Hembrugterrein zenuwcentrum poolexpeditie

Rien Floris
Zaandam

Het ’Mission Control Center’ van de Zuidpoolexpeditie van Zaandammers Liesbeth en Edwin ter Velde is sinds dit weekeinde op het Hembrugterrein te vinden.

Dit wordt het Cape Canaveral voor de Clean2antarctica-missie van de Ter Veldes. Half november vertrekken ze met hun uit gerecycled plastic gebouwde Solar Voyager naar de Zuidpool. Een trip van 2400 kilometer die ze in dertig dagen willen afleggen. Geheel op zonne-energie. Tijdens de pooltocht moet dagelijks contact worden gehouden met het Mission Control Center.

Chili

,,Je kunt het rustig vergelijken met een ruimtevaartmissie’’, zegt Liesbeth. In september wordt de Solar Voyager verscheept naar Chili. Daar wordt de wagen weer in elkaar gezet en gaat het half november met een transportvliegtuig naar Union Glacier Camp op Antarctica. Daar wordt nog even geoefend voor de trip van 30 dagen over de pool.

,,We gaan niet snel, slechts vier kilometer per uur om in balans te rijden met de energie die wordt opgewekt. Maar we rijden wel 24 uur per dag. Langzaam maar zeker kruipen we over het ijs. Het is een soort ruimtereis. Er is daar geen leven en je mag op de Zuidpool niets achterlaten. Alles wat we meenemen, moeten we mee terugnemen, ook onze uitwerpselen. Maar we hebben wel zwaartekracht en zuurstof.’’

IJsland

Op IJsland werden tests uitgevoerd met de Solar Voyager. Wielen liepen vast in de sneeuw en een aanhanger met zonnepanelen waaide om. Dat zorgde voor aanpassingen. ,,Wat er daar gebeurde, gebeurt dan op de Zuidpool niet meer’’, zegt Liesbeth grappend.

De Solar Voyager op IJsland

De Solar Voyager op IJsland© Edo Lanwehr

Liesbeth en Edwin besturen om beurten de Solar Voyager. Dat worden diensten van twee uur op en twee uur af. ,,We moeten dat slaapritme nog oefenen. Denk aan solozeilers; die slapen 15 minuten tot drie kwartier. Je slaapt het efficiëntst door vijf uur per 24 uur te slapen en dat te verdelen over de dag.’’

Tijdens de expeditie doen ze wetenschappelijk onderzoek voor Nikhef naar kosmische straling, ze testen Hiber-satellietverbindingen en doen voor de Vrije Universiteit seismisch onderzoek. In hun kielzog rijdt de Arctic Truck die de expeditie vastlegt. ,,Een gewone vervuilende auto, maar die zien onze auto als een concept-car voor poolreizen.’’

Liesbeth ter Velde (links) in het zenuwcentrum van de Zuiidpoolexpeditie op het Hembrugterrein.

Liesbeth ter Velde (links) in het zenuwcentrum van de Zuiidpoolexpeditie op het Hembrugterrein.© Foto Erik Rietman

’Mission control to Solar Voyager, come in please’. Zo gaat het hier in november klinken als Aukje ter Velde contact zoekt met haar ouders Edwin en Liesbeth op de Zuidpool.

Het Hembrugterrein is het hart van de Clean2antarctica-expeditie die vooral aandacht moet vragen voor het - Niet ! - gebruiken van plastic voor eenmalig gebruik. De Solar Voyager is zelf deels opgebouwd uit stukjes gerecycled plastic. Dat plastic werd door 15.000 schoolkinderen rond Zwolle verzameld. In het Mission Control Center kun je zien hoe er van champignonbakjes en petflessen brokken plastic werden versnipperd waar een plastic draad van werd gefabriceerd. Daarmee werden met dertig 3D-printers 5.000 stukjes gefabriceerd in 137 vormen waarmee het poolvoertuig is gebouwd.

Kleine stapjes

Doel van de missie: aandacht voor de plastic vervuiling. ,,Maar we gaan niet wijzen naar fabrikanten en regeringen. Begin bij jezelf. Met kleine stapjes kan iedereen minder eenmalig plastic gebruiken. Koop groente en brood zonder verpakking’’, zegt Liesbeth ter Velde. ,,Wij laten met de missie zien dat je van plastic wel iets waardevols kunt maken, maar we sturen aan op een gedragsverandering. Je kunt zelf heel veel. Ik ging naar Albert Heijn een brood kopen zonder plastic zak. Die jongen kreeg kortsluiting in zijn hoofd, want waar moest hij de sticker nu plakken?’’

Kleine stapjes

Ze noemt het de Clean2antarctia-manier. ,,Dat is kleine stapjes en zelf doen. Dan moet je 180 graden anders denken en als je dat op een kompas doet, kom je uit op de Zuidpool. Als ik hier in de straat naar het zuiden zou rijden, valt dat niet op, maar twee Zaandammers die naar de Zuidpool gaan, dat valt wel op.’’ De Voyager is deels van gerecycled plastic, maar recycling is niet de oplossing, zegt ze. ,,Van alle plastic wordt maar 9 procent worden gerecycled. Probeer niet mee te doen aan het realiseren van de afvalberg. Als je al plastic koopt omdat het niet anders kan, koop dan plastic met een recycle logo. Al is de ellende van recycling dat mensen gemakzuchtig achterover gaan zitten en denken: het wordt opgeruimd dus kan ik het best kopen.’’

Meer nieuws uit NHD

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.