zijn ze verankerd in de Luwte?

Noordhollands Dagblad/IJmuider Courant

is mediapartner van deze theaterproductie

Amsterdammer Beltman speelde ’de zoon die veel te lang bij zijn moeder was blijven wonen’ in theaterproductie Schemering twee jaar geleden. ,,Een scene die eindigde in een vlammende ruzie over wie de mosselpan mocht houden’’, glimlacht hij. ,,Ik ben heel erg blij dat ik nu ook mag meedoen aan Luwte. De manier waarop het team deze productie tot ontwikkeling laat komen is fantastisch.’’

De personages zijn aanvankelijk slechts herkenbaar vanwege hun functie, legt hij uit. ,,Ze heten De Waard, De Nachtwacht, De Burgemeester, omdat ze dat zijn. Ze komen alleen tot uiting door hun beroep.’’

,,De Nachtwacht doet overdag lekker mee, gaat ’s avonds mee eten en naar de kroeg en gaat daarna elke nacht weer zijn toren in. Geen haan die ernaar kraait, want er gebeurt toch nooit wat. Pas als er wél wat gebeurt, zie je de karakters tot ontwikkeling komen en manifesteert zich - in mijn geval - de mens achter De Nachtwacht.’’

Burn-out

Kunstenaar Ed de Wild is van oorsprong (interieur)architect en bouwkundige. Hij werkte jarenlang voor gerenommeerde Amsterdamse architectenbureaus. Totdat hij twee jaar geleden geveld werd door een burn-out.

Hij gooide het roer krachtig om, zegde zijn baan op en combineert sindsdien architectuur en kunst onder de naam DEWILDED. Zijn winteratelier bevindt zich in de Beverwijkse broedplaats Studio O waar hij in aanraking kwam met Luwte. ,,Ik nam deel aan een vroege, chaotische brainstormsessie over de productie en ik schreef in op de open call voor het ontwerp van de wachttoren. Ik ben nu met mijn tweede ontwerp bezig.’’

Nachtwacht Beltman is onder de indruk van het schaalmodel van ontwerp nummer één. ,,Er komt toch ook een alarminstallatie op?’’, vraagt hij. Daar is De Wild nog op aan het broeden. Het wordt een soort gigantische windgong. ,,Maar hij moet alleen klinken als De Nachtwacht het wil, niet op elk moment dat het waait’’, schetst hij het probleem.

De Wild ontwierp aanvankelijk een platform op een enorm hoge paal met daarbovenop een gigantische windveer waarop De Nachtwacht zou kunnen zitten. ,,Hij zou de windveer ook kunnen laten draaien met behulp van een grote schijf’’, legt de kunstenaar uit. ,,Ik ben toch opnieuw begonnen, want ik maak me zorgen om de uitvoerbaarheid van het ontwerp. Het moet wel veilig zijn onder alle weersomstandigheden. Nu werk ik aan een toren die op te bouwen is uit steigermateriaal en trappen, met een hoge rode cilinder als kern. Rood is de kleur van De Nachtwacht.’’

De Nachtwacht heeft als taak de gemeenschap in de Luwte vroegtijdig te alarmeren in het geval van gevaar. ,,De terugkeer van de wind is waarschijnlijk het grootste gevaar’’, zegt Beltman. ,,In het stuk maak je een aantal dag- en nachtritmes mee. Routines zijn het, want de cultuur van deze gemeenschap bestaat louter uit diep ingesleten routines. Als de wind terugkeert, gaan die routines aan diggelen. De Nachtwacht ontwikkelt zich tot een pragmaticus. Hij heeft een nuchtere kijk op zaken en beoordeelt zo de oplossingen voor problemen waar andere leden van de gemeenschap mee komen. ’Moet de vreemdeling weg? Gaat dat niet wat ver?’ Na verloop van tijd is hij de redelijke stem in de gemeenschap. Meer kan ik niet. De Burgemeester is de autoriteit en die laat zich niet adviseren.’’

In crisis leer je wat iemand waard is, vat De Nachtwacht het samen. ,,Grote maatschappelijke veranderingen kunnen moeilijk zijn om mee om te gaan. Iedereen zoekt naar een status quo, wil vasthouden aan routines. Maar hoort iets bij je cultuur alleen om de reden dat je het al heel lang op dezelfde manier doet?’’, vraagt hij zich hardop af. ,,Ik moet opeens aan de Zwarte Pietdiscussie denken’’, flapt De Wild eruit, ,,fascinerend hoe theater aan actuele thema’s raakt.’’

Friso Bos

opening_luwte.pdf

Meer nieuws uit IJmond

Meest gelezen