Premium

Hoorn krijgt werf voor boten van afvalplastic

Hoorn krijgt werf voor boten van afvalplastic
Hoorn

De Zaanse poolreizigers Edwin en Liesbeth ter Velde beginnen in Hoorn, bij de Schelphoek, een innovatieve scheepswerf om boten te bouwen uit afvalplastic.

Dit als vervolg op hun Clean2Antarctica-project, waarbij ze op de Zuidpool 650 kilometer aflegden met hun van gerecycled plastic gebouwde Solar Voyager.

Dat maakten ze maandagavond bekend op een symposium in het Amsterdamse Scheepvaartmuseum.

Vorig jaar reden de twee Zaankanters met hun Solar Voyager op het archtische plateau. Bedoeling was het hartje van de Zuidpool te bereiken, maar door het weer (veel wind en bewolking) lukte dat niet.

Ze verbleven een maand op Antarctica. Zonder een druppel brandstof te verbruiken, want de plastic auto reed op zonne-energie.

Nu willen zij hun Clean2Antarctica-missie voortzetten met een ’experience center’ in Hoorn. ,,Een betere naam hebben we nog niet. We willen vooral mensen inspireren’’, zegt Liesbeth ter Velde.

Hoorn krijgt werf voor boten van afvalplastic
Liesbeth en Edwin ter Velde van Clean2Antarctica bij de Solar Voyager in het Scheepvaartmuseum.
© ANP / Robin Utrecht

Baai

Ze willen neerstrijken bij de Schelphoek in Hoorn en zijn hierover momenteel in gesprek met eigenaar van dat terrein, Piet-Jan Ooms. Hun oog is echter niet gevallen op een kavel op het (nautisch) bedrijventerrein Markermeer, maar op Marina Kaap Hoorn, om precies te zijn in de baai vlakbij durfsportcentrum Volt. Daar willen zij in de tweede helft van dit jaar drijvende paviljoens leggen, waar ze hun Solar Voyager exposeren en het verhaal van hun missie vertellen. Hoe uit een champignonbakje - dat hen in hun eigen keuken confronteerde met hun eigen gedrag met plastic afval - een groots plan ontstond. Om dit soort plastic als grondstof te gebruiken en te verwerken tot een auto op zonne-energie. Dat dat kan, hebben ze inmiddels bewezen.

Vanuit Hoorn willen ze met basisscholieren uit de regio gaan ’jutten’ om plastic afval te verzamelen. Dat wordt vermalen en gebruikt voor het maken van planken en andere onderdelen van bootjes, waaronder een jachtje. ,,We beginnen stapje voor stapje. Eerst komt er een zeventiende-eeuws werkbootje van een meter of zes, dan een speeljacht en een spiegeljacht’’

Stip op de horizon, waarschijnlijk over een jaar of tien, is het maken van een heus fluitschip. ,,Die techniek voor het maken van planken bestaat, alleen willen wij ook een kielbalk gaan bouwen waarmee we de basis leggen voor een VOC-fluitschip’’, zegt Ter Velde.

Plastic touw

Bij de innovatieve plastic scheepswerf komt ook een touwslagerij, uiteraard voor de verwerking van plastic. Hier kunnen bezoekers van hun eigen plastic flesjes ’touw’ maken, waarmee ze een armbandje of een springtouw kunnen vlechten.

Scholen kunnen het centrum bezoeken. Mensen met ’een afstand tot de arbeidsmarkt’ kunnen meehelpen met het maken van de plastic planken en de bouw van het schip.

Daarnaast hopen ze een soort ’ecotoerisme’ op gang te brengen, waarbij bezoekers vanaf het Houten Hoofd in de Hoornse haven naar de ’plastic werf’ worden gevaren.

,,Met onze eigen boot natuurlijk, om zo mensen bewust te maken wat je met plastic afval kunt doen. Dit raakt tenslotte op veel vlakken de hele maatschappij. Het is ook een bewustwordingsproces. De plastic soep begint namelijk bij jou op de stoep. We willen mensen er bewust maken dat plastic geen afval is, maar een nieuwe grondstof.’’

Het scheepsbouwproject gaat zo’n vijf tot tien jaar duren.

Behalve de ’plastic werf’ werken ze ook aan bedrijfsexpedities waarbij bedrijven worden geholpen hun afvalproblemen in kaart te brengen en op te lossen. ,,Ze moeten zelf in hun container duiken. Na analyse en twee dagen ’omdenken met bedrijfsafval’ willen we ze op weg helpen.’’

Daadkracht

De keuze van de Zaandammers voor Hoorn - aanvankelijk waren er plannen om in Zaanstad aan te haken bij de wens voor de bouw van een oude scheepswerf - heeft vooral met de daadkracht van Hoorn te maken.

,,Er waren meer partijen enthousiast, ook Amsterdam had interesse, maar Hoorn trad heel slagvaardig op’’, zegt Ter Velde.

Beperkingen

Wethouder Ben Tap las in deze krant over de wens van de Ter Veldes om een werf te beginnen waar uit afvalplastic planken worden gemaakt waarmee ze een VOC-fluitschip willen gaan bouwen. Hij benaderde hen direct. Er werd zelfs stante pede een uur van de collegevergadering voor ze vrijgemaakt. Tap: „Uiteindelijk heeft ons snelle handelen hen positief verrast. Ik begreep dat andere gemeenten het vooral over beperkingen en onmogelijkheden hadden.”

Dat de Zaandammers in Hoorn terechtkomen komt ook om een andere reden mooi uit. De Hoornse reder Pieter Jansz. Liorne (1561-1620) wordt gezien als de uitvinder van het fluitschip, al zeggen sommigen dat hij alleen de doorslaggevende verbeteringen heeft bedacht, zoals het grotere ruim en het smallere dek. Scheepsbouwkenner Henk van Woesik stelde in het boek Hoorn en de Zee, dat de vereniging Oud Hoorn in 2002 publiceerde, dat Liorne wel degelijk de drijvende kracht achter de ontwikkeling van de eerste fluitschepen kan zijn geweest.

Liorne werd indertijd uitgelachen om zijn plan. Maar het fluitschip kwam er. Zo kan het de Ter Veldes ook vergaan met hun plastic VOC-schip, denkt ook wethouder Tap: ,,Hoe meer mensen zeggen dat het niet kan, hoe meer zij willen tonen dat het wél kan.’’

Meer nieuws uit West-Friesland

Meest gelezen