Premium

Nieuw wapen tegen microscopisch kleine deeltjes plastic in het water getest

Nieuw wapen tegen microscopisch kleine deeltjes plastic in het water getest
Het zestien meter lang bellenscherm in Wervershoof, van bovenaf gezien.
© PR Foto
Wervershoof

Een gans en drie pullen minderen vaart als ze vlak voor zich in het water iets ongewoons zien: een bruisende schuine lijn die van de ene oever naar de andere loopt. Lang twijfelt moedergans niet, ze peddelt rustig over de belletjes heen en haar pasgeboren kroost volgt zonder problemen.

Ze zijn zojuist over het ’bellenscherm’ bij de rioolwaterzuiveringsinstallatie in Wervershoof gezwommen; een nieuw wapen in de strijd tegen microplastics in oppervlaktewater. Vanaf 1 juni draait het op volle kracht, nu wordt nog hard gewerkt aan de voorbereidingen.

Het ontwerp is tijdens een eerdere pilot al succesvol gebleken om plastic deeltjes groter dan één millimeter tegen te houden. Vissen en scheepvaart worden er niet door gehinderd.

Of het systeem ook microscopisch kleine deeltjes kan onderscheppen, moet nu blijken. ,,En of dat überhaupt nodig is. Want, het onderzoek moet uitwijzen hoeveel microplastics in het gezuiverde afvalwater zitten. Mogelijk is er geen probleem’’, zegt Saskia Studer van The Great Bubble Barrier, dat het bellenscherm bedacht.

Microvezels

Microplastics worden steeds vaker gebruikt, onder meer in cosmetica en kleding. ,,Bij het wassen van je fleecetrui, komen heel veel synthetische microvezels los. Die gaan door je wasmachine, door het riool en mogelijk door de zuivering naar het oppervlaktewater, zoals bijvoorbeeld het IJsselmeer’’, legt Studer uit.

Plastic, hoe klein ook, is schadelijk voor de het milieu. ,,Hoe minder plastic in het milieu, des te beter is ons motto. De zuivering die nu gebruikt wordt voor ons drinkwater is al ontzettend goed. Er worden al heel veel fosfaat en medicijnresten verwijderd. Maar over deze microplastics weten we nog weinig.’’

Het bellenscherm is eigenlijk niets meer dan een buis van zestien meter lang met gaatjes, op de bodem van een rivier of kanaal. Door luchtdruk op die buis te zetten, ontstaat een muur van bellen onder water.

Die muur op zich houdt het plastic niet tegen, zegt Studer. ,,Maar door hem diagonaal te zetten ten opzichte van de natuurlijke stroming van het water, wordt het plastic naar de oever gevoerd.’’

Opvangsysteem

Daar zou vervolgens een opvangsysteem geplaatst kunnen worden, maar eerst zullen de onderzoekers meten in hoeverre er plasticdeeltjes aanwezig zijn. Op drie plekken komen meetpunten.

De eerste staat vóór het bellenscherm, de tweede ter hoogte van het scherm en de derde achter het scherm. ,,We weten dat het werkt als er bij punt drie minder microplastics worden gemeten dan bij een en twee.’’

Aan de proef werken naast medewerkers van plasticbestrijder The Great Barrier Bubble, ook onderzoekers mee van drinkwaterbedrijf PWN, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) en wateronderzoeksinstituut KWR.

Belang

Ieder heeft zijn eigen belang bij wat er in Wervershoof gaat gebeuren. Zo wil HHNK de rioolwaterzuivering nog beter maken, en is er PWN alles aan gelegen om de bronnen schoon te houden waar uiteindelijk drinkwater van wordt gemaakt.

KWR is bezig met het standaardiseren van een meetmethode om de plastic deeltjes te tellen, zodat overal met dezelfde data kan worden gewerkt. Studer: ,,Ik vind het heel mooi dat zoveel partijen zich hebben verbonden aan hetzelfde doel.’’

De proef gaat een jaar duren, maar de eerste resultaten worden - met enige slag om de arm - eind augustus al verwacht.

Meer nieuws uit Achtergrond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.