Premium

Archeologen slaan alarm: ’Gemeente Hollands Kroon vernietigt verleden’

1/4
Westerland

Hollands Kroon gaat onverantwoord om met archeologie, erfgoed en landschap. Vooral op Wieringen als archeologisch vijfsterrengebied worden voortdurend waardevolle bodemsporen vernietigd.

Dit stelt de Archeologische Werkgemeenschap Nederland (AWN) in een brandbrief aan de gemeente.

Voor de regionale AWN-afdeling zijn graafwerkzaamheden in Westerland ’de druppel’. In het hart van het middeleeuwse dorp komt een landhuis op de plek van een gesloopt boerenbedrijf.

Burgemeester

Ook professioneel archeoloog en oud-Westerlander dr. Wouter Roessingh (39) maakt zich ernstig zorgen. ’Ik kan het niet langer aanzien dat uniek erfgoed van Wieringen herhaaldelijk verloren gaat zonder enige vorm van archeologisch onderzoek’, schrijft hij in een brief aan burgemeester Rian van Dam.

De gemeente maakt zich volgens de Amersfoorter schuldig aan een ’enorm verlies aan kennis’ over de eeuwenoude bodemgeschiedenis van het vroegere eiland.

Roessingh: ,,Wieringen had in de late prehistorie een belangrijke positie in een Europees handelsnetwerk. Maar we weten nog niks over de bewoning hier voor het begin van de jaartelling.”

Wortels

Wetenschapper Roessingh: ,,Hollands Kroon heeft weinig op met het verleden. Als dat doorgaat, blijft Wieringen een gebied waarvan we niet weten waar de wortels liggen. Het is juist de taak van een gemeente die wortels figuurlijk zichtbaar te maken. Dat lukt niet als keer op keer sporen worden uitgewist.”

Zijn vader Rene Roessingh (70) kaartte de kwestie vorige week aan in de raadsvergadering van Hollands Kroon, als verontruste inspreker. De Westerlander wees de gemeente op haar plicht goed om te gaan met het bodemarchief. ,,Juist op Wieringen, als aardkundig monument.”

Zorgvuldig

Wettelijk zijn gemeenten verplicht ’zorgvuldig’ om te gaan met erfgoed. ,,Hoe zorgvuldig, daar zijn gemeenten vrij in”, stelt Wouter Roessingh. ,,De meeste gemeenten doen dat goed, zij erkennen het belang van erfgoed voor de identiteit van een gebied. Hollands Kroon is een uitzondering.”

’Minimaal’ noemt provinciaal adviseur Boudewijn Voormolen de zorg van Hollands Kroon voor kostbare sporen van toen. Voormolen werkt bij Monumenten & Archeologie Noord-Holland. Deze organisatie onderzoekt en adviseert.

De gemeente Hollands Kroon heeft regionaal voorzitter Joost Lubbers uit Middenmeer van de Archeologische Werkgemeenschap uitgenodigd voor een gesprek.

Stilleggen

In de brief op poten eiste AWN dat de werkzaamheden op het perceel Westerlanderweg 76 direct worden stilgelegd en dat er alsnog een archeologisch onderzoek komt.

Hollands Kroon doet dat niet, liet burgemeester Rian van Dam gistermiddag weten. Het gemeentelijk bestemmingsplan staat de graafwerkzaamheden vrijelijk toe, meldt namens haar Ben Bruin. ,,De aannemer kan gewoon doorgaan. Wij hebben een bouwvergunning verleend.”

Het bestemmingsplan legt slechts voor een stukje Westerland beperkingen op. Niet het gehele dorp geniet extra bescherming, ontdekte Wouter Roessingh.

Slapen

,,Dat is vreemd. Het bestemmingsplan dateert van 2008. Provincie en raadsfracties hebben toen zitten slapen. Heel Westerland verdient een beschermde status. Nu mogen aannemers op veel waardevolle plekken ongestoord hun gang gaan.”

Joost Lubbers en een andere amateurarcheoloog kregen naar eigen zeggen geen kans voor een vluchtige inspectie op de bouwplaats aan de Westerlanderweg. ,,De uitvoerder stuurde ons weg.” AWN was getipt door buurtbewoners.

De acties van AWN en vader en zoon Roessingh zetten de politiek in beweging. Drie raadsfracties maken zich sterk voor meer aandacht voor archeologie en andere erfgoedzorg. GroenLinks, PvdA en ChristenUnie broeden samen op voorstellen.

Raadsvergadering

,,Daarmee komen wij in de raadsvergadering van juni”, kondigt Lilian Peters van GroenLinks aan. In de zogeheten omgevingsvisie moet meer aandacht komen voor erfgoed, vinden de drie partijen.

Op Westerlanderweg 76 laat Westerlander Jan Broers een huis bouwen. Hij woont er nu nog naast. Op het perceel boerden lange tijd Anne en Annie Lont-Veerdig.

Broers begrijpt alle archeologische commotie niet. ,,Op deze locatie is al veel gebouwd, de bodem is al danig verstoord.” Maar dan nóg kan onderzoek interessante gegevens opleveren, aldus Joost Lubbers.

Wakker

De provincie onderneemt geen actie. Wouter Roessingh vroeg de provinciale inspectie op te treden, maar graafwerkzaamheden op een woonperceel vallen buiten beperkingen die de status van aardkundig monument geven.

,,Zo kom je dus niet verder. Het is goed dat de politiek opstaat. Het is de hoogste tijd dat de gemeente wakker wordt geschud en dat deskundigen de ruimte krijgen. En zeker Wieringen verdient dat.”

Meer nieuws uit Den Helder e.o.

Meest gelezen