Werkgevers: Vakbonden moeten echt vernieuwen

Medewerker Internet

De vakbonden moeten hoognodig vernieuwen. Niet alleen inhoudelijk, maar ook in de manier waarop ze zich organiseren. Dat zegt Harry van der Kraats, directeur van werkgeversorganisatie AWVN. Een cao kan niet meer louter steunen op vakbondsleden, vindt hij. Iedere werknemer moet betrokken worden. En desnoods organiseert de werkgever dat draagvlak zelf.

Het cao-seizoen verloopt uiterst moeizaam. Is de liefde voor de FNV bekoeld?,,Nee, want we hebben al ruim 300 cao-akkoorden gesloten. Het aantal afspraken over vernieuwing van de arbeidsvoorwaarden stijgt flink, het betreft ongeveer een derde van de cao’s. Het gaat daarbij om afspraken over flexwerk, arbeidsmarkt en duurzame inzetbaarheid van oudere werknemers. Bovendien wordt er gekozen voor een langere looptijd voor cao’s, er is sprake van een tendens van tweejarige afspraken.’’

Toch verwijten veel werkgevers de FNV dat die niet wil vernieuwen.,,Voordat de partijen overgaan tot het tekenen van een cao is het vaak een hele hijs om tot een akkoord te komen. Dat is zeker waar. Er is nu meer dan ooit strijd nodig om tot die cao te komen. Voor de werkgevers is het heel erg belangrijk dat er draagvlak is voor een cao en dat begint in eigen kring. Voor een branche-cao moet je als gezamenlijke werkgevers een visie hebben hoe die cao eruit moet zien. Verder moet je werknemers zoveel mogelijk bij het proces betrekken. Het is niet meer zoals vroeger dat de partijen zich terugtrekken in een kamertje en het dan onderling regelen.’’

Werkgevers organiseren zelf draagvlak op de werkvloer?,,Inderdaad. Steeds meer werkgevers toetsen hun visie op de toekomst van de arbeidsvoorwaarden zelf in hun bedrijf. Dat is de nieuwe manier van werken. Het creëren van draagvlak onder de werkenden ontstaat door op een nieuwe manier om te gaan met de cao. Dat betekent dat je vaker bijeenkomsten houdt van werknemers over thema’s zoals duurzame inzetbaarheid en dat je werknemersenquêtes houdt.’’

Is dat niet gewoon een manier om van een ouderwetse FNV af te komen?,,Ons uitgangspunt is dat je met bonden in gesprek gaat die draagvlak hebben. De kleine vakbond AVV heeft in de retail bijvoorbeeld enquêtes gehouden onder het personeel. Op die manier kregen ze veel informatie en werden ze gesprekspartner. Maar we zullen altijd aansluiting blijven zoeken met traditionele bonden met veel leden.’’

Zijn de traditionele vakbonden FNV en CNV vernieuwend genoeg?,,Er ligt een uitdaging voor beide partijen om mee te gaan in de veranderende arbeidsmarkt. Beide bonden zijn zich op dit moment aan het hergroeperen. We zien verbeteringen, maar in de praktijk zien we nog te veel actie en daar zijn we niet blij mee. Wij geloven dat de dialoog veel beter is.’’

Sommige werkgevers wekken de indruk dat ze het helemaal gehad hebben met de defensieve houding van de vakbeweging.,,Dat is ook de reden dat ik de vakbeweging continue vraag naar het perspectief dat zij denken te bieden. Waar willen ze naartoe met Nederland? Wat is de agenda en hoe kunnen we elkaar vinden? We hebben nog steeds een hoge werkloosheid. En moeten we niet een keer echt werk maken van demotiebeleid en duurzame inzetbaarheid? Moeten we de regelingen voor ouderen niet eens anders gaan regelen?’’

U heeft bemiddeld in het conflict rond de retail-cao. Waarom lukte het niet om FNV binnenboord te houden?,,De stap naar echte vernieuwing lukte nog niet. Een voorbeeld is de toeslag voor zondagswerk. De zondag is geen rustdag meer, maar een echte winkeldag. De bonden durven er niet mee te experimenteren, laat staan het te accepteren. Maar we moeten kijken hoe de arbeidsmarkt zich ontwikkelt. Niet iedereen heeft bezwaar om op zondag te werken. En als je weinig leden hebt in de retail en je geeft dit weg dan kan dat grote gevolgen hebben voor sectoren waar je als vakbeweging wel een grote achterban hebt.’’Gaan werkgevers vaker cao’s afsluiten met kleinere partijen zoals de AVV als de traditionele bonden niet vernieuwend genoeg zijn?,,We zullen nooit een bond uitsluiten. Maar als je hebt geprobeerd om er met alle vakbonden uit te komen en het lukt niet, terwijl een andere partij wel vernieuwend is en met nieuwe instrumenten komt om draagvlak te organiseren, dan moet je daarmee in gesprek.’’

U wilt de AVV-methode vaker inzetten in andere sectoren?,,De enquêtes die zij hebben gehouden, vinden wij een goed idee. Het CNV doet dat ook al zo nu en dan. Ik zou het dus geen AVV-methode willen noemen.’’

Wat is uw advies aan FNV-voorzitter Ton Heerts?,,Zorg dat je terug gaat naar de onderhandelingstafel. Als ik Heerts spreek, zie ik wel lichtpuntjes. De FNV heeft het inmiddels over werkenden en niet meer alleen over vakbondsleden. De thema’s van de bond zijn vakmanschap, duurzame inzetbaarheid, pensioenen. Als we daar samen uitkomen, is er veel voer voor nieuwe cao’s.’’

Heeft de vakbeweging nog wel toekomst?,,Bonden moeten vernieuwen, sociaal een visie hebben op de arbeidsmarkt en perspectief bieden. Maar als je in de valkuil stapt door vast te houden aan oude verworvenheden zoals seniorendagen en acties dan wordt het heel erg moeilijk. Daarom roepen we de FNV ook op de strijdbijl te begraven en de dialoog aan te gaan.’’

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.