Premium

Voor rondvaartbootkapitein Adriaan Jumelet bestaat er geen dag zonder varen

Voor rondvaartbootkapitein Adriaan Jumelet bestaat er geen dag zonder varen
Adriaan Jumelet bij zijn rondvaartboot Koningin Emma.
© foto United Photos/Paul Vreeker
IJmuiden

Er vloeit water door de aderen van Adriaan Jumelet. Zeewater en brak water. Dagelijks is hij met zijn rondvaartboot Koningin Emma op de Noordzee, de havens van IJmuiden of op het Noordzeekanaal te vinden. Sinds 1 april - geen grap - vaart hij dagelijks van het Sluisplein naar informatiecentrum Ship op het sluizencomplex. Een nieuw project van de IJmuidenaar voor wie geen dag zonder varen bestaat.

Ondanks het vroege uur zit Adriaan Jumelet (59) al druk te bellen in zijn kantoor aan de Trawlerkade in het IJmuidense havengebied. ,,Iemand die informatie wil over de afvaarten”, zegt hij nadat-ie zijn mobieltje weer heeft neergelegd. Een paar dagen voor 1 april, de start van het rondvaartseizoen.

Een bijzonder seizoen, want de IJmuidenaar gaat varen vanaf het Sluisplein naar het complex waar het centrum met informatie over de nieuwe zeesluis is gevestigd.

,,We hebben van Rijkswaterstaat een vergunning voor vijf jaar gekregen. Bovendien is de steiger voor het gebouw opgeknapt. Mét geld van de provincie Noord-Holland.” Alle seinen op groen. Of het een succes wordt? ,,Daar bestaat geen twijfel over”, zegt hij zelfverzekerd.

,,Ship trekt veel belangstellenden. Maar als je een bezoek aan het infocentrum kunt combineren met een vaartocht, spreekt dat nog veel meer mensen aan. Ga maar na: een bezoek aan het centrum is gratis en de overtocht is niet duur. Voor een redelijk bedrag heb je een leuk uitje. Bovendien vaar ik langs het gemaal in de monding van het Noordzeekanaal en langs de bouwplaats van de grootste sluis ter wereld. Dat zijn toch leuke extraatjes. De tocht duurt overigens twaalf minuten, dus heen en terug is de vaartijd 24 minuten. Dat is precies genoeg.”

Geschiedenis

De nieuwe route betekent wel dat Jumelet zich heeft moeten inlezen. ,,Ik weet inmiddels alles over de nieuwe sluis en het gemaal, hoeveel water die verwerkt en dergelijke. Vanwege de stijging van de zeespiegel wordt de functie van het gemaal steeds belangrijker. Voor een groot deel van de Nederlandse waterhuishouding is vooral het IJmuidense gemaal heel belangrijk. Dat soort informatie willen de mensen toch weten.”

Langs de muur van zijn kantoor staan veel boeken over de geschiedenis van IJmuiden, vooral over de waterkant. We maken ook regelmatig tochten in de havens, voor de kust van IJmuiden en op het Noordzeekanaal. Dan ben jíj de gids.”

En het zijn er veel, 40.000 passagiers stappen jaarlijks aan boord van de Koningin Emma, de rondvaartboot die hij ruim twintig jaar geleden van zijn vader Reinier overnam.

,,Ons gezin komt oorspronkelijk uit Rotterdam, maar een oom had een smederij in het IJmuidense havengebied. Mijn vader kon die overnemen. Daarnaast begon hij een bedrijfje voor sportvissers. Daar is de IJmuidense Rondvaart uit voortgekomen.

Viskotter

Later hebben we samen een viskotter omgebouwd tot rondvaartboot. Mijn vader kan het werken niet laten. Hij is 90 jaar, maar nog steeds is hij elke dag te vinden in de werkplaats. Vaak verliest hij de tijd uit het oog. Dan komt hij veel te laat thuis. Mijn moeder Hannie, drie jaar jonger, moet dan wachten met het eten.”

Na zijn schooljaren aan het Ichthus College in IJmuiden volgde Adriaan twee Zeevaartscholen, in Rotterdam en in Amsterdam. ,,Daarna ging ik bij mijn vader in het bedrijf. We waren destijds ook gespecialiseerd in de scheepsbouw. Maar daar was op dat moment weinig brood in te verdienen. Dus zijn we daar mee gestopt.”

Met veel plezier denkt hij terug aan die periode: veel pionieren en nieuwe werelden verkennen. Zoals Afrika, zowel aan de west- als de oostkust.

,,Ik heb een tijdje in Tanzania gezeten. Daar hield ik mij bezig met het exporteren van garnalen van lokale vissers. Met als achterliggende gedachte om hen op den duur nieuwe bootjes te leveren. Ik had een eigen jeep en een hond ter bescherming. Maar dat avontuur liep spaak. De Russen, Chinezen en Italianen zaten daar ook en maakten de dienst uit. Per week kreeg je van de lokale autoriteiten een ander stukje zee toegewezen waar je scheepjes mochten vissen. Er was veel sprake van corruptie en van exporteren hadden ze geen kaas gegeten. Alle garnalen werden op een hoop gegooid en in dozen gestopt, zonder dat die netjes zijn gesorteerd naar grootte. Daar ben ik toen maar weggegaan. Ik heb ook nog handel gedreven in West-Afrika, om precies te zijn in Guyana. Dat land had de behoefte aan tweehonderd nieuwe schepen. Ons bedrijf maakte deel uit van een consortium van Nederlandse bedrijven dat de vaartuigen zou leveren. Maar in Guyana was op dat moment sprake van een stammenstrijd. De politieke situatie was dus erg onstabiel. We hebben eieren voor ons geld gekozen en zijn daarom vertrokken.”

Sinds die tijd zoekt de IJmuidenaar het wat dichter bij huis, namelijk in de wateren bij zijn woonplaats. Zijn rondvaartmaatschappij heeft drie kapiteins, onder wie dus Adriaan. Of hij er wel eens moe van wordt om vaak hetzelfde rondje te maken.

Bedrijvigheid

,,Nee”, zegt hij resoluut. ,,Ik raak er nooit op uitgekeken. Als je ziet wat voor bedrijvigheid hier is, de schepen die in en uit varen, zo'n boorplatform dat hier een tijdje blijft liggen. En dan niet te vergeten al die seizoenen, elk met zijn eigen charme. Regen, mist. Of zonneschijn. De haven verandert per jaargetijde. Als je goed kijkt, zie je altijd wel bijzondere dingen. Niet lang gelegen zag ik tien bruinvissen op zee. Ik vertelde dat de mede-opvarenden op de rondvaartboot. Niemand die het was opgevallen.”

Een bijzonder onderdeel van zijn werk is asverstrooiing, een activiteit waar zijn vader in 1978 al mee startte. Wekelijks komt het wel voor dat familieleden of vrienden de as van hun geliefde in het water laten uitstrooien.

Mooie afscheidstochten, maar soms ook zwaar. Zoals bij slachtoffers van de MH17, het vliegtuig dat in 2014 boven de Oekraïne werd neergeschoten. ,,Het waren jonge mensen. Dan grijpt je dan aan. De rest van de dag draag je zoiets met je mee.

Asverstrooiing

Maar het is opvallend hoe vaak IJmuiden wordt gebruikt als locatie voor het verstrooien van as. Overleden zeezeilers bij voorbeeld die vanaf hier een wereldreis hebben ondernomen. Of voormalige Indiëgangers die vanuit de IJmuidense haven de oversteek hebben gemaakt.”

Ceremoniële tochten, reguliere rondvaarten, de tochten van de watertaxidienst (Kop van de Haven naar het strand van Velsen-Noord), de nieuwe lijndiensten naar Ship. Stil zitten kan hij niet.

Net zoals zijn broers en zussen die hun brood verdienen in de meest uiteenlopende beroepen, van de van de visserij tot het runnen van Rauw aan de Kade en Grand Café Kruiten. Daar komt binnenkort nog een hotel bij aan de Dokweg voor werknemers die in of vanuit de haven werken.

Een zus van Adriaan heeft niet ver van zijn kantoor aan de kade een eigen bedrijf. Grappend: ,,Misschien zijn we aangestoken door hetzelfde virus.” Hij is bezig met een nieuw project: de komst van een bootverbinding vanaf IJmuiden naar Amsterdam, ter vervanging van de lijndienst van Fast Flying Ferries die enkele jaren geleden is gestopt.

Emissieloos

,,Het project gebeurt in samenwerking met sleepbedrijf Iskes. We denken aan een snelle verbinding met een emissieloze boot”, blikt de ondernemer vooruit. ,,Alleen zijn we nog bezig met het ontwikkelen van de juiste techniek. Dat is niet zo makkelijk.”

Deze zomer reist de IJmuidense initiatiefnemer af naar de Verenigde Staten om daar bootje te bekijken dat al is uitgerust met een waterstoftank.

,,Dat soort ontwikkelingen zijn heel belangrijk. Het wordt tijd dat wij nu wat terugdoen voor de natuur. De mens heeft veel te lang ingegrepen in zijn omgeving. Kijk maar naar IJmuiden. Dat is ook tot stand gekomen door kunstmatig ingrijpen. De natuur heeft zich voortdurend moeten aanpassen. De brede stranden is een gevolg van het aanslibben van het zand bij de pieren. Nu wordt er weer gesproken over de bouw van een vliegveld in zee. Terwijl we al zoveel industrialisatie achter de rug hebben.”

Toch piekert hij er niet over te verhuizen. ,,Ik heb me wel eens afgevraagd: ’Waar zou ik me anders dienstbaar kunnen maken?’ Ik zou het niet weten, ik maak deel uit van de samenleving hier. Veel mensen kennen mij, en op zijn beurt ken ik hier weer veel mensen. Vooral in het havengebied. De aanwezigheid van water is voor mij het belangrijkste. Dat geldt ook wanneer ik op vakantie ben. Wat dat betreft kom ik in IJmuiden aan mijn trekken.”

Meer nieuws uit Kennemerland

Meest gelezen