Premium

Onderweg: Egmonder Bas van Nieuwburg legt op zijn doeken de schoonheid van het Nederlandse polderland vast. Zijn missie: opkomen voor het landschappelijke erfgoed

Onderweg: Egmonder Bas van Nieuwburg legt op zijn doeken de schoonheid van het Nederlandse polderland vast. Zijn missie: opkomen voor het landschappelijke erfgoed

Twee oude Dafs staan bij de monumentale Hofstede Vredeveld in Egmond aan den Hoef te pronken: de kobaltblauwe personenwagen van zijn vrouw en de grijze tot kampeerwagen omgebouwde bestelbus uit 1993, waarop Bas van Nieuwburg ’Mobiel Atelier’ en ’Erfgoed Expeditie’ heeft laten zetten.

De Daf, symbool van Hollandse degelijkheid uit vervlogen tijden, moet gekoesterd worden, vindt Bas. En dat geldt ook voor het landschappelijk erfgoed. Bas heeft er zijn missie van gemaakt.

Sinds hij zes jaar geleden zijn goedbetaalde baan als adviseur bij een bureau voor restauratie- en bouwbegeleiding opgaf besteedt hij veel tijd en energie aan Expeditie Erfgoed. Vooral in het Groningse wierdenland duikt hij tegenwoordig op. Op plekken die hij typerend voor dat landschap vindt zet hij zich achter zijn ezel en legt hij ter plekke vast wat hij ziet. Dat doet hij in een impressionistische stijl die veel weg heeft van die van Van Gogh. Het resultaat is geregeld te zien op exposities, maar ook bij hem thuis in Hoeve Vredeveld.

Willekeurige plekken zijn het niet. „Als ik ergens door het polderland rijd zie ik in gedachten eilandjes voor me. Dan denk ik: zo moet het er ooit, voordat er dijken werden aangelegd, uit hebben gezien. Eilandjes met boerenwoningen. Daaromheen water. Juist die plekken trekken mij. Het leuke is dat ik, als ik daar zit te schilderen of tekenen, vanzelf met de meest uiteenlopende mensen in aanraking kom. En heel vaak zijn dat mensen die iets vertegenwoordigen van erfgoed dat langzaam maar zeker dreigt te verdwijnen. Een boer bijvoorbeeld die vanwege de schaalvergroting gaat stoppen. Of de sluiswachter die binnenkort, na zijn pensioen, niet wordt opgevolgd.”

Dat Bas en zijn bus er vandaag zijn is een toevalstreffer. Meestal is hij een week achtereen op pad ergens in de polder. Overnachten doet hij dan in zijn bus. Tussen het schilderen en exposeren door is hij bezig met zijn missiewerk: aandacht vragen voor het behoud van het erfgoed.

Zes jaar geleden begon Bas met zijn Expeditie Erfgoed. In de jaren dat hij in dienst was van het adviesbureau zag hij dat erfgoed zelf doorgaans wel in goede handen is, maar dat het na de restauraties aan invulling schort.

„De Slotkapel hier in Egmond aan den Hoef is een goed voorbeeld. Een prachtig monumentje is het, dat gebruikt wordt voor rouwen en trouwen en af en toe een concertje. Verder gebeurt er weinig mee. Je moet de mensen zo ver zien te krijgen dat ze zelf hun verantwoordelijkheid nemen en er iets mee gaan doen waar de hele gemeenschap iets aan heeft. Het saamhorigheidsgevoel aanwakkeren, de gemeenschap activeren: dat is wat ik wil doen. Saamhorigheid die er toe leidt dat erfgoed behouden blijft. Ik ben een soort missionaris van het erfgoed. Niet uit behoudzucht, maar omdat ik het belangrijk vind dat het verhaal over onze ontstaansgeschiedenis verteld kan blijven worden.”

Er is al een hoop verloren gegaan, vindt Bas. „In Groningen sprak ik de eigenaar van een groot boerenbedrijf. Duizend koeien, in een gebied waar nog niet eens zo heel lang geleden twaalf boeren hun bedrijf hadden. Ook die grote moderne boer ziet de nadelen van de enorme schaalvergrotingen. Het is een eenzaam bestaan geworden voor hem, zo zonder collega’s, met alleen maar rijke pensionado’s om zich heen. Ook hij ziet dat de hele sociale structuur aan het veranderen is op het platteland.”

Bas denkt dat het tij ten goede keert. „Het saamhorigheidsgevoel groeit. Er bestaat zoiets als de menselijke behoefte aan samen zijn. Je ziet het aan de explosie aan festivals van de laatste jaren. De maatschappij is op het individu gericht, maar waar wij in ons hart behoefte aan hebben is gemeenschapszin.”

Zie www.basvannieuwburg.nl. Zondag 21 juli houdt Van Nieuwburg open huis van 12 tot 17 uur in Hoeve Vredeveld.

Meer nieuws uit Alkmaar

Meest gelezen