Aftekenboekjes van Helderse oud-verpleegkundige: alle patiënten elke dag op de zij

Uit een aftekenboekje van Aukelien Jellema als leerling-verplegende. Installeren in bed in half zittende houding ging haar goed af.
© collectie Aukelien Jellema
Aukelien jellema
© Jellema, Aukelien
Aukelien jellema
© Jellema, Aukelien
1/7
Den Helder

Aftekenboekjes: oud-verpleegkundige Aukelien Jellema uit Den Helder noemt ze ’afgrijselijk’. ,,Je vergat snel een handtekening te vragen voor goeie verpleegkundige handelingen in je opleiding. Dan moest je er weer achteraan.”

De 56-jarige Aukelien ontdekte pas in een verscholen laatje twee oude praktijk- en rapportenboekjes van haar ruim driejarige opleiding in het Gemini Ziekenhuis.

,,In 1981 heb ik twee keer onder toeziend oog van zuster Nuijens een rekverband aangelegd, zie ik. Ook kan ik gynaecologisch scheren. Echt waar, zuster Katoen heeft dat zelf in mijn boekje afgetekend.”

Aukelien Jellema (56).
© archieffoto

Aukelien Jellema was leerling-verplegende van september 1978 tot maart 1982. Zuster Korver, hoofd opleidingen van het Gemini, beoordeelde bij het examen voor het A-diploma ziekenverpleging alles als voldoende. Aukelien werkte lang in de zorg. Nu is zij secretaris van cliëntenraden van verpleeghuizen én PvdA-statenlid.

Uiteenlopende goedkeuringen. Van het steriel opvangen van urine tot het serveren van voedsel bij de patiënt in bed.

De aftekenboekjes vertellen veel over de medische opvattingen van toen en over de dagelijkse praktijk in een ziekenhuis van nog geen halve eeuw geleden. De boekjes leren dat veel is veranderd.

Zweedse banden

In 1979 kreeg Aukelien paraafjes voor het werken in de ziekenkamer met onrusthekken, Zweedse banden en schapenvachten. ,,Ziekenhuizen mogen Zweedse banden om patiënten te fixeren niet meer gebruiken. Schapenvachten waren tegen doorliggen.”

Het was hard werken voor leerlingen. ,,Sommige dingen waren in mijn tijd nog heilig. Drie keer per dag bij iedereen temperaturen en de pols opmeten. Temperaturen gebeurde met kwik, tussen de billen. Altijd een hele klus, iedereen op de zij.”

Jurk en schort moesten zelf worden gekocht. ,,De katoenen schorten moest je strijken en stijven. Het schort moest strak om je heen zitten.”

Uiteenlopende goedkeuringen. Van het steriel opvangen van urine tot het serveren van voedsel bij de patiënt in bed.

Ze bladert verder. Elke bladzijde levert nieuwe herinneringen op.

,,Ik heb 21 operaties bijgewoond. Je mocht alleen toekijken, of hoogstens een bak bloed of braaksel wegbrengen. Als onwetend meisje van 17 jaar begon ik de opleiding. Met één dag was je onbezorgde jeugd voorbij. Al snel werd je met alles geconfronteerd. Ik had nog nooit een persoon naakt gezien. Ook geen dode.”

In februari 1979 verdiende Aukelien een paraafje van zuster Doedens voor het verzorgen van een overledene.

Leerlingspeld van Gemini.
© foto hmc

Meer nieuws uit Schagen e.o.

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.