Boze docenten #WOinactie demonstreren massaal in Den Haag

Boze docenten #WOinactie demonstreren massaal in Den Haag
Met borden en spandoeken proteseerde actiegroep WOinActie in het centrum van Den Haag.
© ANP
Den Haag

’Waarom moet je altijd werken, mama?’ Snel, op het laatste moment, terwijl ze al in de bus zat naar Den Haag, maakte de Leidse historica Maartje Janse een bord voor de demonstratie #WOinActie in Den Haag. Het vat de kern van het protest goed samen. Wetenschappelijk personeel heeft genoeg van het structurele overwerk, het doorwerken tijdens vakanties en ziekte en de baanonzekerheid. Veertig procent van de docenten heeft een tijdelijk contract, en velen werken aan meerdere universiteiten tegelijk.

Het verzet kwam langzaam op gang. Een jaar geleden demonstreerde hoogleraar Rens Bod van de Universiteit van Amsterdam met nog geen dertig anderen op het Plein in Den Haag. Dat kleine verzet van toen, dat de naam #WOinActie draagt, is met steun van vakbonden FNV en VAVO uitgegroeid tot een landelijke beweging.

Zeker duizend universitaire docenten protesteerden gisteren in de Haagse binnenstad tegen de hoge werkdruk en bezuinigingen in het hoger onderwijs. Vooral de ’doelmatigheidkorting’ van 183 miljoen euro die minister Ingrid van Engelshoven hen wil opleggen, steekt. Daar bovenop staat het hoger onderwijs nog eens een korting van 19,5 miljoen euro te wachten op de ’lumpsum’, het totale bedrag van 8,2 miljard euro dat het hoger onderwijs jaarlijks van het ministerie van Onderwijs ontvangt.

Het probleem is niet dat het hoger onderwijs geld tekort komt. Het Rathenau Instituut heeft uitgerekend dat de uitgaven aan hoger onderwijs tussen 2004 en 2016 met 60 procent zijn gegroeid. Om die reden noemde D66-minister Ingrid van Engelshoven #WOinActie begin november nog een ’Holle Bolle Gijs’, ,,die propte en schrokte en nog van honger niet kon slapen.’’

Veel geld dat wel voor onderwijs is bestemd, komt daar echter nooit terecht. Dat komt omdat de universiteiten veel geld, dat voor onderzoek is bestemd, moeten ’matchen’ uit eigen middelen. Voor elke euro onderzoeksgeld leggen ze gemiddeld 73 cent eigen geld bij. Die eigen bijdrage halen ze uit de onderwijsbudgetten - zo vreet het onderzoek het onderwijs leeg.

Onzeker

Daarnaast moeten universiteiten steeds meer met elkaar om inkomsten concurreren. Een docent die een onderzoeksaanvraag indient bij de Nederlandse Organisatie van Wetenschappelijk Onderzoek, heeft een kans van 11 procent dat zijn voorstel wordt gehonoreerd. De universitaire inkomsten voelen onzeker, waardoor de universiteiten geen personeel in vaste dienst durven aan te nemen.

Veel docenten hebben daarom het gevoel dat ze tegen elkaar worden opgezet, dat de structuur van het hoger onderwijs niet deugt. Die is ’neoliberaal’ en ’pervers’. De universiteit ’verslindt haar werknemers’. Opgejaagde docenten hebben geen oog voor de talenten en vermogens van hun studenten, die zich daardoor niet ten volle kunnen ontplooien. Zo, waarschuwde Bod gisteren, dreigt de samenleving leraren, artsen, advocaten, ingenieurs en journalisten mis te lopen.

De schok is ook groot omdat de docenten, vooral die van geesteswetenschappen, het gevoel hebben dat zij niet worden gehoord. Juist zij, die toch tot de maatschappelijke elite behoren, verwachten bijna vanzelfsprekend een luisterend oor in politiek Den Haag. Tekenend vond Bod het dan ook, dat minister Van Engelshoven liever in haar ’warme ministerie’ bleef, ’slechts honderd meter verderop, terwijl wij hier in de Koekamp in de kou staan’.

Meer nieuws uit Amsterdam

Lees hier de digitale editie



Volg ons