'Begrafenis is geen goede propaganda'

Ton de Lange
Amsterdam

Genoemd boek groeide uit tot standaard naslagwerk. ’Buiten schot’ is kort geleden, mede in verband met dit herdenkingsjaar, in een nieuwe en herziene editie uitgebracht: in paperback, honderd pagina’s extra (nu 550 in totaal) én met kleurkatern. Daarin ook foto’s uit de WO1-collectie van theatermaker Diederik van Vleuten, die de titel van zijn huidige voorstelling niet voor niets ontleende aan Moeyes’ boek.

De auteur is 5 april op Ned2 te zien in de documentaire over WO1. Hij vertelt onder meer over de de vroege Britse propagandafilm. ,,’The Battle of the Somme’, twintig miljoen Britten zagen ’m, zo’n beetje de helft van de bevolking toen. Ook in de Nederlandse bioscopen was men onder de indruk. Toch moesten ze op het gebied van oorlogspropaganda nog wat leren, want beelden van de begrafenis van gesneuvelden, da’s geen goede propaganda. Het bracht een schok teweeg, Nederland dacht: ’Tjonge, wij zijn die dans ontsprongen’.’’

De slag aan de Somme was voor de Engelsen het heftigst. ,,Op de eerste dag (1 juli 1916, red.) waren ze al 60.000 man kwijt; 20.000 doden en de rest gewond. Reken maar dat de BBC op 1 juli 2016 uitpakt, als het honderd jaar geleden is. Dit is voor hen een bijna mythische datum.’’ WO2 was een mobiele oorlog, met veel bewegende fronten; WO1 was juist een statische oorlog, met loopgraven en daartussen ’niemandsland’. Kapitein Wilfred Nevill werd op 1 juli 2016 beroemd door de bijzondere manier waarop hij zijn mannen motiveerde. ,,Hij had een paar voetballen en zei: de eerste die er een in de Duitse loopgraaf krijgt, heeft gewonnen. ’Voetbal is oorlog’ dus.’’ Nevill stierf ter plekke. In het militair museum van Dover is de voetbal te zien die het ’overleefde’.

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.