Premium

Zijper schatten uit de kast in vernieuwd museum

1/14
Schagerbrug

Het Zijper Museum is vernieuwd en gaat donderdag 20 december weer open. De deur was drie jaar lang dicht.

Er waren na november 2015 alleen een paar tijdelijke activiteiten. Een verhuizing, onverwachts van huurder eigenaar worden, vertraging om Europese subsidie te krijgen, de tijd nemen om de extra ruimte aantrekkelijk in te richten en de nieuwste digitale snufjes toe te passen. Bestuur en overige vrijwilligers kregen met van alles te maken.

Als Oudheidkamer begon het Zijper Museum in 1973 piepklein. De historie van de Zijpe werd afgeknepen met veertig vierkante meter. Hoe anders is dat 45 jaar later. Met achthonderd vierkante meter krijgt de rijke geschiedenis van de polder de ruimte die ze verdient. Schatten uit de kast.

Burgemeester Marjan van Kampen van Schagen en oud-burgemeester Marian Dekker van Zijpe verrichten donderdag de officiële heropening van het Zijper Museum. Dekker is de laatste burgemeester van Zijpe. Zij stopte toen begin 2013 de nieuwe gemeente Schagen ontstond. Ook voor deze recente historie is nu plek in het museum aan de Schagerweg in Schagerbrug.

Tienduizend uur

Museumvoorzitter Gonno Leendertse is trots op zijn 45 vrijwilligers. „Zonder hen zou de eeuwenoude geschiedenis van de Zijpe en omliggende dorpen er bekaaid zijn afgekomen.” Penningmeester Peter van der Wiel komt uit op tienduizend uren vrijwilligerswerk om het Zijper Museum te vernieuwen.

De laatste expositie in het oude museum - eind 2015 - was het eerste optreden van Gonno Leendertse als voorzitter. Voor het museumpubliek werd het daarna stil, maar achter de schermen gebeurde er van alles. „Tropenjaren’, zegt Leendertse over de afgelopen drie jaar.

Het vernieuwde Zijper Museum is het resultaat van nauwe samenwerking tussen professionals en vrijwilligers. Het onderscheid tussen deze groepen was in de praktijk meestal nauwelijks merkbaar.

Tekst & Uitleg

Met een begroting van 175.000 euro gingen Eric Duyvis en zijn team van het Haarlemse bureau Tekst & Uitleg Museummakers aan de slag. Het geld kwam op tafel dankzij onder meer geld uit ’Brussel’, de plaatselijke Melchiorstichting, andere fondsen en bijdragen van bedrijven en organisaties.

En er was een legaat van Gré Delver-Veuger, geboren in Sint Maartensbrug en kinderloos gestorven in Schoorl. „Zij is het achternichtje van kunstschilder Jan Veuger”, vertelt vicevoorzitter Anke van Loo. Een van de nieuwe expositieruimtes is gevuld met werken van deze befaamde Jan Veuger Gzn. Sommige schilderijen van hem waren nog nooit te zien, andere zijn gerestaureerd.

Schilderijenrestaurateur Boeyink-Boekel-Van der Knaap in Haarlem heeft diverse objecten onder handen genomen. Cornelis Siemers keerde verjongd terug. Hij was negen jaar burgemeester van Zijpe, tot 1850.

Een paneel over de visserij bij Petten toont nieuw. De kleurige afbeelding is van voor 1704. In dat jaar kreeg Petten een nieuwe kerk op een andere plek. Het paneel hing jaren verscholen in de consistoriekamer van de huidige kerk van Petten.

En zo heeft elk object van de duizenden voorwerpen in het Zijper Museum een eigen verhaal. Anke van Loo raakt er niet over uitgepraat. Zij is sinds 1991 betrokken bij het museum. Een van de pronkstukken noemt zij een houten archiefkistje van het toenmalige Hoogheemraadschap De Hondsbossche en Duinen tot Petten. „Hierin bewaarden de hoge heren belangrijke documenten.”

Wapens

Het oude kistje is versierd met de uitgesneden wapens van bestuursleden. Dit waterschap vergaderde in het Gemeenelandshuis. Een grote prent uit 1800 van dit verdwenen pand heeft een opvallende plek in de vaste opstelling gekregen. Ook te zien is kostbaar serviesgoed van het hoogheemraadschap. Het werd gebruikt bij overvloedige maaltijden in het Gemeenelandshuis.

Vrijwilliger Bert Siezen poetste gisteren nog even een bijzondere koperen plaat op. „Deze plaat was niet eerder te zien.” Met deze en andere gravures is in 1759 een topografische kaart van de Zijpe gedrukt, naar de situatie van 1665. Een ingekleurde versie van de gedetailleerde kaart hangt ernaast op groot formaat.

Een oude kaart van het gehele Noorderkwartier - Noord-Holland boven het Noordzeekanaal - kan digitaal worden ’aangekleed’.

Galgen

Deze kaart maakt veel duidelijk. Waar lagen trekvaarten? Waar stonden er tijdens de Middeleeuwen galgen? Wat is het verschil tussen aandijkingen (zoals de Zijpe) en droogmakerijen (zoals de Beemster)? Met een druk op de knop op deze kaart komen de antwoorden. Het vernieuwde Zijper Museum kan eindelijk zijn schatten tonen. Anke van Loo wijst op lang houten voorwerp. „Een ganzenroer, om ganzen af te schieten, met buskruit.” Het object weegt 27 kilo en is drie meter lang.

Het museum biedt ruimte aan wisselexposities en gasttentoonstellingen. De eerste contacten met scholen voor bezoek zijn gelegd. Boeken en bestanden zijn gratis te bekijken en de filmzaal is multifunctioneel te gebruiken. Vrijwilligers worden getraind voor de ontvangst van bezoekers met dementie.

Het Zijper Museum gaat entree heffen: 4 euro (inclusief koffie/thee), kinderen tot en met twaalf jaar gratis. Komend weekeinde is het museum voor het eerst weer open voor publiek: za en zo 12 tot 16 uur. In de kerstvakantie zijn de openingstijden: 26-30 december en 2-6 januari 12-16 u. Ingaande 13 januari: zo en ma 12-16.30 u. Ingaande 1 april: zo, ma en do 12-16.30 u. Groepsbezoek is op andere dagen en tijden mogelijk na afspraak.

Meer nieuws uit Schagen e.o.

Meest gelezen