In Hoorn start werf voor fluitschip van afvalplastic: ’Simpel, omdat het niet kan’

In Hoorn start werf voor fluitschip van afvalplastic: ’Simpel, omdat het niet kan’
Een van de studietekeningen die Edwin ter Velde maakte voor het fluitschip dat in Hoorn wordt gemaakt.
Hoorn

,,We gaan iets knotsgeks doen. Een VOC-fluitschip bouwen van afvalplastic. Simpel omdat het niet kan.’’

In een wervend filmpje voor zijn project Clean2A vertelt Zaankanter Edwin ter Velde met aanstekelijk enthousiasme over het project dat hij en zijn vrouw Liesbeth zijn gestart in Hoorn. Donderdag worden de handtekeningen gezet onder een gebruikscontract voor de grond waar ze een werf voor schepen van afvalplastic gaan vestigen. Eigenaar Ooms Bouw en Ontwikkeling stelt als sponsor een baai en een landtong in Marina Kaap Hoorn ter beschikking voor het project. In september begint de bouw van het eerste werkbootje van afvalplastic.

In Hoorn, maar ook in andere steden zoals Zaandam en Amsterdam, worden ’stadsjutters’ geworven. Die pikken bepaalde soorten kunststof uit de afvalstroom, of het nu thuis uit de vuilnisbak is of van de straat. Ze maken die schoon en knippen ze aan stukjes, die worden omgesmolten om de grondstoffen te vormen voor de benodigde planken. Iedereen mag meebouwen: jong of oud, kansrijk of ’met een afstand tot de arbeidsmarkt’.

In Hoorn start werf voor fluitschip van afvalplastic: ’Simpel, omdat het niet kan’

Er komen twee gebouwen: een informatiecentrum en een zaagloods. De schepen worden in de open lucht opgebouwd.

Voor het zo ver is dat de geschiedenis herleeft en een in Hoorn gebouwd fluitschip het ruime sop kiest, moet een aantal moeilijkheden worden overwonnen. Met zijn uitspraak ’simpel, omdat het niet kan’ doelt Ter Velde op het feit dat het nog een hele toer wordt om met materialen van afvalplastic dezelfde ’stijfheid’ te krijgen als eikenhout heeft. ,,Een mast van dit materiaal blijft niet staan.’’

De oplossing zoekt hij samen met specialisten ’uit de top van de polymerenindustrie’.

Poolvlakte

Een levensgroot fluitschip van afvalplastic, met een lengte van 50 meter en een gewicht van 350.000 kilo.

„Heel veel mensen denken dat het niet kan. Maar dat zeiden ze ook toen we met een wagen van afvalplastic naar de Zuidpool gingen”, zegt Ter Velde. Rond de jaarwisseling reden zij dertig dagen op zonne-energie over de poolvlakte. Zonder een druppel brandstof nodig te hebben. In een voertuig, gemaakt van plastic, dat door kinderen bij elkaar was ’gejut’ en tot bouwstenen was omgesmolten.

Na dit Clean2Antarctica-project wordt de volgende stap werkelijkheid, in hun missie om een schonere wereld te creëren en hierbij zoveel mogelijk anderen te inspireren. Aan de kust van het Markermeer in Hoorn komt een werf voor schepen van afvalplastic, in september al te beginnen met een werkbootje en met uiteindelijk het fluitschip als doel. Naam van dit project: Clean2A, waarbij de A nu staat voor Anywhere.

Het bekende driemaster vrachtschip uit de zeventiende eeuw, ontworpen door de Hoornse koopman Pieter Jansz Vael, ook bekend als Liorne, wordt het symbool van het project. Ter Velde: „Maar het gaat niet over het fluitschip op zich, maar om de maatschappelijke, sociale, economische en ecologische relevantie ervan. We gaan in Hoorn iets starten dat uniek is. Zoals daar en in andere VOC-steden de Gouden Eeuw is ontketend, zo begint hier een nieuwe Gouden Eeuw. We gaan werkende weg ontdekken hoe we tot een circulaire leefomgeving kunnen komen, waarin grondstoffen optimaal worden hergebruikt. Op een baldadige, avontuurlijke manier.”

Portret

Er is inmiddels een campagne gestart voor ’stadsjutters’: die hebben de opdracht om vanaf juli in Hoorn, Zaanstad en op termijn ook in andere Noord-Hollandse steden zoals Amsterdam, plastic te gaan inzamelen. Niet alle soorten kunststof zijn bruikbaar: ze krijgen training om de soorten PET, PE en PP te herkennen. Die soorten worden gesorteerd, gewassen en in stukjes geknipt om te worden verwerkt tot planken.

In Hoorn start werf voor fluitschip van afvalplastic: ’Simpel, omdat het niet kan’
© Foto: C2A/Edo Landwehr
In Hoorn start werf voor fluitschip van afvalplastic: ’Simpel, omdat het niet kan’
© Foto: C2A/Edo Landwehr
In Hoorn start werf voor fluitschip van afvalplastic: ’Simpel, omdat het niet kan’
© Foto: C2A/Edo Landwehr
In Hoorn start werf voor fluitschip van afvalplastic: ’Simpel, omdat het niet kan’
© Foto’s C2A/Edo Landwehr

Geheel in de stijl van de Gouden Eeuw wordt van elke stadsjutter - die van alle leeftijden kunnen zijn - een portret gemaakt, waarbij ze zijn getooid met een hoed of kraag van afvalplastic. De portretten komen op posters met ieders persoonlijke duurzaamheidsboodschap, die overal worden opgehangen en eind van het jaar in het Westfries Museum ten toon worden gesteld. Ook komt hun naam in een register ’dat voor de eeuwigheid zal bestaan’.

Op de werf gaan onder meer mensen werken die elders moeilijk aan een baan kunnen komen. Maar voordat het zover is dat hier grotere schepen kunnen worden gebouwd, zal een belangrijk probleem overwonnen moeten worden. Planken die gemaakt zijn van afvalplastic zijn namelijk niet ’stijf’ genoeg. De oplossing wordt volgens Ter Velde gezocht in het aanbrengen van structuren, een soort netwerk, zoals in de nerven in een blad. Als hiervoor ’vezels’ worden gebruikt van hetzelfde materiaal blijft het ook later nog recyclebaar. Om dit uit te dokteren is Clean2A samen met twee multinationals, DuFor, Morssinkhof en recyclingbedrijf Koninklijke Lankhorst een groot polymerenonderzoek gestart. Ook heeft Ter Velde de hulp ingeroepen van studenten van de Hogeschool van Amsterdam. Met het bestuur hiervan is hij in gesprek over een strategische samenwerking voor de komende tien jaar.

In Hoorn start werf voor fluitschip van afvalplastic: ’Simpel, omdat het niet kan’

Verslavend

Nu de nieuwe uitdaging rap naderbij komt, wordt Ter Veldes enthousiasme alleen maar groter. Hij benadrukt dat het stadsjutten geen alternatieve vorm van afvalverwerking is, maar het verwerken van materiaal dat weer als grondstof kan dienen. Wie er aan begint, raakt eraan verslingerd, is zijn ervaring. „Op het moment dat jij flesjes aan het knippen bent, verandert er iets in je hoofd. Je bent bezig met een grondstof, onderdeel van een creatieproject. Je vraagt je af: Waarom gooide ik dit altijd weg? Het is hartstikke verslavend. Je krijgt een andere, meer respectvolle houding ten opzichte van materialen. Je zult niet snel meer achteloos iets kopen, gebruiken en weggooien.”

Meer nieuws uit West-Friesland

Keuze van de redactie

Lees hier de digitale editie



Volg ons