Nieuwe eigenaar gaat restauratie Hilversum sanatorium Zonnestraal afronden [video]

Hilversum

Ruim tien jaar staat het Dresselhuyspaviljoen van het voormalige sanatorium Zonnestraal in Hilversum er al droefgeestig bij. De buitenkant is in oude staat hersteld, maar binnen oogt het kaal en verwaarloosd. Daar komt verandering in. De nieuwe eigenaar, vastgoedontwikkelaar Óbidos, wil de ’halve’ renovatie afronden. Kosten: circa drie miljoen euro.

Minister Ronald Plasterk verzorgde in oktober 2008 de officiële oplevering van het casco van het Dresselhuyspaviljoen.

,,In maart 2009 wordt begonnen met de afbouw van het interieur”, meldde een woordvoerder van Landgoed Zonnestraal bv indertijd. ,,Dat zal een klein jaar duren.” Het liep anders.

Woningcorporatie De Alliantie, sinds 2007 eigenaar van het landgoed, trapte op de rem. Het plan voor de afbouw van het gebouw, waarin Oogziekenhuis Zonnestraal gehuisvest zou worden, verdween in de koelkast.

Nieuwe eigenaar gaat restauratie Hilversum sanatorium Zonnestraal afronden [video]
De spiltrap.

Daarmee bleef de miljoenen kostende restauratie van het Rijksmonument - in 2003 waren al het hoofdgebouw en werkplaatsen opgeleverd - een pijnlijk los eindje houden.

Happy end

De verkoop van Zonnestraal (voor 6,75 miljoen euro) aan de Amsterdamse vastgoedontwikkelaar, in februari vorig jaar, bracht hoop op een happy end. Óbidos verplichtte zich het Dresselhuyspaviljoen af te maken.

Directeur Reyer van der Heyde kondigde zelfs al in september in deze krant aan dat de renovatie op korte termijn van start zou gaan. Drie miljoen euro en een jaar verder zou de Brasserie Zonnestraal dan vanuit het Henri ter Meulen Paviljoen, het huidige onderkomen, naar het Dresselhuyspaviljoen kunnen verkassen.

Nieuwe eigenaar gaat restauratie Hilversum sanatorium Zonnestraal afronden [video]
’Kaal gesloopt’.

De eerste fase van de restauratie van het monument was, ruim tien jaar geleden, in handen van Wessel de Jonge en BiermanHenket. Omdat er te weinig geld was voor een volledige opknapbeurt was gekozen voor het wind- en waterdicht maken van het paviljoen om zo verder verval te voorkomen.

Zichtbaar

Deze casco-restauratie maakte, aldus de architectenbureaus, de oorspronkelijke architectuur - na jaren van verval - weer zichtbaar. Het Rijksmonument kwam weer tot zijn recht.

’Het ijle betonskelet met uitdragende balken, vloeren en terrassen. De doorgaande glasstroken uit ranke stalen walsprofielen, gevel vullende puien in de patiëntenkamers en de ronde glazen trappenhuizen aan begin en einde van de beddenvleugels.’

Nieuwe eigenaar gaat restauratie Hilversum sanatorium Zonnestraal afronden [video]
De eetzaal bij de keuken.

Betonskelet

Anders dan het hoofdgebouw, dat gereconstrueerd werd met behoud van het betonskelet, beschouwden zij het Dresselhuyspaviljoen als een ’zuivere’ restauratie, een restauratie ’pur sang’.

’Bij aanvang van de restauratie waren bijna alle oorspronkelijke materialen en detailleringen nog aanwezig, al was het soms in deplorabele staat. Betonskelet en vloeren konden voor twee derde behouden en waar nodig in het werk hersteld worden.’

Nieuwe eigenaar gaat restauratie Hilversum sanatorium Zonnestraal afronden [video]
Kijkje op de ’uitgifte’ van de keuken.

De stalen ramen werden voor driekwart eruit genomen, behandeld en weer teruggeplaatst.

’Van de dichte geveldelen zijn nagenoeg alle kalkzandsteen binnenspouwbladen en grote delen gepleisterde buitenspouwbladen behouden. Dit betekent dat veel van de binnenafwerkingen behouden konden worden.’ Die worden in de komende tweede fase - de afbouw - gerestaureerd.

Onaffe status

Namens Óbidos heeft Kodde Architecten uit Amsterdam onlangs bij de gemeente een omgevingsvergunning aangevraagd voor de renovatie van het interieur. Het bureau wijst op de ’onaffe status’ van het Dresselhuyspaviljoen.

Nieuwe eigenaar gaat restauratie Hilversum sanatorium Zonnestraal afronden [video]
Bovenaanzicht kantoorunits.

’De buitengevels, het dak en de kozijnen zijn voor ongeveer negentig procent gerestaureerd, maar de gehele binnenzijde is nog kaal gesloopt en bevat geen installatie.’

Glazen pui

Het ingediende renovatieplan borduurt voort op de in 2006, 2009 en 2010 verleende bouwvergunningen. Omdat het oorspronkelijke plan op enkele onderdelen is verbeterd en gemoderniseerd, was een nieuwe aanvraag nodig.

Het gaat onder meer om aanpassingen aan het sanitair, een extra glazen pui in een gang, een keuken in de centrale zaal, en plafondverwarmingsinstallaties (aan het oog onttrokken door ’vrij hangende akoestische plafondelementen’).

Nieuwe eigenaar gaat restauratie Hilversum sanatorium Zonnestraal afronden [video]
Dwarsdoorsnede kantoorunits.

Verder wil Óbidos volgens Kodde Architecten ’bijdragen aan een duurzame toekomst’ van het negentig jaar oude complex. Dus komt er vloerverwarming in de werkvertrekken (de voormalige patiëntenkamers) van beide vleugels en in de centrale (eet)zaal.

Na de verbouwing tot kantoorruimten levert ook dit laatste deel van het complex inkomsten op.

Politicus

Het paviljoen, dat in 1931 werd opgeleverd, dankt overigens zijn naam aan Hendrik Coenraad Dresselhuijs (bekend onder de naam Dresselhuys). Als secretaris van het Nederlandse Rode Kruis heeft deze liberale politicus de bouw van het sanatorium voor ’tbc-lijders’ mogelijk gemaakt. Vandaar dat het patiëntenpaviljoen naar hem is vernoemd. Aan het tweede is de naam van chemicus Henri ter Meulen gekregen.

Conversatiezaal

De twee paviljoens, eigenlijk een soort mini-sanatoria, zijn ontworpen als gespiegelde kopieën. Elke gebouw had een ’haakse’ (zuidelijke) en ’scheve’ vleugel (noordelijke), waarmee verwezen werd naar hun plaatsing aan de centrale conversatiezaal.

Op elk van de twee bouwlagen bevond zich een rij van twaalf of dertien eenpersoonskamer. Verder bevatte het paviljoen sanitair, spoelruimten (voor de ’sputumbakjes’), dienstruimten, ligbaden, een keuken en een zusterverblijf.

De conversatiezaal werd door twee vaste boekenkasten onderverdeeld in een recreatieruimte met biljart en een zitgedeelte. Met een met de hand bediende beddenlift konden patiënten met bed en al in de gezonde buitenlucht en zonlicht worden gereden. De verzorgers maakten dan gebruik van de extra spiltrap.

Meer nieuws uit Gooi

Lees hier de digitale editie



Volg ons