’Zó’n hoera in ’t Zand, samen met de Canadezen’

Feestelijke intocht van Canadese militairen in ’t Zand, 8 mei 1945. Rechts op de treeplank van de legerwagen Marie Glas (in het wit) en Alie Boots.© Foto collectie Stichting Stimulering Dorpsactiviteiten

Ed Dekker
’t Zand

Het is 8 mei 1945, dinsdagmiddag. De bevolking van ’t Zand loopt uit. De Canadezen komen! De stoet van geallieerde legervoertuigen is op weg van Alkmaar naar Den Helder. Iedereen is in uitbundige stemming, na vijf donkere jaren. Ook de 20-jarige Marie Glas wil de bevrijders van dichtbij zien, samen met haar vriendin Alie Boots. Na bijna driekwart eeuw kijkt Marie terug, aan de hand van pas boven water gekomen foto’s.

Marie Hoogeboom-Glas (93).© Foto Hollandmediacombinatie/Ed Dekker

,,Ik was helemaal niet zo opdringerig. Iedereen was blij en voelde zich vrij. In deze stemming ging je mee, daar had je geen erg in.” Marie Hoogeboom-Glas neemt opnieuw de oude foto in haar hand. Een Canadees legervoertuig op de Kanaalkade in ’t Zand wordt lachend en vlaggend onthaald.

Op de motorkap van een Canadese jeep. Vlnr. Bep Schilder, Jan van Straaten en Pim (Catharina Geertruida) de Wit. Bij de fiets een jongen van Schilder.© Foto collectie Stichting Stimulering Dorpsactiviteiten

Dichtbij

Op de linker treeplank van de wagen staan twee jonge meiden. Zij houden zich vast aan het portier, Marie Glas en haar vriendin Alie Boots. ,,We wilden die knappe mannen van dichtbij zien”, lacht Marie in woonzorgcentrum De Zandstee.

Lachende gezichten bij dorpsbewoners en militairen. Alie Baltus uit ’t Zand (geboren in 1925) herkende het meisje links als Tiny van Straaten.© Foto collectie Stichting Stimulering Dorpsactiviteiten

Stapvoets bewoog de Canadese colonne zich door het dorp, 8 mei 1945, triomferend op weg van het zuiden naar het noorden in Noord-Holland. Ook op een andere bevrijdingsfoto herkent Marie zich. Daarop staat zij naast een andere oorlogsjeep, met hier ook Alie naast haar. ,,Ik droeg een witte rok en een half jasje, ook wit. Het was zò’n hoera toen de Canadezen kwamen.”

Tuitjenhorn

Haar vriendin leeft niet meer. Alie Laan-Boots is 88 jaar geworden. Vrijwel haar gehele leven woonde Alie in de Stolpen. Na de oorlog trouwde Marie Glas uit ’t Zand met Jan Hoogeboom uit Warmenhuizen. Hun oudste drie kinderen zijn geboren in Tuitjenhorn, de andere vier in ’t Zand. Daar aan de Bosweg hadden Marie en Jan de ouderlijke boerderij betrokken.

Op de Kanaalkade langs het Noordhollands Kanaal. Links bij het voertuig Marie Glas, in het wit. ,,We wilden die mannen zien.”© Foto collectie Stichting Stimulering Dorpsactiviteiten

De feestelijke intocht van de Canadezen betekende het einde van vijf zware jaren. ,,Gek hè, maar ik ben nooit echt bang geweest. Misschien komt dat omdat ik geen broers had, alleen zussen. Wij thuis hadden dus geen jongens die naar Duitsland moesten.”

Onderzoek

Zesenveertig foto’s van de geallieerde stoet in ’t Zand doken vorig jaar onverwachts op. Adri de Wit (54) ging op onderzoek uit, samen met andere liefhebbers in ’t Zand van lokale historie. Dankzij hen kwam Marie Hoogeboom in beeld. Alle foto’s zijn inmiddels geplaatst op www.tzand.info.

Massale toeloop op de Kanaalkade voor de intocht. Rechts de vlotbrug.© Foto collectie Stichting Stimulering Dorpsactiviteiten

Deze website is een initiatief van Stichting Stimulering Dorpsactiviteiten. Adri de Wit zit in het bestuur van deze stichting. ,,Wij hopen op meer informatie over de foto’s.”

Aangrijpend

Bang was Marie zozeer niet, maar aangrijpend en onzeker waren de oorlogsjaren zeker. ,,Eind 1944 moest onze knecht Jan van Duin uit Tuitjenhorn op transport. Hij woonde bij ons in. Hij had zich verraden door overdag de mest van de koeien naar buiten te rijden. Jan belandde in een werkkamp, maar overleefde de oorlog. In Limburg bouwde hij een nieuw bestaan op.”

Bevrijdingsfeest in ’t Zand. Gehuld in oude voedselblikken.© Foto familie Kager

Op dezelfde dag werden in ’t Zand ook Leen Verschoor en Dirk van Diepen op transport gesteld, weet Marie. ,,Ik zag hen staan wachten. De benen nemen? Dat durfden zij niet, bang voor de kogel.”

Razzia

Op de dag dat deze jonge knapen werden weggevoerd, had Marie (toen 19 jaar) in de Stolpen gewaarschuwd voor een razzia. ,,Dit bericht had ons thuis bereikt, ik denk via de ondergrondse. Op de fiets reed ik naar de Stolpen, naar mijn zwager Cor Klaver, de man van mijn oudste zus Jansje. Ik had toen nog luchtbanden, geen surrogaat banden. Cor bleek al ondergedoken te zijn. Net als Arie Boots, de broer van vriendin Alie.”

,,De familie Boots in de Stolpen had een schuilkelder onder de keuken, dat hoorde ik later. Ook Jan Kruijer en Henk Klaver hielden zich daar bij onraad schuil. Duitse soldaten liepen wel op de keukenvloer toen zij voedsel opeisten. Het liep steeds goed af.”

Broers Ranzijn

De jonge Zandtemers Leen Verschoor en Dirk van Diepen keerden terug, maar hun dorpsgenoten Jan en Cor Ranzijn kwamen om in Gelsenkirchen. De broers dachten veilig te zijn in een schuilkelder na een bombardement. Het noodlot trof hen alsnog toen een Engels vliegtuig neerstortte op de schuilplaats. ,,Ik kende Jan en Cor, natuurlijk. Zij waren iets ouder. Beiden waren postbode.”

De 46 foto’s kwamen uit de nalatenschap van Nic. Tesselaar. Ze zijn gemaakt door waarschijnlijk Adriaan Kager, jaren hoofdonderwijzer in ’t Zand. Marie geeft de foto’s terug. ,,Bij meester Kager heb ik nog in de klas gezeten.”

Meer nieuws uit NHD

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.