Raadhuis Schermer dankt naam aan bierbrouwer

De familie Glijnis-Kramer poseert voor de Wittenburg. Foto Oudheidkundige Vereniging Het Schermereiland
Stompetoren

Wat gebeurt er met de Wittenburg? Dat is de grote vraag nu Schermer volgend jaar fuseert met Alkmaar en Graft-De Rijp. De voormalige herenboerderij aan de Noordervaart in Stompetoren doet sinds 1987 dienst als gemeentehuis, maar per 1 januari 2015 vertrekt de laatste ambtenaar en staat het markante pand leeg.

Het statige voorhuis en de stolpboerderij dateren uit 1889. Opdrachtgever is Dirk Glijnis, veeboer te Oterleek. De herenboerderij dankt zijn naam aan een eerdere bewoner, de Alkmaarse bierbrouwer Coenraad Melchior Witte. Tussen 1833 en 1838 is hij eigenaar van de boerenplaats.

Op de fundamenten van deze oudere boerderij bouwt de Ursemmer aannemer Johannes Hille het nieuwe Wittenburg. Uit zijn administratie blijkt dat hij na het verkrijgen van de opdracht voortvarend te werk gaat. In de herfst van 1888 besteedt hij 114 manuren in slechts twee weken om een monumentaal woonhuis in neoclassicistische stijl te ontwerpen.

Stolpschuur

Achter dit markante woonhuis, goed zichtbaar vanaf de Noordervaart, gaat een stolpschuur schuil. Deze verrijst gelijktijdig met het woonhuis. Het oudere koetshuis achter de boerderij mag blijven staan. In januari 1890 maakt Hille de eindrekening op. Zijn bouwheer heeft voor een kleine vijftienduizend gulden gespendeerd aan het nieuwe onderkomen.

Tot 1980 blijft Wittenburg in bezit van de nazaten van de familie Glijnis-Kramer. Bij het overlijden van de burgemeester van Oterleek, Jacob Posch, verkoopt de familie Posch-Kramer de buitenplaats aan betonmagnaat Pagel. Na enkele jaren van leegstand en verwaarlozing dreigt sloop. Om dit te voorkomen, koopt de gemeente het in 1985. Als representatief voorbeeld van een complex bestaande uit een fraaie herenboerderij met bijhorend erf wordt Wittenburg een jaar later op de provinciale monumentenlijst geplaatst. De architectuur is typisch voor de rijke landelijke bouwkunst uit de 19e eeuw.

Omdat de gemeente in die tijd met ruimtegebrek kampt, ontstaat het idee de herenboerderij om te toveren tot raadhuis. De Schermer architect Sander Douma leidt de herbestemming. Uitgangspunt is om bijzondere architectonische elementen te behouden, maar het pand ook een nieuw gezicht te geven. Tijdens de renovatie verwoest een omgevallen boom het koetshuis. Om de oorspronkelijk staat van het complex te behouden, komt het koetshuis in gereconstrueerde vorm terug op het landgoed.

De opvallendste wijziging in de jaren ’80 heeft plaats in de stolp. Het ’vierkant’, de ruimte waar vroeger de koeien stonden en het hooi werd opgeslagen, wordt een open centrale hal. Een open trappenhuis zorgt voor de aansluiting tussen de twee verdiepingen van het voorhuis met de centrale ruimte. In het bovenste deel van het vierkant komt de raadzaal. Wie naar buiten kijkt, heeft een prachtig uitzicht op de tuin van het landgoed en het omringende Schermer landschap. Geen wonder dat Wittenburg een van de geliefdste trouwlocaties in de regio is. Dat had bierbrouwer Witte destijds al goed gezien. Maar per 1 januari staat het raadhuis leeg en de toekomst van het pand is nog steeds ongewis, meldt de gemeente.

Stichting Oneindig Noord-Holland vertelt de actuele verhalen achter prachtige oude markante gebouwen en bijzondere gebieden in Noord-Holland. Voor meer verhalen: www.onh.nl

Meer nieuws uit frontpage

Video uitgelicht

    Ombudsman

    Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.