Premium

Constructeur over stadionramp AZ: ’Wind en afgebroken bouten’

Constructeur over stadionramp AZ: ’Wind en afgebroken bouten’
Een luchtfoto van de schade aan het dak van het AFAS Stadion van AZ.
© anp
Alkmaar

Dat de constructie van het stadiondak van AZ te licht zou zijn, is volgens Andries Broersma niet waar. De constructeur denkt eerder aan een combinatie van windvlagen en bouten die zijn afgebroken als oorzaak van de stadionramp.

Het bedrijf van Broersma heeft in 2006 de tekeningen gemaakt van de staalconstructies. „Een stadion van beton is altijd steviger. Dat buigt niet door bij storm of bij een brand. Maar in Alkmaar kon beton niet. Daar was gekozen voor een golvend dak en dan heb je 48 verschillende dakspanten nodig. Met beton zou je dan 48 mallen moeten maken en dan wordt het krankzinnig duur. Vandaar de keuze voor staal.”

Later heeft bouwer Midreth wijzigingen doorgevoerd. „Dat is de gebruikelijke gang van zaken. De bouwer moet immers ook op de kosten letten en een ander bureau maakt dan de detailtekeningen. Maar daarna hebben wij weer het toezicht gedaan. Gekeken of de bouwaanvrage overeen kwam met de wettelijke normen. Dat was het geval.”

Lees ook: Politieke rel drukte discussie over veiligheid AZ-stadion naar de achtergrond

Toch stelde bouw- en brandexpert Ynso Suurenbroek in deze krant dat de constructie volgens hem te licht was. Dat verwoordde hij indertijd ook in een rapport dat hij voor de brandweer schreef. De constructie was niet stevig genoeg en het stadion zou daardoor sneller uitbranden dan wettelijk is toegestaan. „Het dak is de zwakke plek, dat is te licht voor de combinatie met de zware constructie van de rest van het stadion. Een spaghetticonstructie”, stelde hij. Zijn rapport werd indertijd door de gemeente ter zijde gelegd.

Brand

Maar Broersma benadrukt dat het toen om brandveiligheid ging. „Staal gaat tijdens een hevig brand na verloop van tijd buigen. Dan kan inderdaad het dak instorten. Maar we hebben het hier over het gevaar voor het publiek. De meest waarschijnlijke plek waar een serieuze brand kan uitbreken, is onder de tribune. Daarom zijn de tribunes ook uitgerust met extra brandvertragende materialen. In tien minuten staan de supporters bij brand op het middenveld en kunnen via vier grote uitgangen naar buiten. Pas na lange tijd slaat een brand door en kan het dak bereiken. Ook dan duurt het lang voordat het dak instort. Daar maakte de brandweer zich wel zorgen over, maar dan vanwege de veiligheid van de brandweermensen.”

Broersma wil hiermee vooral zeggen dat het brandweerrapport niet laat zien dat het dak bij een hevige storm zou instorten. „Als de constructie te licht is, dan gaat het hele dak golven. Dan buigt alles door. Nu is op één plek een deel van het dak naar beneden gekomen. Het lijkt er eerder op dat bouten zijn afgebroken, want de kolommen achter de tribune staan nog recht.”

Windvlaag

Dat het stadion bij het verkeersknooppunt aan de zuidzijde van de stad op een tochthoek staat, was ook bij het ontwerp al duidelijk. „Het ontwerp hebben we zelfs in een windtunnel getest, mede om te kijken of de wind niet onder het dak zou slaan. Maar een windvlaag is altijd mogelijk en onvoorspelbaar. Dat zie je bij storm vaker. Dan kan het wel een deel van het dak beschadigen of vat krijgen op de zonnepanelen. Het is pech wanneer opeens een deel van het dak afbreekt.’’

Constructeur over stadionramp AZ: ’Wind en afgebroken bouten’
De zijde van het stadion waarop ook de panelen zijn gelegd.
© foto Ed van de Pol

Echt stormschade in dat geval. ,,Blijkbaar wordt dat ook gedacht, want ik ben nog niet gebeld door AZ of onderzoekers, terwijl ik wel een van de weinige personen ben die van begin tot eind bij de bouw betrokken was. Die leggen dus ook geen relatie met het ontwerp. Puur een ongeluk. Stormschade zou AZ overigens mooi uitkomen, want dan kunnen ze de schade op de verzekering verhalen.’’

De ontwerper vindt het onzin om veiligheidshalve ook de rest van het dak te slopen en later opnieuw te bouwen. Wel zou de rest van het dak moeten worden gecontroleerd.

Lees hier alle verhalen over het instorten van het dak van het AZ-stadion.

Fouten

Ook Rob Nijsse, hoogleraar constructief vermogen aan de TU Delft, denkt niet meteen aan een ontwerpfout. „Ik denk eerder dat het stadion te snel is neergezet en teveel is bezuinigd. Te snel, te slordig en te zwak. Denk aan lassen die niet goed zijn en bouten die niet goed vast zaten. De wind speelde zeker ook een grote rol. Het was zaterdag geen superstorm, maar windvlagen kunnen onder het dak slaan. Wanneer op een bepaalde plek lassen en bouten niet goed zijn, kan het dak net op zo’n moment afbreken”, is zijn eerste inschatting op basis van de foto’s.

Broersma ziet een vergelijking met de parkeergarage in Wormerveer die vorig jaar instortte. Daar ontbraken lassen aan het einde van een stalen balk. Nijsse wijst op de parkeergarage bij Eindhoven Airport. „Daar ging het al tijdens de bouw mis. Daar moest het ook snel tegen een lage prijs, waardoor geen goede onderaannemers werden ingeschakeld. Al die zaken laten zien dat het bouwproces in Nederland niet onder controle is. De gemeente moet toezicht houden, maar die inspecteur is niet in staat om alle bouten en lassen te controleren. Pas recent is het inzicht gekomen dat het anders moet. Er is nu extra geld voor toezicht.”

De Onderzoeksraad voor Veiligheid doet onderzoek en AZ heeft Royal HaskoningDHV ingeschakeld.

Meer nieuws uit Alkmaar

Meest gelezen