Ambtenaren waarschuwen: ’Uitbuiting en willekeur met arbeidsmigranten Medemblik’

Ambtenaren waarschuwen: ’Uitbuiting en willekeur met arbeidsmigranten Medemblik’
De bouw van het logiesgebouw voor seizoenswerkers op Agriport. Medemblik krijgt nu ook te maken met een plan voor het onderbrengen van flexwerkers in een leeg kantoorgebouw.
© Foto Marc Moussault
Wognum

Er is nog erg veel mis met de huisvesting en rechtspositie van arbeidsmigranten in Medemblik. Vooral de ’vage’ belangen rond het al dan niet registreren van mensen bij de gemeente is een groot probleem.

Dat kregen de raadsleden vanuit de eigen gemeentelijke organisatie te horen tijdens een speciale vergadering.

De plattelandsgemeente wil meer werk maken van een goede woon- en slaapplek voor de vele arbeidsmigranten.

Nu al is duidelijk dat verschillende instanties en betrokken bedrijven andere cijfers hanteren. De gemeente heeft zich ten doel gesteld deze jaren er zeker duizend slaapplekken bij te maken. Ondernemers verwachten dat er zesduizend plekken nodig zijn.

Ambtenaren van de afdelingen handhaving en burgerzaken vertelden de raadsleden dat er nogal wat schort aan de registratie van seizoenswerkers.

En ook dat zorgt weer voor situaties van volstrekte willekeur en soms zelfs uitbuiting. Zo werd een jonge Poolse moeder onlangs met haar jonge kinderen op straat gezet omdat ze zich wilde laten registreren bij de gemeente.

Het kost handhaving grote moeite om een vinger te krijgen achter schimmige contracten of een gebrekkige huisvesting. In de praktijk die Bouwman meemaakt, is het nog erg zeldzaam dat drie personen die ergens in een ploegendienst werken, samen één bed moeten delen.

„Dat was acht jaar geleden wel anders”, vertelde hij de raadsleden. „Waar wij nu op reageren, zijn klachten over teveel mensen in een woonhuis ergens in een woonwijk. De regel zegt dat maximaal vier mensen mogen huren, maar soms gaat dat dus anders.”

Belabberd

Ook ambtenaar Jelle Bouwma van de afdeling handhaving vertelde de raad over tal van problemen. Daarnaast blijkt volgens hem dat de rechtspositie in sommige gevallen ronduit belabberd is.

„De meeste agrarische bedrijven hebben wat dat betreft hun zaakjes wel prima voor elkaar”, voegde hij er aan toe. „Net als de meeste grote uitzendbureaus. Maar we krijgen uit onze eigen contacten ook te horen dat er nog steeds andere werkplekken zijn met allerlei belachelijke boetes, bijvoorbeeld tien euro boete omdat iemand een vrije dag wil. Of nog grotere bedragen bij een andere ’fout’. Dat lijkt op willekeur.”

Vanwege de privacy zijn er geen namen bekendgemaakt.

Daarnaast stuit handhaving nog steeds op allerlei schimmige constructies of verhalen over de vraag waar een arbeidsmigrant nu precies verblijft. Want de regel is dat mensen die hier langer dan vier maanden komen werken, zich moeten inschrijven. Maar volgens Ria Lap van de afdeling burgerzaken wordt die registratie nog wel eens bewust tegengehouden.

Deels omdat de werkgever liever niet de bemoeienis van de overheid wil. „Zij werken dat tegen, soms omdat ze bang zijn dat de loonkosten dan omhoog gaan.”

Zowel Lap als Bouwman wisten de raadsleden ook te vertellen dat zich ook nu nog steeds excessen voordoen, die in de regel door de werkgevers stil worden gehouden. „Maar ook door de werkers zelf, want die stappen niet zo snel naar een overheid”, weet Bouwman.

Nog schrijnender is dat soms de seizoenswerkers meteen op straat worden gezet zodra ze wel met iemand van de gemeente of de arbeidsinspectie hebben gepraat. „Dan is die persoon plots op de bus naar Polen gezet”, aldus Lap.

Zij vertelde dat ze onlangs meemaakte dat een jonge Poolse moeder die zich wilde laten registreren, met haar jonge kinderen direct kon vertrekken. „En dan proberen wij zo snel mogelijk wel knap onderdak te vinden”, vertelt de ambtenaar.

„Er zijn nog steeds werkgevers die liever die regels omzeilen, om goedkoper uit te zijn.” Volgens haar is de groep die hier veel langer wil blijven, veel groter dan tot nu toe wordt aangenomen.

De gemeenteraad van Medemblik nam in december vorig jaar een motie van GroenLinks aan, waardoor het beleid over de huisvesting van arbeidsmigranten moet worden vernieuwd. Die handschoen is hiermee opgepakt, aldus wethouder Andrea van Langen (VVD).

Mankracht

De bijeenkomst in het gemeentehuis was nog maar het begin, omdat er het komende half jaar extra mankracht wordt ingeschakeld om alles in beeld te brengen.

Ook de LTO, de werkgevers en omwonenden mogen dan hun zegje doen. Maar Van Langen waarschuwde direct voor een te groot optimisme: „Het duurt gewoon een jaar voordat je zo’n beleid opnieuw op de rails hebt staan.”

Een ander geluid was dat de gemeenten in de regio tien jaar geleden nog gezamenlijk allerlei misstanden in de huisvesting met succes hebben aangepakt.

Dit gebeurde onder de vlag van het project Kompas. Daarbij waren instanties als politie, belastingdienst, arbeidsinspectie en het UWV betrokken. Later moesten de gemeenten dit allemaal zelf gaan doen.

Wat de ambtenaren betreft zou het goed zijn als de regio weer samen optrekt als het om vergunningen en controles gaat. „Je krijgt rare toestanden als de ene gemeente wel in actie komt, terwijl de andere nog wacht. Dan krijg je het ’waterbed-effect’, en verplaatsen de problemen zich alleen maar.”

Op Agriport bij de A7 in Wieringermeer komen wel grootschalige logiesgebouwen van de grond. Daarmee is Medemblik niet gered, is de waarschuwing. Gezien de nieuwe bedrijven die zich op Agriport vestigen, zal de druk op de logiesmarkt alleen maar toenemen.

Meer nieuws uit West-Friesland

Keuze van de redactie

Lees hier de digitale editie



Volg ons