Premium

Verstoppertje spelen tussen de vissen van Zee Aquarium Bergen aan Zee

Verstoppertje spelen tussen de vissen van Zee Aquarium Bergen aan Zee
Wie bekijkt nou wie? Een jeugdige bezoeker oog in oog met een van de bewoners van Zee Aquarium Bergen aan Zee.
© Foto Erna Faust

Ze had als meisje haar eigen ’bedrijfje’ in de branding. Als andere kinderen een platvisje uit zee schepten, haalde zij ze over die in haar emmertje te doen. Om vervolgens heel snel - anders werd het water te warm - naar binnen te rennen, zodat het visje aan het assortiment van het aquarium kon worden toegevoegd.

Romy Majewski (22) groeide zo’n beetje op in het Zee Aquarium Bergen aan Zee. Net als haar vader Dirk Majewski (54) voor haar. Na Annemie Hanse-Rache, de moeder van Dirk, vormen zij de tweede en derde generatie die het familiebedrijf runnen.

Verstoppertje spelen tussen de vissen van Zee Aquarium Bergen aan Zee
Dirk en Romy Majewski bij zeehond Selma.
© Foto Erna Faust

Een familie die van origine niets met vissen had. „Mijn moeder runde Pension Bergen en mijn stiefvader had voor hij hierheen kwam een eiergroothandel in Den Helder”, vertelt Dirk. „Ze zochten gewoon een nieuw project en het aquarium was stond dat moment te koop.”

Het was 1973 toen Annemie Hanse-Rache en haar man Gerard Hanse het aquarium kochten. Dirk was destijds 9 jaar. Het zeeaquarium stond leeg. Letterlijk; geen druppel water en dus ook geen vissen. „We gooien er wat water en wat vissen in en dan komt het goed, dachten we. Maar er kwam toch wel wat meer bij kijken”, voegt hij lachend toe. „De watertemperatuur moet constant zijn en zeewater heeft naast zout 65 bestanddelen die precies de juiste verhouding moeten hebben. We zijn echt in de praktijk en door schade en schande wijs geworden.”

Nauwelijks thuis

Dirk was in die begintijd nauwelijks thuis. „We hadden een bedrijf waar we geen verstand van hadden, mijn stiefvader, die in 1975 overleed, was toen al ziek en mijn moeder zat ook nog met een zoontje van negen. Er was weinig tijd voor iets anders dan het aquarium.”

En dus fietste hij elke dag na school meteen naar het zeeaquarium. „Ik vond het prachtig, verrichtte allerlei hand- en spandiensten. Als een haai eitjes had gelegd bijvoorbeeld, moest ik ze weghalen, een volwassene kon niet tot achter in het bassin duiken, ik wel.”

Hij wist ook al heel jong dat hij het bedrijf zou overnemen. „Ik heb nooit een ander vak overwogen. Ik vond en vind het nog steeds geweldig.” Een opleiding is er niet, dus hij leerde - op een paar cursussen na - alles in de praktijk. „De beste leerschool is de ervaring van anderen. We hebben heel goed contact met andere aquaria in Europa. Als ik een parasiet bij onze haaien ontdek, dan maak ik een foto en mail ik die naar een collega van wie ik weet dat hij dezelfde haaien heeft. Nu gaat dat heel snel, via de mail. Voorheen betekende dat heel veel reizen.”

Koudwatervissen

Toch reizen hij en sinds kort ook dochter Romy nog steeds de hele wereld over. Vooral om vissen en andere zeedieren te ruilen. „Variatie is onze kracht”, aldus Dirk. „Veel aquaria hebben alleen tropische vissen. Die spreken met hun kleuren het publiek aan en zijn goed verkrijgbaar. Wij willen alles laten zien wat in de zeeën zwemt. Maar in koudwatervissen, uit de Noordzee, Middellandse Zee en Atlantische Oceaan, is geen handel. Die moeten we zelf vangen en verruilen.”

En dus trekt Dirk er regelmatig op uit om bijvoorbeeld kabeljauw te vangen. „We willen alleen jonge dieren, oudere vissen kun je niet meer aan dood voedsel laten wennen. Wat wij te veel hebben, ruilen we. Dan rij ik met een achterbak vol kabeljauw naar het aquarium van Monaco om ze te ruilen voor octopus. En als ik daar toch ben, ga ik zelf ook wat vissen natuurlijk.”

Een way of life noemt hij het. „Een aquarium klinkt heel leuk en romantisch, maar je bent er wel zeven dagen per week mee bezig. Want die dieren maakt het niet uit of het eerste kerstdag, of oud en nieuw is.”

Voor zijn dochter Romy is het niet anders. Ook zij bracht een groot deel van haar jeugd door in het aquarium. „Niet zoals mijn vader elke dag, want mijn moeder was gewoon thuis, maar ik kwam hier wel vaak met vriendinnetjes. Verstoppertje spelen tussen de vissen”, vertelt ze lachend. „Achter de bakken, waar het publiek niet komt, daar zijn geweldige verstopplekken.”

Toch was heel lang niet zij, maar haar grote broer Mick (nu 25), die alle vissennamen uit zijn hoofd kende, de gedoodverfde opvolger. „Mick wilde altijd dierenarts worden en ik prinses. Maar uiteindelijk liep het anders. Mick is kok geworden, hij maakt nu vissen klaar”, voegt ze lachend toe.

Onbekende

De zee blijft ze fascineren. „Het feit dat er zo veel leven onder water is, vind ik heel bijzonder”, zegt Romy „En we weten nog maar betrekkelijk weinig van dat onderwaterleven”, voegt haar vader toe. „Dat onbekende spreekt mij aan.”

En dus blijft de zee ook trekken. Ook op vakantie. „Ik ga nergens heen als er geen zee in de buurt is”, zegt Romy. Ze beoordeelt een bestemming dan ook op de schoonheid onder water. „Mijn laatste reis was naar Thailand, daar heb ik prachtig gedoken. Ik ging alleen vooral voor de walvishaai en die heb ik niet gezien. Die blijft nog even op mijn bucketlist staan.”

Maar een aquarium thuis, dat hebben ze niet. Dirk: „Alsjeblieft niet! Mijn moeder heeft me er ooit één cadeau gedaan toen ik op mezelf ging wonen. Na drie weken was ik hem helemaal zat en heb ik de vissen hier in een bassin gekieperd.” Romy: „Het zeeleven vind ik in mijn vrije tijd prachtig, maar dan wil ik er niet ook nog voor moeten zorgen.”

’Help, er zit een vis klem!’

Bergen aan Zee, 1954. Op de fundamenten van Grand hotel Nassau Bergen verrijst een aquarium, initiatief van de Haagse kunstschilder John Jager. Destijds het eerste voor publiek toegankelijke zeeaquarium van Europa.

Verstoppertje spelen tussen de vissen van Zee Aquarium Bergen aan Zee
Bouwers op het dak van het zeeaquarium in 1954.
© eigen foto

In het begin was het aquarium alleen ’s zomers open; de hele collectie ging in het najaar terug in zee en moest dus elk jaar opnieuw worden opgebouwd. Dat is nu wel anders. Het aquarium is dagelijks open en er zwemmen 367 verschillende soorten rond. Zoals octopus Charlie, die zich snel verveelt en daarom zijn eten steeds op andere wijze krijgt aangeboden. In een dichtgeschroefde jampot bijvoorbeeld, die hij met gemak zelf open maakt. Of de grote murenen, die het liefst wegkruipen in zo klein mogelijke ruimtes. Het gebeurt dan ook regelmatig dat een bezoeker in paniek bij de kassa meldt dat er een vis klem zit; dan heeft een murene zich verschanst in een - ogenschijnlijk veel te kleine - stenen kruik.

Verstoppertje spelen tussen de vissen van Zee Aquarium Bergen aan Zee
Een schoolklas bij de zeehonden in de jaren ’80.
© eigen foto

In de jaren ’60 beschikte het aquarium al over zeeleeuwen en later werden dit zeehonden, die vanuit wat nu het roggenbassin is, ’de hele tent door gingen’. De laatste jaren vroegen bezoekers steeds vaker waarom er geen zeehonden meer waren. Daarom is in 2016 buiten een nieuw zeehondenbassin gebouwd. Met daarin twee gewone zeehonden, Selma en Ronja. Ronja overleed begin dit jaar onverwachts, maar Selma is niet lang meer alleen: binnenkort krijgt ze gezelschap van een gecastreerd mannetje uit België.

Meer nieuws uit Achtergrond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.