Premium

Na topaanvoer van garnalen ligt de handel een paar weken stil: ’Er gaat momenteel meer uit dan er aan inkomsten binnenkomt, zoveel is wel duidelijk’

Na topaanvoer van garnalen ligt de handel een paar weken stil: ’Er gaat momenteel meer uit dan er aan inkomsten binnenkomt, zoveel is wel duidelijk’
vlnr: Pierre Buis, Hidde Koornstra en Joep Kolman.
© Foto’s Hollandmediacombinatie
Den Oever

De werkweek van garnalenvissers is al enige tijd beperkt tot 36 uur vanwege de enorme vangsten. De komende weken ligt de boel zelfs stil om de handel meer lucht te geven.

Hoe lang de malaise in de garnalenvisserij gaat duren, niemand die het weet. Door de lage prijzen, de urenbeperking en de overvolle vriespakhuizen teren de garnalenvissers in op de reserve.

,,Er gaat momenteel meer uit dan er aan inkomsten binnenkomt, zoveel is wel duidelijk’’, geeft Pierre Buis aan. Samen met Bart Nieuwenhuizen is hij eigenaar van de WR 15 die gevaren wordt door Hidde Koornstra en Joep Kolman.

De meeste garnalenkotters liggen aan wal en dat blijft de komende weken zo. De paar handelaren die de markt domineren proberen de totale aanvoer te beperken door stilligweken in te lassen. Eerst de voorraden in de pakhuizen een beetje zien kwijt te raken is het devies.

Daarbij komt dat het pellen van de garnalen, dat overwegend in Marokko gebeurt, vanwege de Islamitische vastenmaand een periode stilvalt. Volgens Koornstra is dat argument er mogelijk met de haren bijgesleept. Hij kan zich niet herinneren dat de ramadan eerder een rol geeft gespeeld bij het reguleren van de vangsten.

Na topaanvoer van garnalen ligt de handel een paar weken stil: ’Er gaat momenteel meer uit dan er aan inkomsten binnenkomt, zoveel is wel duidelijk’

Muurvast

Hoe dan ook, vast staat dat de garnalenmarkt na explosieve vangsten die ruim een half jaar hebben geduurd, muurvast is komen te zitten, concludeert Buis. In plaats van de 108 uren mag er wekelijks nog maar 36 uur worden gevist en op meer dan 1500 kilo per garnalenboot per week zit niemand te wachten.

Terwijl in de goeie periode wekelijks 10.000 kilo of meer aan land werd gebracht. Die winstgevende situatie leidde er ondermeer toe dat slapende vergunningen tot leven werden gewekt. Zo zou half Urk inmiddels op garnalen vissen, zegt Kolman.

Iedereen voelde op zijn klompen aan dat de torenhoge vangsten tot problemen zouden leiden, aldus Buis. Dat vaststellen is een ding, hoe je het beter kunt regelen is een ander verhaal.

Nieuw schip

Onderling afspreken om het een jaar rustig aan te doen om zo de pieken en dalen beter op te vangen, het is gemakkelijk gezegd. Geen situatie is gelijk. De ene garnalenvisser is jong, wil veel verdienen, heeft misschien geïnvesteerd in een nieuw schip.

De ander is op leeftijd, hoeft niet het onderste uit de kan en heeft minder schulden bij de bank, geeft Buis als voorbeelden. Sinds vijf jaar zit hij in de garnalenvisserij.

Daarvoor verdiende hij zijn brood als visserman op het IJsselmeer. ,,We lopen iedere keer spaak. Hoewel er in de sector vergeleken met vroeger veel is geregeld, zoals de urenbeperking via de producentenorganisaties en vaste prijzen voor contractvissers (rond de drie euro per kilo, terwijl de marktprijs plus minus 1,50 per kilo bedraagt) blijven de knelpunten hetzelfde. We zijn evengoed vastgelopen.’’

Gesteld dat de Nederlandse vissers vraag en aanbod beter op elkaar weten af te stemmen, dan zit je met de Deense en de Duitse garnalenvissers. Alles bij elkaar opgeteld zo’n 400 vergunningen. Tot voor kort golden er voor de Duitse garnalenvissers bijvoorbeeld geen beperkingen en mochten ze in het weekeinde doorvissen in tegenstelling tot de Nederlandse garnalenvissers.

Die vloot ligt van vrijdagmiddag zes uur tot zondag middernacht stil. Kortom, wil je goeie slagen maken, zijn er op internationaal niveau afspraken nodig. Het klinkt als een utopisch verhaal, want het lukt al niet consensus in eigen land te bereiken. Dat beseft Buis maar al te goed.

Kleinere bemanning

Om de problemen het hoofd te bieden varen de garnalenkotters sinds begin dit jaar, na het inzakken van de topaanvoer, met een tweekoppige bemanning, tegen drie in de oude situatie.

Koornstra: ,,Of je duizend euro nou in de week door drie of twee moet delen, dat is een eenvoudige rekensom.’’ De kleinere bemanning op de garnalenschepen lijkt misschien niet zo’n punt, maar het gevaar is dat een groot deel van de deelloonvissers wat anders gaat zoeken en definitief niet meer op de kotters terugkeert. ,,En dat is jammer, want goed volk wil je graag behouden,’’ zegt Buis.

Hij acht de kans groot dat de huidige situatie nog wel even zal voortduren. Mogelijk de rest van het jaar. Met als gevolg dat veel garnalenvissers de broekriem moeten aanhalen. Vergelijkbaar met 2011 toen de inkomsten eveneens zwaar onder druk stonden.

Buis: ,,We kunnen niet in elkaars boeken kijken. Hoe de ander er voorstaat, dat weten we niet, daar hoor je niks over. Maar faillissementen komen bijna niet voor. Vissers slaan zich er doorheen, gaan misschien tijdelijk iets anders doen om de inkomsten aan te vullen.’’

Joep Kolman zat voorheen op de mosselvangst. Daar kreeg hij een vast basisloon met een kwartje er bovenop voor iedere 100 kilo gevangen mosselen. Het leeuwendeel van de mosselvloot is volgens Kolman in handen van de groothandelaren die familiebedrijven hebben opgekocht.

Vriespakhuizen

Die ontwikkeling is ook gaande in de platvissector, geeft Koornstra aan. Het zou Kolman niet verbazen als de garnalenvisserij eenzelfde ontwikkeling te wachten staat. Gesteld dat het ervan komt, is te verhelpen dat vriespakhuizen tot de nok gevuld raken.

Er is immers meer grip op vraag en aanbod te realiseren. Een situatie die de garnalenvissers vooralsnog alleen niet voor elkaar krijgen, met als grote nadeel (mocht de garnalenvloot in handen van de groothandel komen) een verlies van autonomie.

Meer nieuws uit Schagen e.o.

Meest gelezen