Drama van de dorpsdokter hakt er in

Foto John Oud

Rien Floris
Tuitjenhorn

Het is een dorpsdrama in veel delen. Dorpsdokter Nico Tromp verlost dorpsgenoot Theo Spaansen uit zijn lijden. Hij deed dat volgens zijn eigen regels. De echtgenote van Theo en de dokter worden door de politie verhoord. De dokter raakt psychisch in de war en wordt even opgenomen in een GGZ inrichting. Als hij weer thuiskomt in zijn geliefde Tuitjenhorn maakt hij een einde aan zijn leven. Het Openbaar Ministerie en Inspectie voor de Gezondheidszorg onderzoeken wat zich heeft afgespeeld. Bijna alles komt op straat. Doffe dreunen voor het dorp. En zeker voor de families Spaansen en Tromp. Tuitjenhorn heeft het moeilijk. We peilden de gevoelens in het dorp. Spraken met pastoor Jan Berkhout en Tuitjenhorns grootste ondernemer Piet Blankendaal. We gingen naar de supermarkt en stonden langs de lijn. Tuitjenhorn is boos en verdrietig.

Twee dagen voor dokter Nico Tromp in Tuitjenhorn zelfmoord pleegde, werd er een bos bloemen bezorgd bij zijn huis aan De Praam. Op het kaartje de tekst: 'Veel sterkte. Het hele dorp staat achter je'. Dat was niet genoeg. De dokter die in opspraak raakte nadat hij patiënt Theo Spaansen uit zijn lijden verloste, stapte ondanks de bloemen en steun zelf uit het leven. Op het familiegraf achter de kerk in Warmenhuizen waar Tromp wilde worden begraven, ligt een bloemenzee rond zijn foto. Linten vol liefde en een kaartje: 'Laatste groet, buurtjes van De Praam'.

Machtsvertoon

Tuitjenhorn is bedroefd over de dood van Nico Tromp en van de terminale kankerpatiënt Theo Spaansen die van de dokter een verlossend spuitje kreeg. Maar Tuitjenhorn is ook boos. Over het machtsvertoon van politie bij Elly Spaansen. Ze had net haar Theo gecremeerd en drie dagen daarna moest ze mee naar het politiebureau. Boos over het oppakken van dokter Nico Tromp die vier uur lang werd verhoord in de Bunker van Holleeder. Had dat niet even wat minder en menselijker gekund? Misschien was Nico Tromp er dan nog geweest om uit te leggen waarom hij deed wat hij deed. Was de dorpsdokter moordenaar of verlosser? Hij deed iets wat wel meer dokters doen, denken ze in het dorp. Of misschien wel zelfs zouden moeten doen tegen onnodig lijden. Want van die euthanasiewetgeving deugt geen klap.

Pastoor Jan Berkhout van de R.K. kerk in Tuitjenhorn praat de laatste dagen over niets anders. ,,Ik heb er al over gepreekt. Bij de bejaarden in het zorgcentrum leeft dit enorm. Ze zijn niet bang dat dokter ze een spuitje geeft, ze zijn verontwaardigd hoe dit allemaal wordt behandeld. Er is veel verontwaardiging. Het dorp is boos. Boos op wat Elly en de dokter is aangedaan.''

De dokter heeft het vertrouwen van het dorp. ,,Bij een uitvaart hoor ik veel. Als er een ziekte is geweest, snelt de huisarts vaak te hulp als het niet meer gaat. Soms geeft hij een spuitje waardoor de patiënt tot rust komt. Dat gebeurt wel, maar euthanasie, nou daar hoor ik ze hier nooit over. Dat is meer iets voor de stad'', zegt de pastoor.

Geholpen

Berkhout deed de uitvaart en was snel in huize Spaansen. Hij heeft nog steeds contact met Theo's echtgenote Elly. ,,Toen ik na zijn overlijden werd opgeroepen, merkte ik niets van geheimzinnigheid. Theo was gewoon normaal overleden. Elly vertelde dat de dokter was langsgeweest en dat die Theo had geholpen. Daarom wekt het nu zoveel boosheid in het dorp hoe met Elly wordt omgegaan.''

Theo is gecremeerd en daar is Elly blij om. ,,Anders hadden ze zijn lichaam nog opgegraven. Hij heeft nu de rust die hij verdient. Maar Elly werd drie dagen daarna opgehaald door de politie alsof ze een misdadiger was. Heel intimiderend allemaal. Er werd een beeld van de dokter geschetst dat zij helemaal niet herkende.''

Seriemoordenaar

,,Er is ook veel boosheid om wat de dokter is aangedaan. Alsof hij een crimineel is. Een seriemoordenaar. Elly en de dokter hadden na de dood van Theo veel contact met elkaar omdat ze allebei slachtoffer van al die intimidatie waren. De dokter werd in de Bunker van Holleeder verhoord! Vier uur lang werd hij verhoord en de volgende dag moest hij naar Den Haag waar hij te horen kreeg dat hij uit zijn ambt werd gezet en zou worden aangeklaagd voor moord met voorbedachten rade. Ik snap heel goed dat hij er zelf een eind aan heeft gemaakt. Hoe kon hij zich hier in 's hemelsnaam tegen verdedigen? Er was een getuige, de stagiaire, maar die heeft dit verhaal op een heel andere manier in de wereld gebracht. Hij kreeg geen enkele kans meer.''

Nico Tromp werd met naam genoemd. Dat steekt de dames die net de boodschappen bij supermarkt Deen in de fietstassen hebben geladen. ,,De grootste misdadiger krijgt een balkje voor de ogen, die wordt de hand boven het hoofd gehouden, maar de dokter werd gewoon met naam genoemd. Een schande.'' Zelf willen de dames van Tuitjenhorn niet met naam in de krant. ,,Noem ons maar Ans en Jans.''

Ans: ,,Je ontneemt niet zomaar iemands leven. Euthanasie moet je zorgvuldig doen. Ik heb het in de familie meegemaakt, het is niet zomaar wat. Bij mijn jongste broer was de neuroloog zo zenuwachtig, want het was zijn eerste keer. Maar bij euthanasie is het vaak niet het lijden van de patiënt, maar ons lijden, van de mensen die het zien.''

Zwemclubje

Piet (82, geboren Tuitjenhorner) en zijn vrouw - ook hier liever geen namen - banjeren door de Dorpsstraat. Ja, ze kenden Theo Spaansen. ,,We zwommen wel eens met Theo. Hij had de zwemvierdaagse al 29 keer gedaan en wilde de 30 volmaken, ook als was hij ziek. Hij was enorm afgevallen, maar ging door. Toen Theo 65 werd had hij een tulband gebakken voor het zwemclubje. Maar zelf nam hij niet. Vanwege de keelkanker dacht hij dat ie de tulband niet weg zou krijgen. Het is goed dat de dokter heeft geholpen. Zelf heb ik een broer die is overleden aan blaaskanker. Als je ziet wat zo iemand doormaakt, hoop je na ieder bezoek dat hij er de volgende morgen niet meer is.''

Toestemming

Piet Blankendaal, de ongekroonde koning van Tuitjenhorn (Daalimpex, Blankendaal Coldstores, een eigen dierentuin en genoemd in de Quote 500) kent Theo Spaansen en huisarts Tromp. Blankendaal zwemt iedere dag en ook vaak samen met Theo en zijn vrouw Elly. ,,Ik vind het een schandaal. Het staat voor honderd procent vast dat alles is gebeurd met 100 procent toestemming van Theo en zijn familie. Wat Tromp heeft gedaan is misschien niet helemaal volgens de regeltjes, maar een arts moet ook kunnen handelen als het nodig is. Ik erger me wild aan zo'n lid van de raad van Bestuur van het AMC die doet alsof deze patiënt niks mankeerde. Dan hoop je dat hij zelf geen hulp krijgt als hij krepeert.'' Zo, dat is er uit. ,,Dat je hier zorgvuldig mee moet omgaan, staat buiten kijf. Maar nu wordt alles opgehangen aan een soort misdadigheid. Tromp is daarin ook slachtoffer. Als je door de 'Polizei' wordt meegenomen naar de bunker van Holleeder, nou dat is nogal wat.''

Piet Blankendaal is zakenman van het praktische slag. ,,Die euthanasiewet strookt niet met de praktijk, want het gebeurt overal dat een arts in zijn eentje handelt. Dan heb ik het niet over iemand die niet meer wil leven, maar over mensen in de laatste fase, zoals Theo. Mag je dan nog even beschikken over je eigen leven? Ik raad iedereen aan een dokter te nemen die in dat geval bereid is om te handelen.''

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.