Zopie zonder koek 7

Jurriaan Geldermans
ZAANDAM

Met een beetje goede wil kunnen binnenkort de schaatsen weer onder en staan we met z'n allen op het ijs. Slee mee, baantjes trekken en dan na drie minuten, hop, op naar de koek-en-zopie!

Koek-en-zopie-tenten ontstonden in de zeventiende eeuw en waren lucratief. Immers, slijterijen op het land én op het water werden zwaar belast, om zo het drankmisbruik binnen de perken te houden. Maar over de verkoop op het ijs was in de wet niks geregeld! Je kunt je dus geen winterlandschap van een oude meester aanschaffen of er staat wel een koek-en-zopie op gepenseeld. Dat koek is trouwens wel helder, maar zopie... Wie denkt dat het soep is heeft het mis: zopie is een drank van bier, rum en specerijen, dik gemaakt met geklopt ei en suiker. Er komt dus niks meer van schaatsen.

Tegenwoordig wordt op banen met natuurijs vooral glühwein geschonken plus warme chocolademelk en gevulde koeken zijn er ook. Wie daar niet op wil wachten, spoede zich naar Proeverij De Koekfabriek in de oude productiehallen van Verkade in Zaandam. Want daar zal toch ook wel koek te krijgen zijn?

Een aantal jaren geleden al, werden de voormalige bedrijfsruimten van 's lands bekendste koekenbakkers omgetoverd tot een restaurant. Met behoud van de industriële uitstraling van ooit, die inmiddels is afgeleukt door foute paarse lampen, maar vooruit. Die zaak heeft het echter niet gehaald en de eetgelegenheid is sinds een paar maanden in handen van eigenaar Noëll uit Almere en zijn Amsterdamse steun-en-toeverlaat Max. Die verlaagden de drempel en maakten van De Koekfabriek een proeflokaal: je kunt er onbeperkt kleine gerechtjes genieten voor de vaste prijs van 22,50 euro. Dat concept haalt niet altijd het beste uit de mens (en uit de keuken) boven, maar het moet gezegd dat de Zaandamse chef Rob gewoon heel lekkere hapjes maakt. Neem bijvoorbeeld de soep van Zaanse grove mosterd. Vol van textuur en smaak, met wat peterselie bovenop voor de kruidigheid en geblancheerde wortel en pastinaak (?) onderin. Een mooi en machtig begin.

Fijn is ook de gerookte makreel met bleekselderij en tomaat. De creatie is verwarmd 'en papillot', dat wil zeggen in een envelopje van bakpapier. Dat in dit geval de vorm heeft van een puntzak, waardoor de oorspronkelijk functie van deze bereidingswijze (het behoud van alle geuren) verloren gaat. Maar de inhoud is lekker genoeg: rijk gerookte vis, frisheid van de selderij en een zuurtje dank zij de tomaat. Alleen de koude citroenmayo erbij slaat nergens op. Die doet het slecht met de makreel en geeft veel te veel contrast in temperatuur.

De vegetarische risotto met zomergroenten (in de winter?) zoals sperzieboontjes, doperwten en wortel is een malle creatie, maar wel smakelijk. De risotto mag eigenlijk niet zo heten, want chef Rob gebruikt geen ronde korrel doch gewoon rijst. Die is echter mooi smeuïg, mede dankzij veel kaas die erdoor is gesmolten en die de schotel dus voedzaam maakt. Bovenop gaat nog meer kaas: pecorino, de beroemde Italiaanse schapenkaas, die gelukkig niet is geraspt, maar geschaafd.

Nog plaats in de buik voor een vierde hapje? Dan leggen de spareribs met patat en mayo een beste bodem voor een lange schaatstocht. Het vlees (één rack van vier ribben) is mooi mals en hoog op smaak, maar de cocktailsaus erbij blijkt veel te zoet. Neem dan liever de kruidenboter die nog op tafel staat. En die daar – met het resterende brood – zal blijven staan tot na het dessert. Want Max is wel enthousiast, zeker als André Hazes op staat, maar nou niet bepaald oberst (overtreffende trap van ober). Enfin, de patat is best (laat alleen die specerijenpoeder erover weg, chef) en de Zaanse mayo van Appie Heijn lekker zuur.

Tot slot het petit grand dessert van De Koekfabriek: aardige crème brûlée, heerlijk lychee-sorbetijs en een volle chocolademousse. Die al een tijdje staat want de buitenkant is verkleurd. Geen Verkade dan bij de toet? Nee, het is hier zopie zonder koek...

Proeverij De Koekfabriek, Werstzijde 188 in Zaandam, 075 – 6154287, www.proeverijdekoekfabriek.nl.

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.