De geest van het Zuiderzeemuseum

Redacteur West-Friesland
enkhuizen

Frans Venema vertelt als vrijwilliger en molenaar talloze verhalen over de molen in het Zuiderzeemuseum.

Venema is nu bezeten van molens, maar vroeger had hij er helemaal niets mee. Hij kreeg van vrienden de opdracht er iets over op te zoeken en toen raakte hij steeds verder in de stof verdiept. Inmiddels is hij vijf jaar gediplomeerd molenaar.

Nu is hij ook molenaar van de poldermolen die aan de dijk staat. ,,Eigenlijk staat hij hier niet goed, want het is hier geen polder. Het water zou in het IJsselmeer gepompt moeten worden, dus hij zou hoger moeten staan. Het is goed dat er stromend water is, al is dat hier nog niet optimaal, maar de biotoop laat te wensen over: er staan bomen rondom, waarvoor hij ook hoger zou moeten staan. Maar hij staat hier om te laten zien wat een molen inhoudt. En dat is natuurlijk prachtig.’’

Om duidelijk te maken hoe de molen werkt, staat er een pomp naast die met de hand bediend moet worden. De schroef in de molen werkt exact hetzelfde, maar is met drie in elkaar gedraaide schoepen veel sterker. ,,Vooral kinderen vinden het prachtig. En scholieren. Dat is leuk: daar zitten altijd van die machojongens bij die dat wel even kunnen doen. Ik zeg dan: hou dat maar een minuut vol! Na een halve minuut zijn ze dan al helemaal uitgeput!’’

De molenaar vertelt vol passie over de poldermolen, die oorspronkelijk uit Hemelum komt. ,,Hij is in 1879 gebouwd, dacht ik. Het was een soort pre-fabmodel. De molen zit vol verhalen: er leeft een geest in.’’ Een aantal van die verhalen kan Venema vertellen. ,,In de oorlog heeft er een man in de molen ondergedoken gezeten. Zijn nabestaanden komen binnenkort kijken. Ik ga proberen daar meer over te achterhalen.’’

Er zijn ook verhalen over de technische kant van het malen. ,,Laatst was er een meisje, dat aan mij vroeg: ,,Meneer, als die wieken nou één keer rond zijn, hoe vaak is de schroef dan rond gegaan?’’ Daar had ik niet gelijk een antwoord op. Van mijn eigen molen, in Warkum, weet ik dat wel. Dus ik zei tegen haar: ,,Kom over tien minuten terug, dan weet ik het.’’ Dus ik ben even gaan rekenen en na tien minuten kwam ze terug en kon ik haar vertellen dat dat drie keer is. Dat betekent dat als het windkracht zeven à acht is, hij zo’n zesduizend liter per minuut omhoog pompt.’’

Meer nieuws uit West-Friesland

Meest gelezen