Premium

Hoornse familie centraal in theaterstuk over vlucht uit Vietnam

1/5
Hoorn

Minh Vu (37) uit Hoorn was een baby toen zijn ouders met hun zeven kinderen in een gammele vissersboot Vietnam ontvluchtten. Twee jaar geleden legde hij met Ingrid Hageman-Veraart het aangrijpende verhaal vast, in het boek ’Vu’. Nu werkt hij met Ruud de Graaf (’Evita’, ’Op Hoop van Zegen’) en Dick van den Heuvel (’Spijt!’, ’Was getekend, Annie M.G. Schmidt’) aan de theatervoorstelling ’Vietnam’.

Producent Ruud de Graaf las het boek over de helse vlucht van de familie Vu ’in één ruk uit’. Ook scenarioschrijver en regisseur Dick van den Heuvel was onder de indruk. Dit ’prachtige, belangrijke verhaal’ móet verteld worden, vinden ze. Ook omdat de verschrikkingen met vluchtelingen in uitzichtloze situaties nog steeds plaatsvinden.

Vijf bange dagen dobberde de familie Vu in 1981 op de Zuid-Chinese Zee, met torenhoge golven, zonder eten en drinken. Ze moesten de vlucht uit hun land, waar vader Tuyet geen toekomst zag in het leven onder het nieuwe communistische regime, bijna met de dood bekopen. Minh, de jongste, was nog maar twee maanden.

Ze werden gered door de Nederlandse kapitein Geo Visser, die met zijn lpg-tanker Antilla Bay besloot te stoppen en de bootvluchtelingen aan boord te nemen.

Loempia

De familie Vu werd, zoals zo veel Vietnamezen in die jaren, opgenomen door Nederland, waar zij zich in Hoorn vestigde. Vader bedacht de Vietnamese loempia en begon met gemeentesubsidie een loempiakraam, die uitgroeide tot de loempiafabriek Vu Mai in Hoorn. Hij overleed in 2015. Minh is nu directeur van een dans- en kungfuschool en leidt het grootste Aziatische entertainmentbureau in Nederland.

De Graaf: ,,Een fantastisch verhaal en een voorbeeld van hoe zo’n familie integreert in Nederland. We willen laten zien, ook aan jonge mensen, dat vluchtelingen niet altijd de problemen geven waar we zo’n enorme angst voor ontwikkelen.’’

Als voorbereiding bezochten De Graaf, Van den Heuvel en Minh Vu de plekken in Vietnam die in het boek worden beschreven, zoals de plaats waar de familie met de boot te water is gegaan. ,,Het bezoeken van die kernplekken heeft heel, heel veel indruk op mij gemaakt’’, vertelt Van den Heuvel.

Soldaat

,,Destijds besloot de vader daar weg te gaan. Hij was soldaat in het Zuid-Vietnamese leger, de Amerikanen waren weggegaan, de communisten namen het over. Zij gingen iedereen hardhandig heropvoeden, in een zeer kwaadaardige samenleving. Dit is geen leven, hier kunnen we niet blijven, dacht die vader en hij is in de tuin een boot gaan bouwen.’’

Moerassen

,,Drie dagen zijn ze daarmee door de moerassen getrokken, naar de zee. Dat moet je zien, om je er een voorstelling van te kunnen maken. We praten vaak over vluchtelingen die ervan dromen om het beter te krijgen, maar als je ziet hoe veel leed ze moeten doorstaan om überhaupt die volgende stap in hun leven te kunnen maken... Als je beelden ziet van mensen die over spoorwegen lopen, beelden uit Syrië en dat soort bedreigde gebieden en de verschrikkingen die momenteel op Lesbos plaatsvinden, in een uitzichtloos vluchtelingenkamp. Het gaat niet eens om mensen die ooit beroemd willen worden of in een kasteel willen wonen. Nee, het gaat om mensen die een gewoon leven willen leiden, een simpel leven, met een boterham en een glas melk. Wij willen dat in het theater tastbaar en voelbaar maken, wat leed is, wat dromen is, hoe veel ellende je moet doorstaan om ooit dat normale leven te kunnen leiden.’’

Inmiddels hebben audities plaatsgevonden. De cast is half Aziatisch. Minh Vu zelf speelt geen rol. Van den Heuvel: ,,Daar hebben we over gesproken, maar we houden hem liever aan de makerskant. We werken nauw samen.’’

Emotie

Hij heeft het script al ’behoorlijk sterk in mijn hoofd zitten’. De scenes die hij bij de audities heeft gezien, sterken hem in de gedachte dat dit een bijzondere voorstelling wordt. ,,Het is indrukwekkend hoe acteurs met die verhalen omgaan. Er is een scene waarin een vrouw van nu vertelt hoe ze haar broertje destijds een paar dagen heeft getild en dan pas beseft dat ze toen nog maar zeven was en hoe veel kracht dat moet hebben gekost. Haar emotie maakte het bijzonder, ik heb met tranen in mijn ogen zitten kijken.’’

Hulpverlener

Via Facebook kent hij een man die geregeld als hulpverlener naar het overbevolkte vluchtelingenkamp op het Griekse eiland Lesbos gaat. ,,Elke keer als hij terugkomt moet hij in therapie vanwege de verschrikkingen die hij daar meemaakt. Hij komt een dag met ons werken en praten.’’

Het blijft niet alleen bij een script. ,,Minh en ik willen proberen ook het vervolg op papier te zetten, een nieuw boek te maken. Het verhaal zoals het is eindigt nu op de kust. De boot en Nederland moeten ook een rol spelen. Dus met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid komt er ook een nieuw boek. We willen dat in het najaar uitbrengen, dus nog voor de voorstelling.’’

Opgetogen

Minh Vu zelf is opgetogen over de samenwerking met De Graaf en Van den Heuvel. Hij tovert een foto tevoorschijn waarop hij als baby in de handen ligt van Diny Visser, vrouw van de inmiddels overleden kapitein van de Antilla Bay. De kapitein die besloot te stoppen, waar zo veel andere schepen het zinkende schuitje links hadden laten liggen. Hij heeft hen het leven gered. De kleine Minh was er het slechtst aan toe. Hij werd koud, zonder voelbare hartslag en ademhaling, aan boord gehesen. Zijn moeder dacht dat het te laat was.

Op een andere foto is Minh 36 en biedt hij Diny een exemplaar van zijn boek aan. Het boek dat hij heeft opgedragen aan zijn ouders. ,,Zij hebben niet alleen ons het leven geschonken, maar ook een beter leven gegeven. Het leven dat mijn broers, zussen en ik nu leiden, in veiligheid en zekerheid, zouden we in Vietnam nooit gekend hebben.’’

Actueel

De boodschap achter de voorstelling blijft actueel, vindt ook Minh. ,,Dit was honderd jaar geleden ook al gaande en het is tot de dag van vandaag nog steeds een probleem. Hopelijk geeft de voorstelling het positieve mee. Het is met ons gelukkig goed gekomen.’’

Meer nieuws uit West-Friesland

Meest gelezen