Bellingcat noemt verdachten neerhalen MH17, maar wie bevel vuren gaf nog altijd onbekend

Bellingcat noemt verdachten neerhalen MH17, maar wie bevel vuren gaf nog altijd onbekend
DEN HAAG

Onderzoekscollectief Bellingcat heeft in kaart gebracht wie er medeverantwoordelijk zouden zijn voor het neerhalen van vlucht MH17. Echter, wie opdracht heeft gegeven om de Buk-raket af te vuren en wie vervolgens de raket afvuurde, is nog altijd niet met zekerheid vast te stellen.

Er zijn aanwijzingen dat officier Sergej Doebinski, hoofd van de militaire inlichtingendienst van volksrepubliek Donetsk, het bevel tot schieten gaf, maar dat is nog niet hard te maken. Bij de ramp met het toestel van Malaysia Airlines kwamen alle 298 inzittenden om het leven.

Door middel van onder meer analyse van onderschepte telefoongesprekken, zegt Bellingcat onder andere zeker te weten welke officieren op de hoogte waren van het transport van de Buk-raket waarmee het vliegtuig werd neergeschoten, en door wie deze raket was besteld.

Het bijna honderd pagina’s tellend rapport verscheen kort voor de persconferentie van het internationale Joint Investigation Team (JIT) met de nieuwste bevindingen in het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van MH17. Het is nog niet bekend wat het JIT bekend gaat maken, mogelijk wordt er meer duidelijk over de rechtszaak tegen verdachten.

Bellingcat noemt verdachten neerhalen MH17, maar wie bevel vuren gaf nog altijd onbekend
Nabestaanden komen woensdag aan voor een toelichting van het Joint Investigation Team (JIT) op de nieuwste bevindingen in het strafrechtelijk onderzoek rond het neerhalen van vlucht MH17.
© Foto ANP

Het JIT maakte vorig jaar al bekend dat het vaststaat dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

Bellingcat is dieper gedoken in door de Oekraïense veiligheidsdiensten (SBU) getapte telefoongesprekken van de mannen die mogelijk betrokken waren bij het bestellen, transporteren en afvuren van de Buk.

Het rapport meldt dat de Buk is aangevraagd door Doebinski. Hij - of iemand dicht bij hem - heeft waarschijnlijk ook toestemming gegeven om de Buk af te vuren. Volgens het onderzoekscollectief wijst alle informatie erop dat onder anderen de voormalige Russische inlichtingenofficier Igor Girkin volledig op de hoogte was van de import van de Buk-raket. Girkin kwam eerder al als verdachte in beeld, omdat een internetpagina met banden met zijn rebellengroep kort na het neerhalen van het toestel de verantwoordelijkheid voor de daad claimde.

Igor Bezler, een van de kopstukken van de pro-Russische seperatisten in het oosten van Oekräine, zag vlucht MH17 waarschijnlijk aan voor een vijandelijk toestel. Hij zei in een getapt gesprek met een ondergeschikte deze infomatie „hogerop” te melden. Mogelijk is op basis van deze informatie het bevel vuren gegeven.

Bellingcat is een netwerk van journalisten, activisten en burgers dat werd opgericht door de Brit Eliot Higgins. Het zoekt in openbare digitale bronnen en naar officiële stukken die per ongeluk online komen naar informatie over internationale conflicten.

Strelkov duikt op bij elk conflict

Igor Girkin, alias Igor Strelkov, is bekend als de rebellencommandant in Oost-Oekraïne die een triomfantelijk bericht de wereld in stuurde na het neerstorten van het vliegtuig van Malaysia Airlines, vlucht MH17. Bij vrijwel elk conflict van Rusland, waar ook ter wereld, duikt hij op. Volgens onderzoekscollectief Bellingcat was Girkin volledig op de hoogte van de invoer van de Russische Buk-raket waarmee het vliegtuig uit de lucht werd geschoten.

Bellingcat noemt verdachten neerhalen MH17, maar wie bevel vuren gaf nog altijd onbekend
Igor Girkin, alias Igor Strelkov.
© Archieffoto EPA

Girkin, geboren in Moskou in 1970, werkt in de schaduwwereld van de Russische autoriteiten. Het staat vast dat hij bij de Russische veiligheidsdienst FSB heeft gewerkt, de opvolger van de beruchte KGB. De Europese Unie ziet Girkin als agent van de Russische militaire inlichtingendienst GROe. Hij was actief in Bosnië, Transnistrië en Tsjetsjenië. Daarna dook hij op bij de Krim, dat uiteindelijk door de Russen werd geannexeerd.

Later verscheen Girkin in Oost-Oekraïne. Hij riep zichzelf uit tot bevelhebber van de rebellen en vroeg Rusland om militaire steun. Hij werd minister van Defensie in de zelfuitgeroepen Volksrepubliek Donetsk. Zijn premier was een andere Russische ultranationalist, Aleksandr Borodaj, en ook die was eerder te zien op de Krim.

Human Rights Watch-onderzoekster Rachel Denber beschreef ’Strelkov’ of ’Strelok’ (schutter) als een Russische ultranationalist die graag historische veldslagen naspeelt en hoopt dat Rusland weer een wereldmacht wordt. In Donetsk heeft Girkin een „barbaars militair regime” ingesteld, zegt Denber, die hem verantwoordelijk houdt voor executies en ontvoeringen. Denber zegt dat hij ook betrokken was bij gewelddadige pogingen om Oekraïense verkiezingen te dwarsbomen. Volgens Denber staat niet vast dat Girkin wordt aangestuurd door Moskou, „maar dat Moskou invloed heeft, is wel zeker.”

’Mopperaar’ Doebinski was rechterhand Strelkov

Mopperkont, Chmoerji; dat is de strijdnaam van Sergej Doebinski. Onderzoekscollectief Bellingcat zegt dat hij medeverantwoordelijk was voor het neerhalen van vlucht MH17. Doebinski heeft mogelijk het bevel gegeven om een Buk-raket af te vuren. Ten tijde van de ramp was hij hoofd inlichtingen van de Volksrepubliek Donetsk. Zijn directe baas was minister van Defensie Igor Girkin, een andere verdachte.

Doebinski is in augustus 1962 geboren in de buurt van Donetsk, aldus Bellingcat. Hij heeft de Russische nationaliteit en woont vermoedelijk in Rostov aan de Don, niet ver van de grens met Oekraïne. In de jaren tachtig vocht Doebinski mogelijk voor de Sovjet-Unie in Afghanistan.

De stem van Doebinski is vermoedelijk te horen in onderschepte telefoongesprekken uit de dagen rond de ramp met MH17. Hij zou degene zijn geweest die Rusland had gevraagd om een Buk-raket naar het front te sturen. Doebinski zou het transport van de Buk naar het front hebben geregeld, en na de ramp zou hij ervoor hebben gezorgd dat de Buk-installatie terug naar Rusland werd gebracht.

Volgens Oekraïne werkte Doebinski ook voor de GROe, een van de geheime diensten van Rusland. In Oekraïne gebruikte hij ook de schuilnamen Dvorkovski, Sergej Petrovski, Zoebr (wisent), Bizon en Karakhan.

Meer nieuws uit Amsterdam

Keuze van de redactie

Lees hier de digitale editie



Volg ons