Premiejagers op zoet water

1/2
Marken

Schepen in nood worden steeds vaker door particuliere bergingsbedrijven zoals Lima Delta uit Edam van het Markermeer opgepikt. Al hebben de schipbreukelingen vaak het idee dat het de KNRM is die ze komt redden. De snelle schepen lijken op elkaar. Tot de rekening van duizenden euro’s voor een sleepje wordt gepresenteerd. Want dat doet de KNRM namelijk gratis.

Particuliere redders en KNRM zitten in elkaars vaarwater. Het mag, wat de particuliere redders doen. Het zijn premiejagers op zoet water. Je luistert de marifoon uit op kanaal 16 en houdt P2000 in de gaten. Als er een noodsignaal is, stuif je het water op. Je biedt een sleeplijntje aan en hup de buit is binnen. Wie in nood is, wil hulp en de rekening gaat doorgaans naar de verzekeringsmaatschappij.

Verzekerd

Daarom raadt berger Lima Delta mensen aan goed verzekerd het water op te gaan. Een woordvoerder benadrukt dat zijn redders zich netjes voorstellen. ,,Als ze in nood zijn, denken mensen maar aan één ding: ik wil hulp. Op de wal vragen ze zich later af of het wijs is geweest, want dan blijken ze alleen een WA-verzekering te hebben. En dan komen de discussies.’’

Want soms betaalt de verzekeraar niet, zoals Marita Beckers meemaakte toen hun zeiljacht in problemen raakte. En nu zit ze met een rekening van 2800 euro voor een sleepje naar de haven van Enkhuizen. Soms gaat de prijs omlaag, weet Kees Brinkman van de KNRM die een dossier met klachten heeft over particuliere redders. Jongens die een buitenboordmotor voor het gat van de haven van Volendam verloren, kregen een rekening van 600 euro wat na een stevig protest 250 werd.

Misleiding

Brinkman: ,,Mensen worden met vage antwoorden het bos ingestuurd en hebben niet in de gaten dat ze door een commerciële redder worden opgepikt. Het is een soort misleiding. Er zijn gevallen bekend waarbij particuliere redders de mensen in nood vertelden dat de KNRM niet zou komen voor zo’n gevalletje motorpech. Maar de KNRM rukt altijd uit. Daar hebben we ons toe verplicht.’’

Lima Delta hierover: ,,Mijn reddingsboot is oranje en een brandweerauto is rood. Moet ik dan met een gele boot gaan varen? We stellen ons netjes voor wie we zijn. We hebben camera’s aan boord en geven aan hoe de afhandeling gaat.’’ Ook op de Waddenzee en bij de randmeren rommelt het. KNRM heeft een mediationtraject gehad met de kustwacht en rederij Noordgat op Terschelling. Het ministerie moet zich daar eind september nog over uitspreken.

Premiejagers op zoet water
Redders gooien een lijntje voor een sleep.
© Foto KNRM

Het gaat niet zachtzinnig op het water. ,,We hebben twee aangiftes lopen. Dat varieert van verwensingen tot bedreiging van redders met een eigen bedrijf. Dan zeggen de bergers: ik ga zorgen dat jij geen werk meer krijgt. Op Terschelling ontstaat zo een splitsing op het eiland van mensen die voor en tegen de bergers zijn.’’

Hoe werkt het. Een schip in nood zendt via de marifoon op kanaal 16 een noodbericht uit. Dat wordt opgepikt door het kustwachtcentrum, KNRM en luisterende schepen zoals de particuliere redder. Een schip in nood kan ook rechtstreeks de kustwacht bellen of via 112 alarm slaan. Dat ziet iedereen op de P2000 websites. De particuliere redder belt de kustwacht om de positie van het schip te vragen en de kustwacht moet dat geven, want je moet in geval van nood met zoveel mogelijk schepen naar de plek toe.

Oranje schip

,,Degene die de noodoproep heeft gedaan, denkt dan dat het eerste oranje schip de KNRM is. Het zijn vaak situaties waarbij ze niet letten op de letters of de naam van het schip.’’ Zo raakten Marita Beckers en haar partner op 31 juli met hun zeilschip in nood tussen Urk en Enkhuizen. Het stormde en de motor viel uit waardoor het schip een stuurloze notendop werd. ,,Ik heb de kustwacht gebeld. Ik was echt bang en zeeziek.’’

Er meldde zich een schip van Lima Delta. ,,Wij waren er vanuit gegaan dat we door de KNRM gered zouden worden. Ook werd er niks verteld over kosten. Ik was allang blij dat er hulp was, omdat ik echt ziek was dus stelde verder geen vragen. Toen we in de haven aankwamen, werd er een formulier ingevuld en zij gaven aan dat dit door de verzekering vergoed werd.’’

Maar de Europeesche die de rekening kreeg van 2800 euro voor een sleepje naar Enkhuizen vergoedt niets. Dus ligt de rekening - verminderd tot €2359,50 - nu bij Beckers op het bureau die zich wild schrok van het bedrag. Ze overweegt beroep aan te tekenen. ,,Het is misbruik maken van de situatie van op dat moment kwetsbare watersporters.’’

Nota aangepast

Volgens Lima Delta tekende Beckers zonder protest de overeenkomst en werd de nota aangepast omdat de waarde van het schip minder bleek. De kosten van een sleepje (2800 euro) lijken pittig. De woordvoerder van Lima Delta: ,,Het is niet alleen het sleepje, we zijn ook verantwoordelijk voor het schip als we bij windkracht 7 een sleep nemen. Er waren op dat moment meer schepen vergaan en de KNRM boten waren bezet. Als mensen het te duur vinden, stellen we voor een onafhankelijke expertisedienst te raadplegen.’’

De rekening niet klakkeloos betalen helpt. Bij de kantonrechter werd een berging van een schip dat was gestrand op het Vrouwenzand bij Laaksum aangevochten. De kantonrechter bracht de rekening terug van 3867,50 euro naar 800 euro wat hij redelijk achtte voor 2,5 uur werk en een sleepje.

Volgens Lima Delta valt het aantal klachten enorm mee gezien het aantal reddingen dat ze doen. Hoeveel dat er zijn wil de woordvoerder niet zeggen. Volgens hem wil de KNRM een monopoliepositie. ,,Ze hebben daar belang bij, ze verlenen diensten, het is ’kosteloos’, maar je moet wel donateur worden. Ze hebben miljoenen op de bank en krijgen van grote verzekeraars donaties op basis van het aantal reddingen dat ze doen.’’

Jurist dreigde schip los te snijden na aanvaring met ’vrije’ redders

Jurist Jos Wesselink kreeg het, toen zijn schip in nood was, aan de stok met particuliere redders. Hij vond dat hij werd misleid en eiste dat de KNRM - waar hij al dertig jaar donateur is - de sleep van zijn schip overnam. Pas toen hij met een mes naar de sleepkabel liep, lieten de ’redders’ hem het schip losmaken.

Wesselink en zijn vrouw voeren op een snikhete zomerse dag van Hoorn naar Monnickendam. De wind viel weg dus de diesel werd aangezet. Na anderhalf uur motoren, rook hij voor de kust van Edam een sterke diesellucht en zette de motor veiligheidshalve uit.

Premiejagers op zoet water
Een schip in nood wordt opgevangen.
© Foto KNRM

Er spoot diesel uit een slang en dichtbij vonkte een accukabel. Via de KNRM Helpt-app vroeg hij om assistentie. ,,Dan hebben ze alle info over schip, bemanning en je gps-locatie. Voor mij stond als een paal boven water dat ik dan ook zou worden geholpen door de KNRM. Ik ben al dertig jaar donateur tenslotte.’’

,,Er kwam een oranje bootje aan en ik ging er vanuit dat het de KNRM was. Er kwam een opstapper aan boord en we kregen een sleepje.’’ Maar alras werd het Wesselink duidelijk dat dit de KNRM niet was. Zeker toen de echte KNRM kwam aanvaren met een brandweerman aan boord; die nemen ze bij brandgevaar standaard mee. ,,Ik voelde me misleid en vroeg tot drie maal toe om de sleep over te laten nemen door de KNRM. Toen deed de opstapper alsof zijn portofoon het niet deed.’’

Mes

Wesselink liep met een mes naar voren om de sleepkabel door te snijden en schreeuwde naar het bergingsschip dat ze moesten stoppen. Dat gebeurde. ,,Ze kwamen met vele bombarie en forse hekgolf aanvaren.’’ Wesselink is van huis uit jurist. ,,Ik zei ze dat zij me hadden misleid en dat ik had gedwaald en dat er daarom geen rechtsgrond was voor een contract om ons te slepen. Ik heb 50 euro geboden voor de brandstof, maar ze zeiden dat ze nog zouden bellen. Dat is nooit meer gebeurd.’’

Zijn schip zat na dit sleepje onder de zwarte vegen van het bergingsschip en de opstapper had volgens hem weinig belangstelling voor de brandgevaarlijke situatie met diesel en accukabel aan boord. Wesselink informeerde zijn verzekeraar om te voorkomen dat daar een claim terecht zou komen van de berger. ,,Ik checkte bij de kustwacht hoe deze redding tot stand was gekomen. Ik had immers voor de rechtstreekse communicatie met de KNRM Helpt-app gekozen. Ze hadden het via P2000 uitgezet en dat kan iedereen afluisteren.’’

Verzekeraars betalen de tol

De verzekeraars betalen doorgaans de rekening van de berging die in sommige gevallen ook ’gratis door KNRM had kunnen worden gedaan. Toch maken ze zich niet heel druk.

,,De veiligheid van onze klanten staat voorop en het maakt ons in principe niet uit wie er optreedt als berger. Als wij vinden dat de in rekening gebrachte kosten aan de hoge kant zijn, schakelen we een expert in. Doorgaans komen wij hier ook uit met de berger. zegt Daan Wentholt ( a.s.r./Europeesche Verzekeringen).

ANWB-leden hebben er niet zo’n last van, zegt Marcus van Tol. ,,Veel van onze leden sluiten pechhulp af voor hun boot. Dan sturen wij een bedrijf langs voor een sleepje of om ter plekke iets te repareren als dat kan. We raden onze leden af om op andere aanbiedingen van hulpdiensten in te gaan want die rekeningen kunnen nogal eens pittig zijn.’’

Meer nieuws uit Waterland

Lees hier de digitale editie



Volg ons