Premium

Handhavers in Den Helder hebben de handen vol aan afvaloverlast: ’Hier hebben we een nieuw probleem, er worden hele pannen spaghetti van het balkon gegooid’

Handhavers in Den Helder hebben de handen vol aan afvaloverlast: ’Hier hebben we een nieuw probleem, er worden hele pannen spaghetti van het balkon gegooid’
Van rondslingerend afval wordt een melding gemaakt en er wordt gezocht naar eventuele verdachten.
© Foto’s HMC/ Suzanne Rijnja
Den Helder

„Nee, niks”, zegt Joël (20), handhaver bij de gemeente Den Helder. Hij grabbelt in een volle vuilniszak. „Dit keer geen adres gevonden, maar misschien heeft de eigenaar volgende keer minder geluk.” Hij trekt zijn handschoenen uit en zet de vuilniszak terug, naast een kapotte computer en een gesloopte fauteuil. „Er wordt van alles naast de afvalcontainers geplaatst. Soms zetten mensen hun hele interieur neer.”

Samen met zijn collega Kirsten (21), die niet met haar echte naam in de krant wil, maakt hij een ronde langs alle ’hotspots’ van Den Helder: containers waar regelmatig misplaatst en gedumpt afval ligt. „Vooral in Nieuw Den Helder en de Visbuurt hebben ze daar last van. En in de Schooten valt het wel mee.” De ronde wordt ’gewoon’ op de fiets gemaakt. Want dat is efficiënter. Joël: „Je bent snel ter plaatse, aanspreekbaar en ook nog eens milieubewust.”

De eerste stop is bij het Koggeschip, waar een zak plastic afval en wat kartonnen dozen rondom de container liggen. „Dat valt weer mee. Wanneer er niks ligt, checken we alleen of de deur van de container het nog doet. Als er meer aan de hand is, doen we een buurtonderzoek. Dan bellen we bij wat buren aan om te vragen of zij gezien hebben wie het heeft neergelegd en of het van misschien hen is. We moeten wel opletten dat we een verdachte duidelijk maken dat ze niet verplicht zijn om te antwoorden, omdat we dan strafrechtelijk bezig zijn.”

Handhavers in Den Helder hebben de handen vol aan afvaloverlast: ’Hier hebben we een nieuw probleem, er worden hele pannen spaghetti van het balkon gegooid’

Aanbellen is vandaag in de meeste gevallen niet nodig: buren komen zelf naar buiten of inwoners worden op straat even snel aangeschoten. „Voordeel van de fiets.” Joël loopt naar een voorbijganger toe. „Weet u wat meer over dit afval?” De buurtbewoner heeft niks gezien. „Maar niet alleen hier ligt het naast de container hoor. Ook aan de andere kant van het Koggeschip. Mijn buurvrouw heeft het al gemeld.”

Spaghetti

„Hier hebben we weer een heel ander probleem”, vertelt Joël terwijl hij langs het Fregathof fietst. „De laatste tijd worden er hele maaltijden van het balkon gegooid. Gewoon complete pannen spaghetti en macaroni.” Kirsten: „Daarom is hier nu een meeuwenplaag. We hebben het onderzocht en binnenkort gaan we hier flyers door de bus gooien over afval.”

Zo’n tien minuten later staan de handhavers op de Slingerbeekstraat. „Hier is het altijd raak”, weet Kirsten. En ja hoor, vandaag ligt er een stapel kartonnen dozen en vier matrassen. De kartonnen dozen zijn al gemeld: er zit keurig een ’gesignaleerd’-sticker op. Een sticker die de handhavers op het afval plakken, om te laten zien dat de plaatsing bekend is bij de huisvuilcentrale, die het afval afvoert.

Handhavers in Den Helder hebben de handen vol aan afvaloverlast: ’Hier hebben we een nieuw probleem, er worden hele pannen spaghetti van het balkon gegooid’
De sticker die op gesignaleerd afval wordt geplakt.

Prioriteit

De matrassen lagen er eerder nog niet. Kirsten tovert een apparaatje tevoorschijn. „Kijk, zo geef ik aan HVC door dat hier afval staat.” Ze klikt op de optie grof afval. „Daarna moeten we bij de melding aangeven of wat de prioriteit is. Bij afval is die altijd hoog, want afval is echt een speerpunt in Den Helder”, vult Joël haar aan. Snel maken ze nog even een foto van de stapel matrassen. Kirsten: „Zo kunnen we beter zien wat er gebeurt in de wijk.” Binnen enkele minuten is het afval gemeld bij HVC. „Zij komen het zo snel mogelijk ophalen, want het nodigt natuurlijk wel uit om er ook wat bij te zetten.”

„Hallo”, klinkt het ineens. Joël en Kirsten werpen hun blik omhoog. Een man roept naar ze vanaf zijn balkon. „Ik heb gezien wie die matrassen heeft neergelegd. Het was iemand die langskwam met een aanhanger en daarna gelijk wegreed.” De dader is onbekend: hij komt waarschijnlijk niet uit de buurt, maar kwam alleen afval dumpen.

Handhavers in Den Helder hebben de handen vol aan afvaloverlast: ’Hier hebben we een nieuw probleem, er worden hele pannen spaghetti van het balkon gegooid’
Kartonnen dozen en matrassen bij de afvalcontainer.

De volgende stop, geen vijftig meter verder, wordt Joël herkend. „Hé, nog even over afgelopen week, ik wil wel duidelijk maken dat het dus niet mijn schuld was”, roept een inwoner. Afgelopen week stond Joël aan de deur van deze meneer. „We hadden tijdschriften met zijn adres tussen het afval gevonden, dus ik wilde met hem in praten. Dat gesprek duurde best wel even, zo’n dertig minuten.”

De man vervolgt zijn verhaal. „Ja, ik wil wel duidelijk hebben dat het dus de bovenbuurman was.” Hij geeft aan dat hij verhaal is gaan halen bij zijn bovenbuurman, die toegaf dat hij degene was die het afval had geplaatst. De post van de man, en dus ook de tijdschriften, was verkeerd bezorgd. „Wij hebben de buurman ook gesproken en zijn op de hoogte meneer, de zaak is afgehandeld”, vertelt Joël. „Dat we deze man niet gelijk bekeurd hebben, is ook een verschil met vroeger. Wij zijn goed opgeleid en denken echt wel verder. Als ze zijn adres dertig jaar geleden in zo’n zak zouden vinden, zou het misschien anders zijn gelopen.”

Win-win

De ronde eindigt op het Julianaplein in het centrum. Een ouder echtpaar stapt op de handhavers af. „Ik ben blij dat ik jullie zie, anders had ik even gebeld. Sinds de bakken aan de andere kant weg zijn, is de ellende hier begonnen,” vertelt de vrouw. „Nu zit er weer eentje te pikken.” Ze wijst naar de vogel bij een gescheurde vuilniszak. Kirsten maakt een notitie van het verhaal. „Als mensen de overlast doorgeven, is dat een win-win situatie. Wij kunnen niet elke dag overal kijken, dus zijn blij als mensen een melding maken. Bij veel meldingen van een bepaalde container, wordt dat een hotspot.”

„Laatst lag er ergens zoveel afval, dat we de container niet eens meer konden zien. We hebben hier en daar wat daders achterhaald en mensen aangesproken, dat heeft wel effect, in ieder geval tijdelijk. Buren praten ook weer met elkaar, spreken elkaar aan of waarschuwen voor het uitschrijven van bonnen.”

„Vandaag viel de overlast gelukkig wel mee”, zegt Joël op de weg terug naar het gemeentehuis. Hij lacht. „Mijn collega zegt wel eens, nog even en we gaan ten onder aan ons eigen succes.”

Aantal meldingen afvaloverlast stijgt

Het aantal meldingen over afval en vervuiling stijgt. Voornamelijk in de gemeenten Hollands Kroon en Den Helder is afvaloverlast een probleem.

In 2018 kreeg de gemeente Hollands Kroon 1319 klachten. Sinds 1 januari 2019 zijn er 527 meldingen gemaakt. In de gemeente Den Helder werden in 2018 in totaal 1122 meldingen gedaan, in 2019 zijn er tot nu toe 349 meldingen binnengekomen, voornamelijk over gedumpt afval, zwerfvuil en volle afvalbakken.

De gemeente Schagen geeft aan dat er in 2018 121 meldingen zijn gedaan over rondzwervend afval. Sinds het begin van dit jaar staat de teller op 163. Deze stijging heeft volgens de gemeente voornamelijk te maken met een betere registratie via Fixi, telefoon en website. Op Texel is er geen exact aantal meldingen bekend van afval naast de bak, maar de inschatting is dat het om zo’n twintig meldingen per jaar gaat.

Via Twitter de overlast bestrijden

„Wat is er zó veranderd in de samenleving? Ben ík zo raar? Ligt het aan mij?” Een paar maanden geleden maakte een bezorgde inwoner van de Havenbuurt in Den Helder het Twitteraccount ’ligt_het_aanmij’ aan. Daarop plaatst hij anoniem foto’s van de afvalcontainer in zijn buurt, die regelmatig omringd wordt door kapotte bankstellen, stoelen, computers of gescheurde vuilniszakken.

„Ik zag de noodzaak omdat dit wat mij betreft alleen verholpen kan worden door bewustwording te creëren bij mensen. Ik was begonnen met het continu melden van overlast, maar besefte dat dat het probleem niet oplost. Het probleem wordt niet opgelost wanneer de gemeente, of ik, elke dag het afval opruimt. Sterker nog: het wordt de mensen nog makkelijker gemaakt, aangezien ze denken dat het toch wel wordt opgeruimd.”

Handhavers in Den Helder hebben de handen vol aan afvaloverlast: ’Hier hebben we een nieuw probleem, er worden hele pannen spaghetti van het balkon gegooid’
Een van de foto’s die de anonieme inwoner op Twitter heeft geplaatst.
© Foto ligt_het_aanmij

Bang

„Soms durven mensen voorzichtig een gesprek te beginnen. Meestal gaat dat over hoe triest het is dat het afval er ligt en wie het heeft achterlaten. Opvallend is dat iedereen die langsloopt op het moment dat er afval gedumpt wordt, zegt zo snel mogelijk uit angst door te lopen. Er komen niet alleen buurtbewoners langs die afval dumpen. Ook mensen die niet in de buurt komen, dumpen hun afval, dus ik snap het wel dat je je pas versnelt als je iemand iets ziet uitladen.”

Soms zelfs met aanhangwagens komt men van alles dumpen, Meestal ’s avonds. Ze brengen dan bijvoorbeeld kapotte wasmachines, bankstellen, pedaalemmers inclusief vuil, oude computers, televisies, autobanden, tassen vol flessen, oude fietsen of tuinafval. De container is een bekende dumpplek geworden.”

Handhavers in Den Helder hebben de handen vol aan afvaloverlast: ’Hier hebben we een nieuw probleem, er worden hele pannen spaghetti van het balkon gegooid’
Een van de foto’s die de anonieme inwoner op Twitter heeft geplaatst.
© Foto ligt_het_aanmij

Normaal

„Het afvalprobleem is een typisch beeld van de huidige samenleving dat voorkomt uit desinteresse en gebrek aan educatie. Het inzicht van mensen gaat tegenwoordig tot aan de voordeur: iedereen begrijpt dat je afval niet onder je bed bewaart en dat je niet tussen het vuil moet slapen, maar het zo maar buiten de deur dumpen van je oude rotzooi vindt men tegenwoordig heel normaal. Met dit account hoop ik mensen een spiegel voor te houden.”

De Twitteraar is bang dat het generaties gaat duren voordat de afvaloverlast voorbij is. „Ik denk niet dat in Nederland de sancties, handhaving en educatie door ouders en omgeving zo snel zal veranderen dat dit probleem snel opgelost zal worden. Wat mij betreft mogen er meer maatregelen getroffen worden. Er is hoop, maar op dit moment vooral een hoop afval.”

Handhavers in Den Helder hebben de handen vol aan afvaloverlast: ’Hier hebben we een nieuw probleem, er worden hele pannen spaghetti van het balkon gegooid’
Een van de foto’s die de anonieme inwoner op Twitter heeft geplaatst.
© Foto ligt_het_aanmij

Meer nieuws uit Den Helder e.o.

Meest gelezen