Voor deze kolos was tot 1 juli geen rijbewijs nodig

1 / 3
Silvan Schoonhoven
Alkmaar

Hortend zet 13.125 kilo aan metaal, rubber en diesel zich in beweging. De dikke profielribbels van de banden, ontworpen voor modder, laten de cabine trillen als de tractor over het asfalt begint te rollen. Tien tot vijftien liter per uur drinkt de grommende motor die deze kolos in beweging brengt. Als je met het gaspedaal een zwaarder beroep doet op de 180 paardenkrachten onder de kap, loopt dat verder op.

Onvoorstelbaar eigenlijk, dat voor het besturen van dit soort mastodonten tot 1 juli geen echt rijbewijs nodig was. Rijschoolhouder Daniël Hoekzema, die maandag zijn eerste tractorles gaf, vond het 'een vacuüm in de regelgeving'. De wet is nu aangepast. Jaarlijks vallen verhoudingsgewijs veel slachtoffers met trekkers, stelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid vast.

Het aantal verkeersongelukken daalt al decennia. Maar niet die met trekkers en bouwvoertuigen. Zestien doden en honderd ziekenhuisgewonden per jaar is het trieste gemiddelde.

De tractorbestuurder zelf overleeft meestal, andere weggebruikers zijn des te kwetsbaarder. Zo ramde in 2010 een trekker met een brede aanhanger bij Wieringerwef een tegenligger. De automobilist raakte zwaargewond. In Overveen stierf een voetganger doordat hij geraakt werd door een graafmachine. In Ter Aar vloog twee weken geleden nog een racende trekker met aanhanger uit de bocht.

Liberaal

De wet was altijd erg liberaal voor bestuurders. Zestienjarigen mochten zonder probleem met trekkers van tientallen tonnen de weg op. Daarom is er sinds 1 juli de categorie T op het rijbewijs. Wie voor 1 juli al een rijbewijs B had, krijgt de T erbij. Ook wie al in het bezit was van een trekkercertificaat had, mag dat omruilen voor een T-rijbewijs. Wie geen van beide heeft, moet een tractorrijbewijs halen. Een pakket met tien lessen kost zo'n 1500 euro.

Aarzelend stappen de eerste rijscholen nu in deze nichemarkt. Hoekstra in Alkmaar is de dichtstbijzijnde in Noord-Holland, in Zuid-Holland moet je naar Alblasserdam. De meeste rijscholen schrikken nog terug voor de forse investering. De machine van Hoekstra heeft een cataloguswaarde van ruim een ton en dan moest er ook nog veel worden aangepast volgens de eisen van het CBR. Net als in een lesauto heeft de instructeur een eigen rem- en koppelingspedaal om in te grijpen.

Ergernis

De snelheid is op de weg begrensd tot 25 kilometer per uur. Wie een eerste rijles op een tractor probeert, raakt ondanks die berperking toch onder de indruk van de macht en massa waarover hij opeens het gezag voert. Zeker met een aanhanger aan de trekhaak, die de lengte van de combinatie op veertien meter brengt.

In een trekker ben je op bijna drie meter hoogte ineens geen druppeltje meer in de verkeersstroom zoals de andere auto*s. Je vormt een opstopping, een bron van vertraging en irritatie. Wat doe jij daar op de openbare weg? Ga aan de kant! Maar je mag je niet laten opjagen. Hoe groot ook de ergernis bij de achterliggers, je moet blijven opletten wat er gebeurt in de buurt van je banden. Via zeven spiegels probeer je oog te houden op dode hoeken.

,,De meeste jongens die al op het land werken hoef je technisch niet uit te leggen hoe het werkt'', zegt Hoekzema. ,,Maar de spiegels precies zo afstellen als het hoort, dat is een ander verhaal. Kijk, met jou als bestuurder gebeurt niks, zelfs als de tractor ondersteboven in een sloot terecht komt. Je wacht tot je stil ligt en je hebt hooguit wat schrammen. Maar om je heen gebeurt zoveel. Dit is nog een rustig weggetje. Maar straks moet je over een rotonde met fietsers, brommers, kinderen.Wielrenners suizen soms met 40 kilometer per uur rakelings voorbij. Ze onderschatten de zuiging, opstuivend zand, opspattend grind.''

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.