Proef met ervaringsdeskundigen bij wijkteams Zaanstad

redactie Zaa
Zaanstad

De gemeente Zaanstad onderzoekt of mensen die ervaring hebben met psychiatrie, verslaving of dak- en thuisloosheid een rol kunnen gaan spelen bij de wijkteams en jeugdteams. ,,Ervaringsdeskundigen hebben vaak niet zo veel woorden nodig om een ander te begrijpen", zegt Leo de Roos, die het project aan het organiseren is.

Stel, je zoekt hulp omdat je in de schulden zit, geen werk hebt en eigenlijk veel te veel drinkt. Je bent bij een sociaal wijkteam terecht gekomen. Dan krijg je een 'keukentafelgesprek' met een professionele hulpverlener, die gaat proberen een antwoord op je vraag te vinden. Maar ook word je, als je dat wilt, in contact gebracht met iemand die er alles van af weet hoe het is om verslaafd te zijn en hoe je daarmee om kunt gaan.

Dat is de bedoeling van het project ervaringsdeskundigen, waar Leo de Roos aan werkt. De Heemskerker, die zelf een roerig verleden achter de rug heeft, is bezig om in Zaanstad een team samen te stellen van mensen die ervaring hebben met psychiatrische of verslavingsproblemen. Hij doet dit in opdracht van Zorgbelang Noord-Holland, dat hiervoor wordt gesubsidieerd door Zaanstad.

De Roos is overtuigd van het nut van de inzet van 'ervaringsdeskundigen'. ,,De basis van goede communicatie is gelijkwaardigheid", zegt hij. Die gelijkwaardigheid kunnen ervaringsdeskundigen bieden. ,,Welke verslaving je ook hebt, drank, drugs of gokken, je weet hoe het voelt om verslaafd te zijn. En welke psychiatrisch probleem je ook hebt, je weet hoe het is om weer te herstellen en je eigen kracht weer te zoeken."

Erkenning

In de psychiatrie worden ervaringsdeskundigen steeds vaker ingezet. Professionals zijn het erover eens: mensen die een ontwrichtende ervaring als bijvoorbeeld een psychose hebben gehad, hebben niet alleen behoefte aan pillen en professionele hulp, maar ook aan herkenning, erkenning en goede raad van een 'lotgenoot'. Leo de Roos: ,,Als ik een uur, anderhalf uur goed met iemand heb gepraat, dat wil zeggen echt heb geluisterd, zie ik de ander al opknappen."

De Roos heeft zelf het nodige meegemaakt. Tot een jaar of vijf geleden was hij een goedverdienende manager, maar ondertussen leefde hij op een vulkaan van adhd, middelengebruik, grote problemen binnen zijn gezin en noem maar op. Na een burnout en een 'hele downfall' heeft hij zijn evenwicht hervonden, woont in een simpele flat, mediteert iedere ochtend en zet zijn ervaring in om anderen te helpen.

Na een paar cursussen volgde hij vorig jaar een masterclass ervaringsdeskundigheid, georganiseerd door Cliëntenbelang Amsterdam en Zorgbelang Noord-Holland. Die masterclass was onder meer bedoeld om goed getrainde mensen te kunnen aanbieden aan gemeenten.

Duidelijk

Gemeenten krijgen steeds meer verantwoordelijk voor het bieden van zorg. Het is dus in hun belang om mensen te bereiken en in contact met ze te komen. Misschien kunnen ervaringsdeskundigen daar een rol bij spelen. ,, We kunnen helpen om de hulpvraag duidelijk te krijgen", denkt De Roos. ,, Wij herkennen een situatie snel, uit eigen ervaring. En we kunnen ook helpen om de druk van de ketel te halen." Zaanstad is samen met een paar andere gemeenten ingegaan op het aanbod.

Het team begint vorm te krijgen ,,Ik heb nu al een stuk of vijftien aanmeldingen", vertelt De Roos. Het zijn mensen met allerlei verschillende achtergronden. ,,Ik heb ze gevonden via de Brijder, het RIBW enzovoorts. ,,Als ik hun cv's en motivatie lees, ben ik al onder de indruk. Wat een kracht spreekt daaruit!" De mensen die uiteindelijk worden geselecteerd, krijgen een opleiding. ,,Daarna gaan we ze op één of andere manier koppelen aan de wijkteams en jeugdteams. Hoe, weten we nog niet precies. Het is allemaal nieuw."

Natuurlijk moeten deze vrijwilligers wel weten wat ze doen. Daar gaat de opleiding over. ,,Je moet wel echt kunnen luisteren. Echte aandacht kunnen geven. Niet vooral met je eigen dingen naar voren komen. Zo van 'kijk eens naar mij, hét rolmodel van hoe je kunt herstellen'. Dat is natuurlijk het ergste wat je kunt doen."

Dit artikel is geschreven in het kader van Zaans Welzijn, een project van Dagblad Zaanstreek, de  Zaankanter/Krommenieër en Dichtbij.nl  Wekelijks wordt er een onderwerp behandeld over de veranderingen in de zorg vanaf 2105.

Zie Dichtbij.nl voor een interview met een ervaringsdeskundige en een cliënt bij RIBW Zaanstreek-Waterland. http://www.dichtbij.nl/zaanstreek/regio/artikel/3717621/zaans-welzijn-ik-koester-mijn-psychose.aspx

Meer nieuws uit NHD

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.