Premium

Dubbelleven, gokverslaving en ontslag in theater Verhip

1/2
Grootebroek

Denk je alles achter de rug te hebben; de ontmaskering van een dubbelleven, een overwonnen gokverslaving én ontslag. Je krabbelt op en vindt weer een nieuwe baan. Die je vervolgens kwijt raakt omdat je besloten hebt het theater in te gaan om je verhaal te vertellen.

Het overkwam Arjan van Essen uit Gouda. Maretty van den Mosselaar van theaterstudio Verhip uit Grootebroek zag in het verhaal van de docent een nieuwe voorstelling van de grond komen. ,,Toen Arjan ging vertellen, zag ik het stuk regel voor regel voor mijn ogen verschijnen.”

Arjan van Essen komt tien jaar geleden ‘uit de kast’. Een dubbelleven waarin een gokverslaving de grootste rol speelt, is voor de leraar uit Wageningen niet langer vol te houden. Als hij zijn leven weer op de rit heeft, kruisen de paden van Van Essen en theatermaker Maretty van den Mosselaar elkaar toevalligerwijs. De digitale ontmoeting via een schrijversforum kent grote gevolgen. Een theatervoorstelling over zijn levensverhaal, getiteld ‘Kop of munt’ zet het leven van Van Essen behoorlijk op z’n kop. Opnieuw raakt hij zijn baan kwijt en er komt een compleet mediacircus rond hem los. Toch heeft hij geen moment spijt van zijn theateravontuur.

,,Ik ben afgekickt naar het Minnesotamodel dat met twaalf stappen werkt. In stap 12 geef je ervaringen door aan anderen die het nodig hebben. Toen Maretty mij vroeg of ik met haar een theaterstuk over mijn leven wilde maken, hoefde ik daar niet lang over na te denken. Dit zou mijn 12e stap zijn!”

,,Ik was helemaal niet op zoek naar een nieuw theaterstuk”, haalt Van den Mosselaar de herinnering op aan het moment waarop ze dacht ‘Dit wordt een nieuwe voorstelling’. ,,Na het levensverhaal van ‘Ode aan Jasper’, over de vader van een jongen met een ernstige meervoudige beperking, werkte ik aan andere dingen. We kwamen erachter dat we beiden aan een boek werkten. Hierdoor werd het contact met Arjan steeds intenser. Toen hij zijn verhaal aan mij te vertelde, zag ik het stuk letterlijk regel voor regel op mijn beeldscherm binnenkomen.”

Rauw verhaal

Het verhaal, een rauw verhaal zoals hij het zelf noemt, is nauwelijks te bevatten. Twintig jaar lang leidt Arjan van Essen een dubbelleven. Als hij zijn kinderen naar bed brengt en een verhaaltje voorleest, is hij de liefhebbende vader. Maar hij kan diezelfde kinderen ook midden in de nacht wakker proberen te maken om ergens geld te scoren om te kunnen gokken. De docent verliest zijn baan, maar niet het vertrouwen. Na een afkickperiode krijgt hij een nieuwe kans op een andere school. Eind goed, al goed? Niet bepaald. Als de vader van twee kinderen besluit zijn verhaal naar het theater te brengen, is het begrip van de christelijke school ver te zoeken; opnieuw krijgt hij ontslag. Hij moet kiezen tussen de school en het opzoeken van de publieke waarheid. Van Essen kiest voor het laatste.

12.000 woorden hebben ze op papier gezet om het opmerkelijke levensverhaal van Van Essen te vertellen. ,,Wat het voor mij op het toneel wel makkelijk maakt. Alle zinnen hebben Maretty en ik zelf geschreven. Ik speel niet mezelf, ik ben mezelf. Ik hoef geen rol te spelen om dit verhaal te vertellen. Ik heb alleen wel moeten leren hoe je dat op een podium doet. Het publiek zit niet te wachten op een man die zichzelf verliest tijdens een voorstelling. Het is een heftig verhaal, we hebben er ook clowneske situaties in verwerkt. Het is tenslotte niet de bedoeling dat iedereen met een knoop in z’n buik weemoedig de zaal verlaat. Het script én regisseur Marianne Stek geven mij gelukkig de vrijheid om in mijn eigen emotie te blijven. Op het moment dat ik geraakt word door mijn eigen tekst kan ik dat toelaten. Het gekke is dat het bij geen enkele voorstelling op hetzelfde moment gebeurt.”

Televisie

Door de beslissing om zijn levensverhaal publiekelijk te maken en het daarop volgende ontslag kwam Van Essen vorig jaar oktober in het nieuws. Hij schuift aan bij de talkshow Pauw, een paar maanden later wordt hij dagenlang op de voet gevolgd door de camera’s van het EO-programma ‘De Verandering’. Hieraan werkt een deel van het gezin wel, en een deel niet mee. ,,Het is mijn keuze om mijn verhaal te vertellen. Toen de publiciteit loskwam, heeft Maretty voorgesteld om er mee te stoppen. Ik heb zelf besloten om door te gaan en de media niet uit de weg te gaan. Er zijn veel mensen die mij nu benaderen met vragen. Mijn kinderen krijgen daardoor ook de mooie kant van het verhaal mee. ‘Kop of munt’ zie ik als een uitnodiging om mijn verhaal te doen, zonder dat daar vooroordelen opgeplakt zijn. Maretty, Marianne en ik zijn met z’n drieën een mooi spiegeltje dat met deze boodschap door het land gaat.’’

Wanneer te zien

Kop of munt is vrijdag 8 februari vanaf 20.30 te zien in Pakhuis Hoorn (kaarten 16 euro). De verandering is zaterdag 16 februari te zien op televisie, NPO 2

Meer nieuws uit West-Friesland

Meest gelezen