Marine lost hinder Russen in Zwarte Zee hoffelijk op

Marine lost hinder Russen in Zwarte Zee hoffelijk op
Het Nederlandse fregat Zr. Ms. Evertsen bij aankomst in de haven van Den Helder.
© ANP
Den Helder

Hoe is het om de Russen extreem dicht op de huid te zitten in wat ze als hun eigen wateren beschouwen? Commandeur Boudewijn Boots weet het. Hij was afgelopen jaar de man die aan het hoofd stond van het NAVO-vlootverband in de Middellandse en Zwarte Zee. „Er is wat ik strategische spanning noem.”

Marineman Boots en zijn staf keerden afgelopen week terug. Iets voor het vlaggenschip van zijn eskader; de Zr. Ms. Evertsen die dinsdag na een halfjaar weer aanmeerde in Den Helder.

Vanuit de bovenste verdieping van de admiraliteit heeft de commandeur uitzicht op zijn werkplek van de afgelopen maanden en zijn mensen die door geliefden en familieleden in de armen worden gesloten.

De Evertsen en schepen uit onder andere de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Turkije en Griekenland patrouilleerden vooral in het oostelijk deel van de Middellandse Zee en 120 dagen in de Zwarte Zee.

Respectievelijk langs de kust van brandhaarden Syrië en Libië en vlak buiten de territoriale wateren van de Russische Federatie, Georgië en Oekraïne. Die laatste twee landen maken zich grote zorgen over de toenemende dreiging vanuit Rusland.

Zwarte Zee

„Wanneer je de Zwarte Zee binnenkomt, dan liggen de Russen al op je te wachten met één, twee of zelfs drie schepen. Je ziet jezelf ook meteen terug in de media waar de Russen zeggen: ’We laten ze een rondje Zwarte Zee doen aan de leiband. Ze beschouwen de Zwarte Zee als Russisch water. Wij zien dat niet zo. Het zijn internationale wateren en we opereren er naar eigen inzicht. Binnen de geldende internationale afspraken”, schetst Boots de situatie.

Na de Russische annexatie van de Krim in 2014 schroefde de NAVO de aanwezigheid in met name de Zwarte Zee stevig op. Waren er in het verleden negentig dagen per jaar oorlogsbodems van de verdragsorganisatie in het gebied, nu gebeurt dat bijna vier maanden lang. De aanwezigheid heeft meerdere doelen.

De NAVO wil er de Russen mee afschrikken en Oekraïne en Georgië een hart onder de riem steken. De tijd in de Zwarte Zee wordt gebruikt voor oefeningen en het is de ideale gelegenheid om inlichtingen over de tegenstander te verzamelen.

Info

„We proberen zoveel mogelijk info binnen te halen, zoals dat omgekeerd ook gebeurt”, zegt de commandeur. „We hebben elkaar veel bekeken, beluisterd en besnuffeld met de apparatuur die we daarvoor hebben. We krijgen zo een beter beeld van de nieuwe schepen, vliegtuigen en luchtafweersystemen van de Russen. Die informatie gaat naar de NAVO en Nederland. Ik heb begrepen dat het als waardevol wordt beschouwd.”

Het opereren vlak bij de Russische kust brengt een spanning met zich mee die Boudewijn Boots en andere oudgedienden nog kennen uit de Koude Oorlog. Net als toen is er nu wat hij aanduidt als politieke hoogspanning. Die spanning maakt dat marinemensen in de commandocentrale regelmatig op het puntje van hun stoel zitten. Bijvoorbeeld wanneer Russische jachtvliegtuigen dichtbij in de lucht zijn.

„Er is wat ik strategische spanning noem”, legt de commandeur uit. „Maar op militair, tactisch niveau valt het erg mee. Tijdens mijn periode is er geen enkele agressieve actie tegen ons geweest. We zijn wel een paar keer gehinderd door Russische schepen, maar dat was eerder per ongeluk dan bewust. In zo’n geval doe je een oproep en dan zijn ze meteen weg. We hebben bijvoorbeeld een keer contact gezocht en tegen ze gezegd: ’We zijn hier bezig met twee onderzeeboten, ga alsjeblieft even weg.’ Dat is zo opgelost. Zo’n zelfde procedure hebben we met vliegtuigen.”

Het klinkt vreemd dat in potentie grote vijanden tegelijkertijd zo hoffelijk met elkaar omgaan. Dat is het volgens commandeur Boots niet. „Zo lossen zeelieden dat soort zaken op”, legt hij uit.

„Aan beide kanten bestaat volgens mij geen enkele behoefte aan escalatie. Tegelijkertijd is het wel spannend omdat je met veel schepen en vliegtuigen in een klein gebied opereert. Een misverstand kan snel ontstaan en dan zijn de gevolgen groot. In mijn periode is een Russisch militair vliegtuig per ongeluk neergeschoten door Syrische luchtafweer. Zo’n vergissing is snel gemaakt. Maar voor mij was dat dat er wel eentje van: niet tijdens mijn wacht.”

Meer nieuws uit Den Helder e.o.

Keuze van de redactie

Lees hier de digitale editie



Volg ons