Olifant-kandidaat Marlies Visser: Voorvechter van de illustratie

Olifant-kandidaat Marlies Visser: Voorvechter van de illustratie
Marlies Visser: ,,Ik word, denk ik, gedreven door nieuwsgierigheid’’.
© Foto United Photos/Paul Vreeker
Haarlem

Pirita Alderliefste, Joke Breemouer, Jacqueline Govaert, Yorick van Norden en Marlies Visser zijn de vijf kanshebbers voor De Olifant 2019, de kunst- en cultuurprijs van Haarlems Dagblad/IJmuider Courant. Dit jaar vindt de verkiezing voor de 25e keer plaats. Stemmen voor de publieksprijs kan hier.

Alle genomineerden worden in een groot interview aan u voorgesteld.

Vandaag is dat Marlies Visser.

In artistiek opzicht kun je de Olifant-genomineerde Marlies Visser enorm veelzijdig noemen. Ze ontwierp honderden boekcovers en muziekalbums, ontwikkelde het filosofiespel Nomizo, schreef en tekende haar eigen boeken. Ze is drijvende kracht achter de Illustratie Biënnale in de Toneelschuur.

Marlies Visser (52), in Schiedam geboren, groeide op in Middelharnis en studeerde grafisch ontwerp en illustratie aan de Kunstacademie in Utrecht. Ging werken in Amsterdam en vertrok in 1996 naar Haarlem. Haar atelier is in het voormalige bisschoppelijke paleis aan de Nieuwe Gracht.

Als iets ontbreekt - in de breedste zin van het woord - maakt ze het. Neem het filosofiespel. ,,Ik ben geïnteresseerd in filosofie voor het dagelijks leven.” Het spel beleefde herdrukken en wordt uitbundig gebruikt. Recentelijk bij het kinderfilosofie-festival en op de TU Delft in de colleges technische bestuurskunde. „Het principe is dat je je leert verplaatsen in een standpunt waarmee je het niet direct eens bent.”

Met de jaren vindt ze het prettig dingen samen met anderen te doen. Ze gelooft in de kracht van de interactie, het elkaar in de ogen kijken en dingen aanzwengelen waarvan zij overtuigd is dat er vraag naar is.

Haar hang naar samenwerking vindt zijn weerslag in de Illustratie Biënnale, die zij, bijgestaan door Eva Bomans en Tammo Schuringa, initieerde in 2010 en waarvan de kaartjes steevast binnen de kortste keren zijn uitverkocht. Uit binnen- en buitenland bezoeken illustratoren Haarlem. „De Stripdagen zijn hartstikke leuk. Ik vind dat er ook een podium voor illustratie moet zijn. Ik wil laten zien hoeveel verschillende vormen van illustratie er bestaan. Ik word, denk ik, gedreven door nieuwsgierigheid.”

Penselen

Het evenement maakt een groei door. Voor de zesde editie in 2020 zet Marlies Visser ook een langer durende tentoonstelling op (drie weken) in de Janskerk. Dit in combinatie met de rijke Joh. Enschedé-collectie, welke in beheer is bij het Noord-Hollands Archief. Daarnaast introduceert de Illustratie Biënnale volgend jaar een prijs voor illustratoren. Daar is behoefte aan, zegt Visser, die ook juryvoorzitter is van de Gouden en Zilveren Penselen. „Er zijn zo weinig prijzen voor illustratie en geïllustreerde boeken als je het vergelijkt met de prijzen voor literatuur en kunst. Daar kan best wat bij.”

Tal van drukkers maken rijk geïllustreerde boeken. Denk aan Nederlof in Cruquius, die voor Marlies Visser in 2018 een boek over beeldend kunstenaar Jack Prins drukte. „Dat heb ik gemaakt met Hanneke Roozen, de weduwe van Jack. Ik bewonder zijn werk.”

Andere favorieten? „Ik vind Quentin Blake fantastisch en Marina Abramovic boeiend. Ik ben gek op film en beeldende kunst. Ga altijd naar de kunstbiënnale in Venetië. Niet zozeer voor een bepaalde kunstenaar, maar om de atmosfeer in de stad te proeven, de steegjes en tijdelijke installaties.”

Haar Prinsessenboeken en Grote Robotboek haalden het Het Klokhuis. Het robotboek bevat een zelfbouw-robot, waarin je lege batterijen kunt doen. In de Klokhuis-sketch komt Vissers extreme creativiteit ter sprake. De chirurg van dienst wil de illustratrice niet opereren. Deze dame is zo creatief, roept de medicus, dat zij ook van haar eigen blindedarmontsteking gemakkelijk zelf iets kan maken.

Visser gaf vorm aan varkens in megastallen, waarover zij haar bedenkingen heeft. „Je weet dat die varkens er zijn, maar je ziet ze niet. Ik wilde de dieren zichtbaar maken.’’ Dus creëerde zij biggen met grappige krulstaarten die lol met elkaar maken, zoals het ’flitsende discovarken’.

Veelzijdigheid is een understatement. Vraag Marlies Visser wat ze niet doet en je bent sneller klaar. Ze was in India om zich te bekwamen in oude druktechnieken die ten tijde van de VOC werden gebruikt, zoals het blokprinten op linnen. Deze werkmethoden dreigen te verdwijnen onder invloed van massaproductie.

Ze maakte boekomslagen voor onder anderen Gabriel García Márquez, Amelie Nothomb, Wislawa Szymborska, Dan Brown, Jill Mansell, Mike Boddé en Frits Spits. Bij margedrukkerij de Hof van Jan illustreerde ze biobliofiele edities van J.J. Voskuil, Arnon Grunberg en Lodewijk Wiener. Visser ontmoet schrijvers, leest manuscripten (’Ik ben een lezende ontwerper’), bestudeert vertalingen en vangt de kern van boeken en reputaties van schrijvers in beeld, schildering, foto-ontwerp en lettertype (’Letters zijn even belangrijk als beeld’).

Stad zindert

Over haar nominatie voor de Olifant zegt ze: „Het is leuk dat je kennelijk iets betekent voor de stad en het culturele klimaat. Ik vermoed dat deze nominatie vooral met de Illustratie Biënnale te maken heeft. Die heeft een behoorlijke dynamiek gekregen, en ik vind zelf dat Haarlem op het gebied van illustratie het centrum van de wereld mag worden. Het is zo gaaf dat het al na vijf edities een begrip is geworden. De combinatie met de stripdagen maakt dat op die dagen de hele stad zindert van beeld. Het is een heel leuke tijd, zelfs de reden voor mijn komst naar Haarlem.”

Stem hier op Marlies Visser of op een van de andere vier kandidaten

Meer nieuws uit Haarlem

Keuze van de redactie

Lees hier de digitale editie



Volg ons