Woont hier een weduwe?

Je zou er strijdbaar van worden. Politiek actief, misschien wel. Wandelen door Medemblik is proeven van uitersten uit het verleden. Op een paar vierkante kilometer sta je oog in oog met de welvaart van de rijken en de armoe van de onderkant. Via kleine bedoeninkjes voor ’behoeftige weduwen’ langs het weeshuis. En dan opeens zijn daar de herenhuizen van welvaart aan de haven.

Onze tocht begint bij het station van het stoomtrammetje, naast het stadhuis van Medemblik. We gaan langs het bakkerijmuseum aan de Nieuwstraat en dan meteen rechts de steeg in. Aan het einde staat links een rij prachtig gerestaureerde woninkjes, de zogenoemde weduwenhuisjes. Volgens overlevering boden ze in het verleden woonruimte aan eerzame dames die hun man waren verloren. Of ze er helemaal alleen voor stonden, lijkt twijfelachtig. Het pad naar de huisjes heet tenminste ’Heeresteeg’. Hoe veelzeggend is dat? Vraag je niet af of hier nog altijd deugdzame weduwen op leeftijd wonen. Een kinderwagen voor een raam en een man die op de bank zit te zappen, geven de antwoorden al.

Verder naar de Bonifatiuskerk waarvan de toren al vanaf 1350 over protestants Medemblik waakt. Het godshuis van de protestanten is kort geleden gerestaureerd en herbergt enorme luidklokken van ruim anderhalve meter doorsnee. Via de Torenstraat naar het oude weeshuis. Let op het oude poortje uit de achttiende eeuw. Boven de doorgang is een nis met daarin uitgehouwen de beeldtenis van vier weeskinderen: ze vertelden passanten die niet konden lezen wie hier werden gehuisvest. Loop onder het poortje door en kijk naar de indrukwekkende gevel van het weeshuis. Achter de muren waar vroeger kinderen werden opgevangen, hebben nu keurige kantoren onderdak. Een beetje ironisch is het wel: op de plek waar je vroeger terechtkwam als je geen kwartje had, wordt nu het geld verdiend.

Zegen Via het Bagijnhof en de katholieke kerk gaan we richting de Overtoom, waar je uitzicht hebt over de Wieringermeer. Bedenk dat hier tot 1932 de golven van de Zuiderzee vrij spel hadden. Kijk even bij de meelmolen en neem recht tegenover de windvanger het bruggetje terug richting de stad. Even vragen om zegen voor een behouden thuiskomst? Maria hoort je verzoek geduldig aan in haar kapelletje langs de route. Dan via het bejaardencentrum terug naar de stad. Daar komen we op het Achterom, het enige overgebleven grachtje van Medemblik: zó mooi dat het als geheel op de Monumentenlijst staat.

Rechtsaf de Torenstraat in en dan op de Westerhaven linksaf. Achter de indrukwekkende voordeuren hier woonden de gezinnen die wat in de melk te brokkelen hadden. Rijke kooplui, herenboeren, gewichtige bestuurders en ander deftig volk. Kijk ook even naar de Landswerf, aan de overkant van het water. Ooit was het een opleidingscentrum voor de marine en later een psychiatrisch ziekenhuis. Nu doet het dienst als appartementencomplex.

Aan het einde rechtsaf de brug over en dan even verderop linksaf naar het Koningin Emmapark. Via het speeltuintje voor de kinderen nemen we het pad naar kasteel Radboud: al sinds de dertiende eeuw een baken van de stad.

Bijzonderheid in Medemblik is de Pekelharinghaven die in 1632 werd aangelegd toen de scheepvaart floreerde. In de achttiende eeuw verzandde de haven, waarna de boel werd drooggelegd. Er kwam ruimte voor tuinbouw en voetbalvelden. Nadat de pleziervaart de stad nieuwe welvaart bracht, kreeg dit stuk Medemblik in 1988 wederom de functie van haven.

Via de Kwikkelsbrug langs de Oosterhaven, waar het pand van café Het Swarte Woifke goed is voor plaatselijke historie. Ooit was het de ambtswoning van de burgemeester, nu kun je rond de toog sterke zeemansverhalen horen. En getuigenissen over roemruchte zwemavonturen. Denk maar aan de kastelein die argwanende drinkebroeders aftroefde door heldhaftig naar de overkant van het IJsselmeer te zwemmen.

Terug naar de Nieuwstraat, het winkelhart van de stad. Let op de bijzondere gevels. Vooral die van nummer 68 is opmerkelijk: de koeienkop maakt zelfs de analfabeet duidelijk dat hier een slagerij zit. Zonder website en zonder neonlicht. Vroeger waren ze zo gek nog niet. Arm in de knip, misschien. Maar rijk aan ideeën.

JAN VRIEND

Begin- en eindpunt: Station Stoomtram Met de bus: vanaf NS-station Hoorn bus 139 Duur wandeling: ruim een uur Honden: Aan de lijn Horeca: vooral aan de haven en de Nieuwstraat Website: www.medemblikenmeer.nl

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.