Premium

Atti Bahadori, Iraanse echo in Purmerend

Atti Bahadori, Iraanse echo in Purmerend
Atti Bahadori, schrijfster van het boek ’’Gouden Maan - een Perzische familiekroniek’.
© Foto Ella Tilgenkamp
Purmerend

Het geheim van succesvolle immigratie is van wonden wonderen maken, zegt vluchtelinge Atti Bahadori (50). Eind oktober verscheen haar nieuwe boek ‘Gouden Maan - een Perzische familiekroniek’. ,,Geld heb ik niet. Mijn erfenis is een boek dat mijn dochter leert hoe ze haar leven hier betekenis geeft.’’

,,Schenk jezelf lekker wat thee in’’, zegt Atti Bahadori terwijl ze in allerijl naar boven schiet om zich te verkleden. Ze wil er goed op staan als de fotograaf zo langskomt.

In haar bescheiden woonkamer trekt op een theekomfoortje een exotisch ogend mengsel. Het ruikt naar munt en kaneel. ,,Als je jong wilt blijven, moet je dit heel veel drinken’’, zegt Bahadori -warme ogen, gitzwart haar- eenmaal weer beneden, bezwerend.

Haar rimpelloze gezicht vertoont geen spoor van de zware klappen die het leven aan haar uitdeelde. De fundamentalistische ayatollah Khomeini voerde van 1979 tot halverwege 1989 een schrikbewind in Iran. Ze vond als tienjarig meisje haar vader zwaar gemarteld op de stoep van hun ouderlijk huis. Twee neven stierven in de gevangenis. Als vrouw mocht ze niet studeren. Bovendien werd ze bedreigd omdat ze verboden boeken -over romantiek en socialisme- las.

Ze vluchtte in ’89 met haar man Mokhtar naar Nederland. Hij kon niet aarden in het ‘goddeloze Nederland’ en ontvoerde in 2002 hun dochter naar Iran. Met gevaar voor eigen leven haalde ze Nieloefaar in 2004 terug. Daarover schreef ze in 2008 het boek ‘Onder dezelfde sterrenhemel’.

Echo

,,Mensen vroegen mij: ‘Waarom heb jij geen pijn in je gezicht, waar haal je je kracht vandaan?’ Toen ben ik gaan nadenken.’’ Ze volgde haar familielijn generaties lang terug en schreef samen met schrijfster Sylvia Pessireron het boek ‘Gouden Maan’, dat eind oktober verscheen. ,,Geld heb ik niet, maar wat ik mijn dochter wel kan nalaten, is een boek dat leert hoe ze haar leven hier betekenis geeft.’’

Ze vond een mysterieus kokertje dat al vijf generaties in de familie was. De spreuk die erop stond, zou helpen bij het krijgen van een dochter. Maar de vrouwen die dat kokertje kregen, verloren hun dochter ook weer. Tegelijkertijd waren die beschadigde vrouwen in staat om ’van wonden wonderen te maken. Ze vochten zich uit hun slachtofferrol’.

,,Mijn leven is een echo uit het verleden. Bibi, de dochter van mijn overgrootmoeder Mathala is ook ontvoerd. Wij hebben dezelfde pijn gevoeld. En net als oma heb ik een nieuwe taal moeten leren en mij moeten positioneren in een heel nieuwe omgeving toen ik vluchtte. Maar anders dan Mathala heb ik het niét geaccepteerd dat mijn dochter werd gestolen. Ik heb dat patroon doorbroken.’’ Samen met Nieloefaar, die in 2014 in de finale van ’The Voice of Holland’ stond, heeft ze het kokertje symbolisch in de zee gegooid.

’Hoer’

,,Van mijn moeder kreeg ik warmte en geborgenheid. Mijn vader maakte me weerbaar. Toen ik leerde lopen zei hij: ‘Vallen is niet erg, maar opstaan is een kunst, en ik zie dat je een goede kunstenaar bent.’ Mijn familie probeerde hem na zijn marteling te overtuigen om Khomeini te gehoorzamen. Zijn antwoord was: ‘Liever staand sterven, dan knielend leven.’ ’’

Bahadori is net zo. Toen ze in Teheran haar vlucht naar Nederland voorbereidde, stond ze eens als 18-jarige in de rij voor een paspoort. De beveiliger daar riep de wachtenden toe dat ‘alle vrouwen die een paspoort willen, hoeren zijn’. Razend greep ze hem in de kraag en schreeuwde: ,,Je bent zelf een hoer.’’ Een levensgevaarlijke actie, maar ze kón het niet over haar kant laten gaan.

Ze is nog steeds niet bang om zich uit te spreken. Wat haar betreft ’heeft de islam Iran twee keer verwoest: de eerste keer na de inval van de Arabieren 1400 jaar geleden, de tweede keer na de islamitische revolutie 40 jaar terug’. Een medewerker van justitie heeft haar in bedekte termen weleens gewaarschuwd voor haar uitspraken.

Verscheurd

Toch voelt ze geen haat. Op de nagels van haar beide ringvingers is een vlag gelakt, de een van Nederland, de ander van Iran. ,,Een teken van trouw.’’ Ze weet nu al dat ze later in Nederland begraven wil worden ,,Net als de zon kom ik op in het Oosten, en ga ik onder in het Westen.’’

Haar boodschap aan nieuwe Nederlanders: ,,Omarm de vrijheid hier en neem je eigen verantwoordelijkheid. Je kan niet met je ene been in dit land staan, en je andere been in het andere. Dan raak je verscheurd. Zoek naar je eigen identiteit. Als je die kent, hoef je ook niet bang te zijn dat een andere omgeving je verandert.’’

Atti Bahadori, Iraanse echo in Purmerend

Bahadori is als afgestudeerd SPH’er sinds ’98 in dienst van de gemeente Amsterdam, waar ze gezinnen met opvoedproblemen begeleidt. Ze ergert zich aan hulpverleners die te makkelijk meebuigen. ,,Die zitten ingestudeerde woordjes in de taal van de immigrant te babbelen bij de thee, maar zíj komen toch niet naar een ander land?’’

Mensen klagen als ze gesloten naar de samenleving kijken, is haar ervaring. ,,Dan zegt een vrouw die hier al twintig jaar woont in zeer gebrekkig Nederlands: ‘De Nederlanders zijn zo streng met de uitkeringsregels, ze zijn zo koud, ze hebben geen normen en waarden, enzovoorts.’ Dan zeg ik: ‘U heeft hélemaal gelijk. Het is hier verschrikkelijk. Is het niet gewoon beter als u teruggaat?’ Dan schrikken ze. Ik wil mensen in beweging brengen. Soms is confrontatie nodig, soms gewoon een knuffel.’’

Gouden Maan - een familiekroniek

In het boek ‘Gouden Maan - een Perzische familiekroniek’, ontrafelt Atti Bahadori haar Iraanse familiegeschiedenis. Mathala, Atti’s overgrootmoeder, krijgt na twee zoons tot haar grote vreugde een dochter, maar verliest haar ook weer. Drie generaties later wordt Atti’s dochter Nieloefaar ontvoerd door -toentertijd- haar man Mokhtar. Het blijkt dat er een geheim kokertje in de familie wordt doorgegeven, waardoor tragedies zich blijven herhalen. ‘Gouden Maan’ is een pamflet voor strijdvaardigheid, ondanks of -misschien beter gezegd- dankzij de ellende die het leven je voor de voeten gooit.

ISBN: 9789492161628. Uitgeverij Blauwe Tijger (18,50 euro).

Meer nieuws uit Waterland

Meest gelezen