Premium

Bijna niemand weet het, maar de provincies zitten stevig aan tafel in Brussel

1/3

Er is bijna niemand die het weet. Maar Noord- en Zuid-Holland bezetten allebei een zetel in het Comité van de Regio’s. Over heel Europa zijn 350 zetels verdeeld. Het comité geeft gevraagd en ongevraagd advies aan de Europese instituties. De Zuid-Hollandse gedeputeerde Jeannette Baljeu bezet een zetel, evenals haar Noord-Hollandse collega Cees Loggen. Beiden voor VVD-Alde.

Nederland heeft twaalf zetels in het Comité van de Regio’s. Bezet door zes gedeputeerden van zes provincies en zes burgemeesters of wethouders van de Nederlandse gemeenten. Utrecht en Flevoland komen binnenkort aan de beurt, want die wisselen per periode stuivertje met Noord- en Zuid-Holland.

De provincies hebben wel degelijk wat in te brengen, vindt Loggen. ,,In Europa telt grootte, hoe groter de regio des te meer invloed.’’ De vier provincies werken samen als Regio Randstad en wenden via het Huis van de Nederlandse Provincies in de Brusselse Trierstraat, waarin alle provincies vertegenwoordigd zijn, hun invloed aan op Europese besluitvorming. ,,We versterken elkaar. De vier Randstadprovincies hebben regelmatig contact, zo’n drie tot vier keer per jaar bespreken we welke acties we gaan ondernemen en hoe de voortgang is van acties die we al hadden gedaan.

In regio’s als London en Parijs is ook veel bestuurlijke drukte, met hun vele arrondissementen. Nederland heeft een redelijk uitgebalanceerd systeem, met al die instituties en bestuurslagen die polderen met elkaar.’’

Loggen is dossierhouder gemeenschappelijk landbouwbeleid. ,,Complexe materie, met twee pijlers, directe inkomenssteun en innovatie, waarvan wij dat laatste het belangrijkst vinden en er dus voor willen zorgen dat de geldstroom daarnaar wordt omgebogen. Ik ben maar een klein radertje geweest, bijna niet te zien met het oog. Maar je kunt wel invloed uitoefenen. Dat vind ik het leuke van het Europadossier.’’

Watermanagement

Zo heeft Loggen, gebruikmakend van het recht ongevraagd advies uit te mogen brengen, zo’n ’initiatiefadvies’ mogen schrijven over duurzaam watermanagement. ,,Daar ga je dan met 350 regio’s over praten en die nemen het dan aan, waarna het naar de Europese Commissie gaat die er beleid van maken. Daar ben ik blij over, dan heb ik toch het idee dat mijn werk ertoe doet.’’

Jeannette Baljeu heeft een soortgelijke ervaring. ,,Je actief opstellen is belangrijk in Brussel. Niet alleen geld halen, maar ook voorop lopen in de discussie, dat wordt op prijs gesteld.’’ Haar inzet zag ze subtiel beloond toen zij werd gevraagd de voorzitter van het Comité van de Regio’s te vervangen in een informeel overleg met bewindslieden van de EU-landen. En ze presenteerde een paper waarin ze pleitte voor meer samenwerking tussen de regio’s om de CO2-reductie te halen. ,,Het is maar papier, het woord paper zegt dat al, maar je gaat er wel over met de Eurocommissaris in gesprek.’’

Effecten van Europees beleid voelen de regio’s als eerste. ,,Die maken goede inschatting van de gevolgen van beleid en zijn een goede partner om beleid mee voor te bereiden.’’ Het gaat er dan om, legt Baljeu uit, dat je ideeën zich vertalen in budget dat de Europese Commissie toekent. ,,Zuid-Holland kreeg van 2014-2020, de begrotingsperiode van Europa, 1,2 miljard aan subsidie van de EU. Dat ging naar kennisinstellingen, bedrijfsleven, provincie en steden.’’ De teller staat voor het totaal dat ons land ontvangt in die jaren op 4,7 miljard.

Loggen kan ook indrukwekkende cijfers noemen. Zoals het aantal van 14.000 arbeidsplaatsen dat dankzij EU-subsidies werd gecreëerd in de innovatieve sector van 2014-2018. Geïnvesteerd werd in energiewinning uit getijdestromen en een samenwerking van start-ups en universiteiten om accu’s van elektrische auto’s te gebruiken voor opslag van energie voor in huis. Loggen: ,,Bijvoorbeeld om stroom van je zonnepanelen overdag in op te slaan om het ’s nachts te gebruiken, als de zon niet schijnt.’’

Afvoerputje

Loggen geeft een voorbeeld van het belang van Europese regels. ,,Ons water halen we uit het IJsselmeer, maar dat komt ook van buiten Nederland. Wij zijn het afvoerputje van de Europese rivieren dus als het water elders schoner wordt, wordt het dat hier ook. In 2027 moet heel Europa aan de kaderrichtlijn water voldoen en dan kent elke druppel op het hele tracé dezelfde normen. Als jongen zwom ik vroeger in de Zaan. Daarna kon dat een hele tijd niet en nu kun je in veel oppervlaktewateren van de provincie weer gewoon zwemmen. Daar heeft Europa wel aan bijgedragen en dat zijn toch dingen die veel mensen niet zien.’’

Het is ’een van de zegeningen van Europa’, zegt Loggen. ,,Verder komt een groot deel van onze welvaart uit de gemeenschappelijke Europese markt en kennen we al bijna 75 jaar vrede. En we hebben de euro. Weet je nog dat je vroeger elke keer als je de grens over ging je peseta’s en franken moest wisselen? En je cheques mee moest nemen op reis? Tegenwoordig kun je overal pinnen en geldt je internetbundel in heel Europa. Dat is comfort waar je dus wel de premie voor betaalt van het lidmaatschap van de EU.’’

Zowel Baljeu als Loggen heeft als gedeputeerde Europa in portefeuille. De zetel in het Comité van de Regio’s bezetten ze qualitate qua. Loggen is nog vice-president van de CPMR, het netwerk van 160 maritieme regio’s in Europa, waarin hij klimaat en energie in zijn portefeuille heeft. Nog geen twee weken geleden zat hij in die functie te praten op een G7-overleg in het Franse Metz. ,,Over het schoonmaken van de zeeën en, beter nog, voorkomen dat microplastics daarin terecht komen. Dan kun je je Noord-Hollandse boodschap wel laten neerdalen bij de G7-milieuministers.’’

Randstad is een metropool van wereldformaat

In 2017 was de randstad, na Londen (19,5 miljoen inwoners), Parijs (12 miljoen) en het Ruhrgebied (9,6 miljoen) met 8,2 miljoen inwoners het vierde Europese grootstedelijke gebied qua inwonertal in de Europese Unie. Maar qua bijdrage per inwoner aan het bruto regionaal product van het betreffende gebied staat Nederland op de derde plaats, boven het Ruhrgebied. Dit maakt de randstad een metropool van wereldformaat.

De randstad is de toegangspoort tot Europa met haar directe verbindingen met het Ruhrgebied, de Vlaamse Ruit, Londen, Parijs, Frankfurt am Main, Milaan, Berlijn, Warschau en Dublin. Deze goede verbindingen met de Europese corridors verbeteren de bereikbaarheid van de vier randstadprovincies, versterken de positie van het westen van Nederland als het toegangspunt voor belangrijke onderdelen van het Europese achterland en maken de randstad tot een aantrekkelijke plek om te werken.

Als je kijkt naar het aantal tonnen dat doorgevoerd wordt via de havens, staat de randstad zelfs op nummer 1. Niet verwonderlijk met Rotterdam, de grootste haven van Europa. In 2016 werd via de randstad 541.744.000 ton verscheept, dik twee keer meer dan Brussel-Antwerpen dat plek twee bereikte.

Wat de luchthavens in de randstad betreft, die verwerkten vorig jaar 71 miljoen passagiers en stonden daarmee op plek drie, na Londen (175 miljoen) en Parijs (105 miljoen). Inrix hield de uren bij, die inwoners jaarlijks in de file spenderen. De randstedeling staat met 69 uur tiende, waarbij Parijzenaars het langst in de file staan: 237 uur per jaar. Dat is bijna tien dagen.

Patenten

Nederland stond in 2018 op de eerste plaats binnen de EU wat betreft het aantal aangevraagde patenten per inwoner. Volgens het Europees Octrooibureau is ons land een van de innovatiefste ter wereld. Wat absolute aantallen patenten betreft stond Nederland op de achtste plek van alle landen ter wereld. De top drie van sectoren in Nederland voor het aanvragen van patenten zijn: biotechnologie, medische technologie en elektrische machines. Philips, met het hoofdkantoor in Amsterdam, is een grote speler qua patentaanvragen. Dat geldt ook voor DSM, gevestigd in Delft.

Qua beursgenoteerde bedrijven heeft Nederland al in 2000 geconstateerd dat Europese samenwerking loont. Door de invoering van de euro konden de beurzen van Amsterdam, Brussel en Parijs zich verenigen in Euronext. Intussen verenigt deze beurs de economieën van België, Frankrijk, Nederland, Portugal en het Verenigd Koninkrijk. Euronext is de belangrijkste Europese beurs en de vierde grootste beurs in de wereld. Het hoofdkantoor bevindt zich in Amsterdam.

Meer nieuws uit Achtergrond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.