Ook het gemaal gaat nu digitaal

Een van de aandrijfmotoren in het gemaal Westerkogge bij Scharwoude dat wordt gemoderniseerd.

Coen van de Luytgaarden
Scharwoude

Koelw. Pomp, Smeerolie Max., Min. Vetstroom. Bij elke afkorting brandt een groen lampje, soms zijn ze rood.

,,Dat betekent ook dat je overal storing van kunt krijgen’’, glimlacht Leo Broers. Zijn blik glijdt over een grijs paneel met een schema erop van lijnen, pijltjes en cirkels. Ze verbeelden het binnenwerk van gemaal Westerkogge (1982) bij Scharwoude. Dat ondergaat een grondige modernisering. De dieselmotor maakt plaats voor elektrisch aangedreven pompen. De gehele infrastructuur wordt erop aangepast en automatisering maakt plaats voor digitalisering, vertelt Broers (65). Hij is als objectbeheerder bij het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) bezig met zijn laatste klus voor zijn pensioen. ,,Alle machines zijn aan het eind van hun levensduur en afgeschreven. We voeren een grote renovatie uit en doen groot onderhoud. Oude systemen gaan eruit. Zoals deze smeerpot die met leidingen de pomplagers smeert. Hierdoor komt er vet in het oppervlaktewater en dat willen we niet meer. Voortaan smeren we de pomplagers met polderwater en afdichtingen met leidingwater.”

Het gehele gemaal wordt vetvrij. ,,Hier stond ook nog een grote Storkdieselmotor. Die wordt nu opgelapt bij de motorenrevisie in Winkel en verhuist straks naar de Vier Noorder Koggen als museumstuk.’’

De betegelde vloer ligt bezaaid met kabels en gereedschap. Drukmeters aan de wand roepen associaties op met filmfragmenten van Das Boot.

Buiten bouwen constructiemedewerkers aan een buizenstelsel dat straks het polderwater met tijdelijke pompen vier meter hoog over de dijk pompt. Het waterschap heeft in eigen beheer twee reservepompen in stelling gebracht. Die zuigen op aandrijving van een dieselaggregaat het overtollige polderwater uit het 5500 hectare grote bemalingsgebied naar het Markermeer.

Dienstwoning

Deze renovatie luidt een nieuw tijdperk in, vertelt Broers. ,,Vroeger stond hier een dienstwoning voor de machinist die het gemaal bediende. Straks gaat alles op afstand en komt er hooguit een keer per maand iemand langs voor controle.”

Net als hij afrekent met het verleden, duikt prompt Arie van Leijen op. De 71-jarige Koggenlander uit De Goorn woonde en werkte hier dertig jaar als machinist en rayonhoofd. ,,Waar die bouwkeet staat, was vroeger mijn slaapkamer’’, wijst hij vanaf de dijk. Van Leijen maakte het begin van de automatisering mee. ,,Ik weet nog dat de ICT begon, dat was in ’87. Toen reed ik nog met een slappe floppy langs de gemalen. Dat was een gedoe en je moest hard werken om alles aan de praat te houden.’’ Broers knikt: ,,Ik heb de afgelopen decennia veel veranderingen voorbij zien komen en straks treed ik in de voetsporen van mijn voorganger naast me.’’

Meer nieuws uit West-Friesland

Meest gelezen