Het rijke oeuvre van een kapper in Hoorn

Olieverf op canvas: stilleven met koperen bak, porseleinen bord, doofpot, snotneus en tinnen bord met drie appels . Foto’s familie Ooijevaar

Olieverf op canvas: stilleven met koperen bak, porseleinen bord, doofpot, snotneus en tinnen bord met drie appels . Foto’s familie Ooijevaar

Barto en Dirk Ooijevaar en Margje Mast (v.l.n.r.) met een zelfportret van opa, dat hij maakte met behulp van spiegels.

Barto en Dirk Ooijevaar en Margje Mast (v.l.n.r.) met een zelfportret van opa, dat hij maakte met behulp van spiegels.

Dirk Ooijevaar, geschilderd door zoon Klaas, bij het prepareren van een vogel.

Dirk Ooijevaar, geschilderd door zoon Klaas, bij het prepareren van een vogel.

Pastel: Karperskuil, gezien vanaf de oostkant

Pastel: Karperskuil, gezien vanaf de oostkant

Olieverf: portret van de in de oorlog omgekomen Jaap Bovenkamp.

Olieverf: portret van de in de oorlog omgekomen Jaap Bovenkamp.

Interieur van de Noorderkerk.

Interieur van de Noorderkerk.

Zelfportret, gemaakt met spiegels.

Zelfportret, gemaakt met spiegels.

Potloodtekening, gemaakt als 14-jarige.

Potloodtekening, gemaakt als 14-jarige.

1 / 8
Eric Molenaar
Hoorn

’Niet alleen bloemen’ heet de expositie van schilderijen en tekeningen van Dirk Ooijevaar sr. die vanaf 27 september in de Noorderkerk te zien is. In de Armenkerk is een selectie van werken te zien die een beeld geeft van het rijke oeuvre dat de Horinees in 62 jaar heeft voortgebracht.

Aanleiding was de organisatie van een familiedag, maar het is uitgedraaid op een bijzondere tentoonstelling in de Noorderkerk. Horinees Dirk Ooijevaar sr. (1876-1963) blijkt als amateur verbazingwekkend veel kunstwerken te hebben gemaakt.

Altijd aan het werk

Een speurtocht heeft al meer dan honderd schilderijen en tekeningen van zijn hand opgeleverd. ,,En waarschijnlijk is dat nog maar een deel’’, zegt de naar hem vernoemde kleinzoon Dirk P. Ooijevaar, die de expositie samen met broer Barto en diens echtgenote Margje Mast samenstelde. ,,We vragen ons echt af waar hij de tijd vandaan haalde. Behalve zijn werk en de kinderen – vier zoons en een dochter – was hij ook actief in de kerk, de rechtzinnig hervormde gemeente, en als regent in het weeshuis. Die man was altijd aan het werk!’’

In tegenstelling tot zijn zoon Klaas (1911-1990), die kunstenaar van beroep werd, stond het schilderen bij Dirk Ooijevaar in de schaduw van zijn andere activiteiten. En dat waren er nogal wat. Naast zijn beroep als kapper, waarbij hij zijn vader opvolgde, was hij pedicure. ’Beter loopen doet ge wanneer ge Uw voeten geregeld laat behandelen door: D. Ooijevaar’, luidt de reclame in die tijd.

Krokodil

Zo’n voetverzorger was nieuw in die tijd. Ooijevaar was hiermee dan ook behalve in Hoorn ook actief in Enkhuizen en Medemblik. Met het opzetten van vogels, maar ook wel van andere dieren – zelfs een krokodil in Artis – verwierf hij landelijk bekendheid. In de Noorderkerk komt dan ook een schilderij van zoon Klaas te hangen, waarop diens vader als preparateur aan het werk is.

Een van zijn eerste werken is een potloodtekening, met uitzicht vanuit de woning Gedempte Turfhaven 40, waar ook de kapperszaak was gevestigd en waar hij zijn hele leven heeft gewoond. Vanuit dat huis, nu het rechter deel van de DA-drogisterij, keek hij uit op Dal, Spoorstraat en Munnickenveld. Hij maakte de tekening toen hij 14 was. Ook een haarwerkstukje – een afbeelding gemaakt met het haar van een jong overleden meisje – maakte hij op die leeftijd. Dit is in het bezit van het Westfries Museum.

Het overgrote deel van de werken die hij in 62 jaar maakte betreft schilderijen. Tientallen. Alleen al in 1945, nadat hij was gestopt als kapper omdat hij moeite kreeg met staan, maakte hij er elf.

Van familieleden en van particulieren in het hele land hebben de samenstellers een selectie van veertig schilderijen, pastels en tekeningen van Dirk Ooijevaar naar Hoorn gehaald. Ook zullen er foto’s van schilderijen hangen.

Weerspiegelen

In de verzameling vallen vijf thema’s te onderscheiden. Veel schilderijen tonen bloemen.

Indrukwekkend zijn de stillevens met koperen voorwerpen, die zich in elkaar weerspiegelen, maar ook een deel van de omgeving tonen. Zelfs de schilder zelf met zijn ezel zou er op te zien zijn. Dan zijn er stadsgezichten, gemaakt in Hoorn, waaronder afbeeldingen van de Hoofdtoren en Gezicht op een Karperskuil zoals bijna niemand die meer kent. En er zijn schilderingen van het interieur van de Noorderkerk.

Dirk Ooijevaar blijkt verder veel portretten in opdracht te hebben geschilderd. Ook maakte hij op basis van foto’s portretten van mensen die hij kende en die in de oorlog zijn omgekomen. Hij schonk die aan de nabestaanden.

Beatrix

De jonge prinses Beatrix is vlak voor de oorlog ook door hem geportretteerd, getuige een dankbericht namens prinses Juliana en prins Bernhard.

Kleinzoon Dirk heeft inmiddels 97 pagina’s met afbeeldingen en beschrijvingen van opa’s werken. Hij wil met de uitgebreide informatie uiteindelijk een catalogus samenstellen, mogelijk voor meer belangstellenden dan alleen de familie – maar wacht nog even. ,,Het zou me niet verwonderen als er nog schilderijen opduiken die wij nog niet geregistreerd hebben.’’

De expositie in de Noorderkerk (ingang Veemarkt) is te zien op zondag 27 september van 10 tot 17 uur en van 28 september tot en met 2 oktober van 13 tot 17 uur. Er wordt geen entree geheven. Wel staat er een bus voor giften ten bate van het Hospice in Hoorn.

Meer nieuws uit West-Friesland